
Rishi: Atharvanic/anonymous
Devata: Varuṇa (as satyānṛta-samīkṣaka) and the Viśve Devāḥ as witnesses
Chandas: Anuṣṭubh (didactic-judicial tone)
AV 4.16 é um hino atharvânico de teor jurídico que invoca Varuṇa como examinador infalível da verdade e da falsidade, tendo os Viśve Devāḥ como testemunhas universais, para expor o roubo e forçar a confissão. Ele constrói uma teologia da vigilância divina: a terra, o céu e até um pouco de água ocultam Varuṇa, tornando impossível qualquer dissimulação. O hino culmina na vinculação punitiva (Varuṇa-pāśa) do mentiroso/ladrão e funciona como uma prova juramentada em forma de palavra, protegendo a ordem social (ṛta) ao compelir a fala verídica.
Mantra 1
सत्यानृतसमीक्षकः। बृ॒हन्ने॑षामधिष्ठा॒ता अ॑न्ति॒कादि॑व पश्यति । य स्ता॑यन्मन्य॑ते॒ चर॒न्त्सर्वं॑ दे॒वा इ॒दं वि॑दुः
O discernidor do verdadeiro e do falso — o Grande, seu Senhor — vê como se estivesse bem perto. Aquele que, andando por toda parte, julga furtar sem ser visto: tudo isto os deuses sabem.
Mantra 2
यस्तिष्ठ॑ति॒ चर॑ति॒ यश्च॒ वञ्च॑ति॒ यो नि॒लायं॒ चर॑ति॒ यः प्र॒तङ्क॑म्। द्वौ सं॑नि॒षद्य॒ यन्म॒न्त्रये॑ते॒ राजा॒ तद् वे॑द॒ वरु॑णस्तृ॒तीयः॑
Quem está de pé, quem se move, e quem age com engano; quem vai ao esconderijo, quem se esgueira furtivo — o que dois, sentados juntos, sussurram em conselho, isso o Rei sabe: Varuṇa é o terceiro.
Mantra 3
उ॒तेयं भूमि॒र्वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ उ॒तासौ द्यौर्बृ॑ह॒ती दू॒रेअ॑न्ता । उ॒तो स॑मु॒द्रौ वरु॑णस्य कु॒क्षी उ॒तास्मिन्नल्प॑ उद॒के निली॑नः
E esta Terra é de Varuṇa, o Rei; e aquele Céu, o poderoso, cujos limites estão distantes. E os dois Oceanos são os ventres de Varuṇa; e mesmo nesta água escassa ele jaz oculto.
Mantra 4
उत यो द्याम॑ति॒सर्पा॑त् प॒रस्ता॒न्न स मु॑च्यातै॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञः॑ । दि॒व स्पशः॒ प्र च॑रन्ती॒दम॑स्य सहस्रा॒क्षा अति॑ पश्यन्ति॒ भूमि॑म्
E aquele que rastejasse para além — longe, até mesmo para além do Céu — não se soltará assim de Varuṇa, o Rei. Seus espiões do Céu percorrem este mundo; de mil olhos, olham e contemplam a Terra.
Mantra 5
सर्वं॒ तद् राजा॒ वरु॑णो॒ वि च॑ष्टे॒ यद॑न्त॒रा रोद॑सी॒ यत् प॒रस्ता॑त्। संख्या॑ता अस्य नि॒मिषो॒ जना॑नाम॒क्षानि॑व श्व॒घ्नी नि मि॑नोति॒ तानि॑
Tudo isso o rei Varuṇa vê com claro discernimento: o que está entre os Dois Mundos e o que está além. Contados lhe são os pestanejos dos homens; como dados, o ordenador seguro os dispõe em ordem.
Mantra 6
ये ते॒ पाशा॑ वरुण स॒प्तस॑प्त त्रे॒धा तिष्ठ॑न्ति॒ विषि॑ता॒ रुश॑न्तः । छि॒नन्तु॒ सर्वे॒ अनृ॑तं॒ वद॑न्तं॒ यः स॑त्यवा॒द्यति॒ तं सृ॑जन्तु
Teus laços, ó Varuṇa —sete e sete—, em tríplice ordem permanecem, enviados e brilhantes. Que todos eles cortem aquele que fala a não‑verdade; e aquele que fala a verdade, que o soltem.
Mantra 7
श॒तेन॒ पाशै॑र॒भि धे॑हि वरुणैनं॒ मा ते॑ मोच्यनृत॒वाङ् नृ॑चक्षः । आस्तां जा॒ल्म उ॒दरं॑ श्रंसयि॒त्वा कोश॑ इवाब॒न्धः प॑रिकृ॒त्यमा॑नः
Com cem laços envolve-o, ó Varuṇa; que o homem de fala falsa não se desprenda de ti, ó Vidente dos homens. Que o patife permaneça —com o ventre pendente— como uma bolsa desatada, cortada e aparada ao redor.
Mantra 8
यः स॑मा॒म्यो॒३वरु॑णो॒ यो व्या॒म्यो॒३यः सं॑दे॒श्यो॒३वरु॑णो॒ यो वि॑दे॒श्यः । यो दै॒वो वरु॑णो॒ यश्च॒ मानु॑षः
Que Varuṇa está dentro de nossos limites, que Varuṇa está além dos limites exteriores; que Varuṇa é indicado por notícia e menção, que Varuṇa é de terra estrangeira—que Varuṇa é divino, e que é humano:
Mantra 9
तैस्त्वा॒ सर्वै॑र॒भि ष्या॑मि॒ पाशै॑रसावामुष्यायणामुष्याः पुत्र । तानु॑ ते॒ सर्वा॑ननु॒संदि॑शामि
Com todos esses laços eu te cerco e te amarro—tu aqui, ó filho de tal e tal, de tal linhagem. Todos eles, para ti, agora os especifico e os designo em ordem.
It is used in situations of suspected theft or disputed truth, to invoke Varuṇa and the Gods as witnesses so that hidden wrongdoing is exposed and truthful speech is compelled.
Water is Varuṇa’s domain and a symbol of his omnipresence; the hymn says he is present even in a small amount of water, making it a powerful oath-token in truth-testing.
It targets the anṛta-vāk—the one who speaks falsehood. The binding language (Varuṇa-pāśa) is meant to restrain and punish deliberate lying, while protecting the truthful by restoring ṛta (right order).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.