Adhyaya 48: The Kalki Dvādaśī Observance and the Episode of King Viśāla

Verse 1

दुर्वासा उवाच । तद्वद् भाद्रपदे मासि शुक्लपक्षे तु द्वादशीम् । सङ्कल्प्य विधिना देवं अर्च्छयेत् परमेश्वरम् ॥ ४८.१ ॥

Durvāsā rzekł: "Podobnie, w miesiącu Bhādrapada, w Dvādaśī jasnej połowy, po złożeniu saṅkalpy (uroczystej intencji rytualnej), należy czcić Najwyższego Pana, Parameśvarę, zgodnie z przepisaną procedurą."

Verse 2

नमोऽस्तु कल्किने पादौ हृषीकेशाय वै कटिम् । म्लेच्छविध्वंसनायेति जगन्मूर्त्ते तथोदरम् ॥ ४८.२ ॥

Cześć Kalkinowi, ku stopom; Hṛṣīkeśie, zaprawdę, ku pasowi; jako "niszczycielowi mlecchów", i podobnie cześć ku brzuchu Tego, którego formą jest wszechświat.

Verse 3

शितिकण्ठाय कण्ठं तु खड्गपाणेति वै भुजौ । चतुर्भुजायेति हस्तौ विश्वमूर्त्ते तथा शिरः ॥ ४८.३ ॥

Gardło niech będzie oznaczone jako "dla Śitikaṇṭhy"; zaprawdę, ramiona jako "te Khaḍgapāṇiego (niosącego miecz)"; dłonie jako "te czterorękiego Pana"; a podobnie głowa jako "Viśvamūrtiego, Tego o uniwersalnej formie".

Verse 4

एवमभ्यर्च्य मेधावी प्राग्वत् तस्याग्रतो घटम् । विन्यसेत् कल्किनं देवं सौवर्णं तत्र कारयेत् ॥ ४८.४ ॥

Po takim uwielbieniu, roztropny praktyk powinien, jak wcześniej, umieścić dzban z wodą z przodu; tam powinien zainstalować bóstwo Kalkina i kazać tam wykonać Jego złoty wizerunek.

Verse 5

सितवस्त्रयुगच्छन्नं गन्धपुष्पोपशोभितम् । कृत्वा प्रभाते विप्राय प्रदेयं शास्त्रवित्तमे । एवं कृते भवेद्यस्तु तन्निबोध महामुने ॥ ४८.५ ॥

Przygotowawszy go, przykrytego parą białych szat i przyozdobionego wonią i kwiatami, należy go o świcie dać brāhmanowi uczonemu w śāstrach. A jaki owoc powstaje, gdy to się tak czyni, posłuchaj, o wielki mędrcu.

Verse 6

पूर्वं राजा विशालोऽभूत् काश्यां पुर्यां महाबलः । गोत्रजैर्हृतराज्योऽसौ गन्धमादनमाविशत् ॥ ४८.६ ॥

Dawniej, w mieście Kāśī, był potężny król imieniem Viśāla. Pozbawiony królestwa przez członków własnego rodu, udał się do Gandhamādany.

Verse 7

तस्य द्रोण्यां महाराज बदरीं प्राप्य शोभनाम् । हृतराज्यो विशेषेण गतश्रीको नरोत्तमः ॥ ४८.७ ॥

O wielki królu, po dotarciu do wspaniałej Badari w tej dolinie, najwybitniejszy z ludzi - pozbawiony swego królestwa i w szczególności pozbawiony dawnej pomyślności - przybył tam.

Verse 8

कदाचिदागतौ तत्र पुराणावृषिसत्तमौ । नरनारायणौ देवौ सर्वदेवनमस्कृतौ ॥ ४८.८ ॥

Pewnego razu przybyli tam dwaj najwybitniejsi starożytni mędrcy - Nara i Narajana - boskie istoty, które są czczone przez wszystkich bogów.

