Adhyaya 34: Account of the Origin of the Ancestors (Pitṛs) and the Regulations for Śrāddha Offerings

Verse 1

महातपा उवाच । पितॄणां सम्भवं राजन् कथ्यमानं निबोध मे । पूर्वं प्रजापतिब्रह्मा सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः ॥ ३४.१ ॥

Mahatapa rzekł: "O królu, poznaj ode mnie opowieść, która jest przekazywana, dotyczącą pochodzenia Pitry (Przodków). Dawniej Prajapati Brahma, pragnąc stworzyć różnorodne istoty, (rozpoczął akt stworzenia)."

Verse 2

एकाग्रमनसा सर्वास्तन्मात्रा मनसा बहिः । कृत्वा परमकं ब्रह्म ध्यायन् सर्गेप्सुरुच्छकैः ॥ ३४.२ ॥

Z umysłem skupionym na jednym punkcie, mając mentalnie umieszczone na zewnątrz wszystkie subtelne elementy (tanmatry), medytował nad najwyższym Brahmanem - dążąc do dokonania stworzenia - w stanie wywyższonym.

Verse 3

तस्यात्मनि तदा योगं गतस्य परमेष्ठिनः । तन्मात्रा निर्ययुर्देहाद् धूमवर्णाकृतित्विषः ॥ ३४.३ ॥

Wtedy, gdy ów Parameṣṭhin wszedł w stan jogicznego skupienia w sobie samym, tanmātry, subtelne pierwiastki, wyszły z jego ciała, mając barwę, formę i blask podobne do dymu.

Verse 4

पिबाम इति भाषन्तः सुरान् सोम इति स्म ह । ऊर्ध्वं जिगमिषन्तो वै वियत्संस्थास्तपस्विनः ॥ ३४.४ ॥

Mówiąc: „Będziemy pić”, nazywali oni surę „Somą”; a ci asceci, umiejscowieni w przestworzach, byli prawdziwie nastawieni na wznoszenie się ku górze.

Verse 5

तान्दृष्ट्वा सहसा ब्रह्मा तिर्यक्संस्थान उन्मुखान् । भवन्तः पितरः सन्तु सर्वेषां गृहमेधिनाम् ॥ ३४.५ ॥

Gdy nagle ujrzał ich, zwróconych ku górze, o formach ułożonych poprzecznie, Brahmā zwrócił się do nich: „Stańcie się Pitrami, istotami przodków, dla wszystkich gospodarzy domowych.”

Verse 6

ऊर्ध्ववक्त्रास्तु ये तत्र ते नान्दीमुखसंज्ञिताः । वृद्धिश्राद्धेषु सततं पूज्या श्रुतिविधानतः ॥ ३४.६ ॥

Ci, którzy tam są „zwróceni ku górze”, są określani jako Nāndīmukhowie. W obrzędach vṛddhi-śrāddha, śrāddha odprawianym przy okazjach pomyślnego wzrostu, powinni być nieustannie czczeni, zgodnie z nakazami Śruti.

Verse 7

अग्निं पुरस्कृतो यैस्तु ते द्विजा अग्निहोत्रिणः । नित्यैर्नैमित्तिकैः काम्यैः पार्वणैस्तर्पयन्तु तान् ॥ ३४.७ ॥

Lecz ci dwukrotnie urodzeni, którzy stawiają święty ogień na czele, ci, którzy utrzymują agnihotrę, powinni zadowolić tych przodków poprzez obrzędy nitya, codzienne, naimittika, okolicznościowe, kāmya, motywowane pragnieniem, oraz poprzez ofiary pārvana.

Verse 8

बहिःप्रवरणा ये च क्षत्रियास्तर्पयन्तु तान् । आज्यं पिबन्ति ये चात्र तानर्चयन्तु विषः सदा ॥ ३४.८ ॥

Ci Kszatrijowie, którzy są nazywani „bahiḥ-pravaraṇa”, powinni zadowolić te osoby ofiarami; a w tym kontekście lud pospolity, viśaḥ, powinien zawsze okazywać cześć tym, którzy piją ājyę, święte klarowane masło.

Verse 9

ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञाताः शूद्राः स्वपितॄणामतः । तानेवार्चयतां सम्यग्विधिमन्त्रबहिष्कृताः ॥ ३४.९ ॥

Śudrowie, gdy zostaną należycie upoważnieni przez brāhmaṇów, mogą sprawować kult ze względu na własnych przodków; niech czczą tych przodków należycie, choć są wykluczeni z formalnej procedury i z wedyjskich mantr.

Verse 10

anAhitAgnayo ye cha brahmakShatravisho narAH | svakAlinaste.archayantu lokAgnipurataH sadA || 34.10 ||

Ludzie, brāhmaṇowie, kszatrijowie i viśowie, którzy nie ustanowili ofiarniczych ogni, anāhita-agni, powinni zawsze sprawować kult we właściwych czasach przed ogniem światowym, lokāgni.

Verse 11

इत्येवं पूजिता यूयमिष्टान् कामान् प्रयच्छत । आयुः कीर्तिं धनं पुत्रान् विद्यामभिजनं स्मृतिम् ॥ ३४.११ ॥

„Gdy więc zostaniecie należycie uczczeni, obdarzcie pożądanymi życzeniami, życiem, sławą, bogactwem, synami, wiedzą, szlachetnym rodowodem i zdrową pamięcią.”

Verse 12

इत्युक्त्वा तु तदा ब्रह्मा तेषां पन्थानमाकरॊत् । दक्षिणायनसंज्ञं तु पितॄणां च पितामहः ॥ ३४.१२ ॥

Po wypowiedzeniu tych słów Brahmā ustanowił wtedy ich ścieżkę, drogę znaną jako Dakṣiṇāyana; a Pitāmaha, Dziadek, ustanowił ją dla Pitrów, istot przodków.

Verse 13

तूष्णीं ससर्ज भूतानि तमूचुः पितरस्ततः । वृत्तिं नो देहि भगवन् यया विन्दामहे सुखम् ॥ ३४.१३ ॥

W milczeniu stworzył istoty. Wtedy Pitrowie rzekli do niego: "O Bhagawanie, daj nam środek utrzymania, dzięki któremu możemy osiągnąć pomyślność."

Verse 14

ब्रह्मा उवाच । अमावास्यादिनं वोऽस्तु तस्यां कुशतिलोदकैः । तर्पिता मानुषैस्तृप्तिं परां गच्छथ नान्यथा ॥ ३४.१४ ॥

Brahma rzekł: "Niech dzień amawasji, nowiu księżyca, będzie dla was wyznaczony; w tym dniu, gdy ludzie zadowolą was ofiarami wody z trawą kuśa i sezamem, osiągniecie najwyższe zadowolenie, inaczej nie."

Verse 15

तिलाः देयास्तथैतस्यामुपोष्य पितृभक्तितः । परं तस्य सन्तुष्टा वरं यच्छत मा चिरम् ॥ ३४.१५ ॥

W tym dniu należy również ofiarować nasiona sezamu; a po poście z nabożeństwem wobec przodków, Pitrowie stają się najwyżej zadowoleni i niezwłocznie udzielają mu błogosławieństwa.