Rig Veda 5.75.2: Mandala 5, Sukta 75, Mantra 2

Sukta 5.75

Rishi: Atri (Ātreya) (traditional)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अत्यायातमश्विना तिरो विश्वा अहं सना । दस्रा हिरण्यवर्तनी सुषुम्ना सिन्धुवाहसा माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥

Recitation with translationRig Veda 5.75.2

Transliteration

atyā́yātam aśvinā tiró víśvā áhaṃ sánā | dasrā híraṇyavartanī suṣúmnā síndhuvāhasā mā́dhvī mama śrutáṃ hávam ||

Translation

Vinde velozes, ó Aśvins, transpondo todas as barreiras, como desde antigo vos tenho chamado. Ó Dasrā, fazedores de maravilhas, de cursos dourados, portadores de bom augúrio e de correntes fluviais — ouvi minha invocação melíflua.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अत्यायातम्: (you two) come hither, come over
• अत्यायातम्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: अति-आ-या (√या ‘गच्छ्’)

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun (dual vocative)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• तिरः: across, beyond
• तिरः: अधिकारण (गतिविशेष/दिशा)
• Type: Indeclinable
• Root: तिरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्तृ (निहितस्य ‘अहाः’ इत्यस्य)
• Type: Adjective/Pronoun-like
• Root: विश्व (सर्व)

• अहाः: days
• अहाः: कर्तृ (क्रियायाः ‘अत्यायातम्’ इत्यस्य कालव्याप्तिः)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• सना: from of old, long since
• सना: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सना (अव्यय) संभवतः *sanā* ‘पुरा/चिरात्’

• दस्रा: O wondrous/skillful ones
• दस्रा: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet)
• Root: दस्र (प्रातिपदिक)

• हिरण्यवर्तनी: O you two of golden paths/track
• हिरण्यवर्तनी: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet)
• Root: हिरण्य-वर्तनी (समास; वर्तनिन्/वर्तनी ‘having a track/way’)

• सुषुम्ना: O very gracious/bringing good fortune
• सुषुम्ना: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: सु-षुम्न (समास; षुम्न ‘favour, grace, good fortune’)

• सिन्धुवाहसा: O you two who bear/ride the rivers (or: whose conveyance is the river)
• सिन्धुवाहसा: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet)
• Root: सिन्धु-वाहस् (समास; वाहस् ‘bearing, carrying’)

• माध्वी: the honey-sweet (utterance/voice)
• माध्वी: कर्तृ/कर्म (वाक्ये निहितक्रियासापेक्षम्; ‘श्रुतम्’ इत्यनेन संबद्धा)
• Type: Noun/Adjective (elliptic)
• Root: माध्वी (प्रातिपदिक; ‘मधु-सम्बन्धिनी’, honey-sweet) संभवतः ‘माध्वी (वाक्/गीः)’ निहिता

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• श्रुतम्: heard, hearkened-to
• श्रुतम्: कर्म (हवम् इत्यस्य विशेषणरूपेण)
• Type: Participle/Noun
• Root: √श्रु (शृणोति) → श्रुत (कृदन्त, भूतकृदन्त) / अथवा ‘श्रुतम्’ (नपुंसक) ‘श्रवणम्/कीर्तिः’

• हवम्: call, invocation
• हवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: हव (प्रातिपदिक; √हू ‘आह्वाने’ से)