Verse 9

तौ दृष्ट्वा तत्र राजानं पूर्वागतमरिंदमौ । ध्यायन्तं परमं ब्रह्म विष्ण्वाख्यं परमं पदम् ॥ ४८.९ ॥

Ujrzawszy tam króla, który przybył wcześniej, ci dwaj pogromcy wrogów zobaczyli go medytującego nad najwyższym Brahmanem, najwyższą siedzibą znaną jako Wisznu.

Verse 10

तौ प्रीतावूचतुस् तं तु राजानं क्षीणकल्मषम् । वरं वृणीष्व राजेन्द्र वरदौ स्वस्तवागतौ ॥ ४८.१० ॥

Zadowoleni, oboje zwrócili się do tego króla, którego nieczystości zostały wyczerpane: "O panie królów, wybierz błogosławieństwo. Przybyliśmy bezpiecznie i jesteśmy darczyńcami błogosławieństw."

Verse 11

राजोवाच । भवन्तौ कौ न जानामि कस्य गृह्णाम्यहं वरम् । आराधयामि यत् तस्माद् वरमिच्छामि शोभनम् ॥ ४८.११ ॥

Król rzekł: "Nie wiem, kim jesteście; od kogo mam przyjąć błogosławieństwo? Ponieważ oddaję cześć temu, którego czczę, dlatego pragnę pomyślnego błogosławieństwa."

Verse 12

एवमुक्तौ तु तौ राज्ञा कामाराधयसे प्रभो । कं वा वरं वृणुष्व त्वं कथयस्व कुतूहलात् ॥ ४८.१२ ॥

W ten sposób zwrócony przez króla, rzekł: "O Panie, bądź łaskaw uczcić moją prośbę, jak zechcesz. Wybierz jakiekolwiek błogosławieństwo, którego pragniesz, i powiedz mi, gdyż jestem ciekawy."

Verse 13

एवमुक्तस्ततो राजा विष्णुमाराधयाम्यहम् । कथयित्वा स्थितस्तूष्णीं ततस्तावूचतुः पुनः ॥ ४८.१३ ॥

W ten sposób zapytany, król rzekł: "Będę czcił Wisznu." Po wypowiedzeniu tych słów zamilkł; wtedy oboje przemówili ponownie.

Verse 14

राजन् तस्यैव देवस्य प्रसादादावयोर् वरः । दातव्यस् ते वरं ब्रूहि कस् ते मनसि वर्तते ॥ ४८.१४ ॥

O Królu, z łaski tego samego bóstwa, naszemu obojgu przysługuje darowanie ci błogosławieństwa. Mów - ogłoś błogosławieństwo: co spoczywa w twoim umyśle?

Verse 15

राजोवाच । यथा यज्ञेश्वरं देवं यज्ञैर्विविधदक्षिणैः । यष्टुं समर्थता मे स्यात् तथा मे ददतां वरम् ॥ ४८.१५ ॥

Król rzekł: "Udzielcie mi błogosławieństwa, dzięki któremu będę mógł czcić boskiego Pana Ofiary (Jadźneśwarę) poprzez obrzędy ofiarne, accompanied by diverse honorific gifts (daksziny)."

Verse 16

नर उवाच । स्वयं नारायणो देवो लोकमार्गप्रदर्शकः । मया सह तपः कुर्याद् बदर्यां लोकभावनः ॥ ४८.१६ ॥

Nara rzekł: "Niech sam Narajana - boski objawiciel ścieżki świata - podejmie praktykę ascetyczną (tapas) razem ze mną w Badari, on, który podtrzymuje i błogosławi światy."

Verse 17

अयं मत्स्योऽभवत् पूर्वं पुनः कूर्मस्वरूपवान् । वराहश्चाभवद् देवो नरसिंहस्ततोऽभवत् ॥ ४८.१७ ॥

Dawniej stał się Matsją, Rybą; ponownie przyjął postać Kūrmy, Żółwia. Bóg stał się również Varāhą, Dzikiem; następnie stał się Narasiṁhą, Człowiekiem-Lwem.

Verse 18

वामनस्तु ततो जातो जामदग्न्यो महाबलः । पुनर्दाशरथिर्भूत्वा वासुदेवः पुनर्बभौ ॥ ४८.१८ ॥

Wtedy narodził się Vāmana; wtedy potężny Jāmadagnya (Paraśurāma). Ponownie, stawszy się synem Daśarathy (Rāmą), Vāsudeva objawił się raz jeszcze.

Verse 19

बुद्धो भूत्वा जनं ह्येष मोहयामास पार्थिव । सपत्नान् दस्यवो म्लेच्छान् पुनर्हत्वा महीमिमाम् । प्रकृतिस्थां चकारायं स एष भगवान् हरिः ॥ ४८.१९ ॥

O królu, stawszy się Buddą, zaprawdę spowodował, że ludzie popadli w ułudę. Następnie, ponownie zabławszy rywali, bandytów i mlecchów, przywrócił tę ziemię do ustalonego porządku zgodnego z jej własną naturą. Ten właśnie jest Bhagavān Hari.

Verse 20

पूज्यते मत्स्यरूपेण सर्वज्ञत्वमभीप्सुभिः । स्ववंशोद्धरणार्थाय कूर्मरूपी तु पूज्यते ॥ ४८.२० ॥

Jest czczony w postaci Matsyi, Ryby, przez tych, którzy pragną wszechwiedzy; a dla ratowania i zachowania własnego rodu jest czczony w postaci Kūrmy, Żółwia.

Verse 21

भवोदधिनिमग्नेन वाराहः पूज्यते हरिः । नारसिंहेन रूपेण तद्वत् पापभयाद् नरैः ॥ ४८.२१ ॥

Kto pogrążył się w oceanie światowego stawania się (saṁsāry), ten powinien czcić Hari w postaci Varāhy; podobnie ludzie dotknięci strachem przed grzechem powinni czcić Go w postaci Narasiṁhy.

Verse 22

वामनं मोहनाशाय वित्तार्थे जगदग्निजम् । क्रूरशत्रुविनाशाय यजेद् दाशरथिं बुधः ॥ ४८.२२ ॥

Dla usunięcia ułudy mędrzec powinien czcić Vāmanę; dla osiągnięcia bogactwa (powinien czcić) Jagadagniję; a dla zniszczenia okrutnych wrogów mędrzec powinien czcić Dāśarathiego (Rāmę).

Verse 23

बालकृष्णौ यजेद् धीमान् पुत्रकामो न संशयः । रूपकामो यजेद् बुद्धं कल्किनं शत्रुघातने ॥ ४८.२३ ॥

Roztropna osoba pragnąca syna powinna czcić Bāla-Kṛṣṇę, bez wątpliwości. Kto pragnie piękna, powinien czcić Buddę; a (należy czcić) Kalkina dla zniszczenia wrogów.

Verse 24

एवमुक्त्वा नरस्तस्य इमामेवाब्रवीन् मुनिः । द्वादशीं कृतवान् सोऽपि चक्रवर्ती बभूव ह । तस्यैव नाम्ना बदरी विशालाख्या अभवन् मुने ॥ ४८.२४ ॥

Tak przemówiwszy, Nara przekazał mu to właśnie oświadczenie; a on również, ustanowiwszy obserwację Dvādaśī, zaprawdę stał się powszechnym władcą (cakravartin). I dzięki jego imieniu, o mędrcu, miejsce Badarī zaczęło być znane jako "Viśālā".

Verse 25

इह जन्मनि राजा असौ राज्यं कृत्वा इयाद् वनम् । यज्ञैश्च विविधैरिष्ट्वा परं निर्वाणमाप्तवान् ॥ ४८.२५ ॥

W tym właśnie życiu ten król, sprawowawszy rządy, udał się do lasu; i wykonawszy różnorodne ofiary, osiągnął najwyższe nirvāṇę (ostateczne wyzwolenie).