Opening the text

Dūtapreṣaṇa-varṇanam
Ethical-Discourse / Afterlife-Administration (Dharma–Yama jurisprudence)
W ramach ramy nauczania Waraha-Prythiwi, ryszi relacjonuje dyrektywy Czitragupty, ustanawiając administracyjno-etyczny model karmicznej władzy. Czitragupta gani wahającego się posłańca i domaga się natychmiastowego posłuszeństwa: wyznaczona osoba nie ma być oszczędzana ze względu na odległość, okoliczności domowe, status ascety czy intymność małżeńską. Rozdział wymienia następnie karne przemiany i cierpienia, formy zwierzęce (wąż, tygrys, wodny drapieżnik, robak) oraz katalog chorób (atisara, chardi, karnaroga, wisuczika, dżwara, apasmara, unmada, dżalodara), które mają być nakładane od jednej nocy do wielu miesięcy zgodnie z jathakala/jathadriszta. Posłańcy Jamy są napominani, by działali precyzyjnie i bez zwłoki pod wyższą władzą Dharmaradży, podczas gdy bramini otrzymują zapewnienie bezpieczeństwa w ramach określonego mandatu.
Verse 1
अथ दूतप्रेषणवर्णनम् ॥ ऋषिरुवाच ॥ इदं चैवापरं तस्य वदतो हि मया श्रुतम् ॥ चित्रगुप्तस्य विप्रेन्द्रा वचनं लोकशासिनः ॥
Teraz następuje opis wysyłania posłańców. Ryszi rzekł: 'A tę dalszą sprawę, gdy on mówił, usłyszałem, o najlepszy z braminów, oświadczenie Citragupty, regulatora świata.'
Verse 2
दूरेऽसाविति किं कार्यं न क्षयोऽस्त्यस्य कर्मणः ॥ किं कृपां कुरुते तस्मिन् गृहाण जहि मा व्यथाः ॥
Mówiąc "On jest daleko", jaki w tym sens? Nie ma wyczerpania jego karmy. Dlaczego okazywać mu litość? Schwytaj go, uderz, nie wahaj się.
Verse 3
व्रीडितः किम्भवाञ्ज्ञातं किं तिष्ठति पराङ्मुखः ॥ किं न गच्छसि वेगेन किं त्वया सुचिरं कृतम् ॥
Czy się wstydzisz? Co zrozumiałeś, że tak jest? Dlaczego stoisz odwrócony twarzą? Dlaczego nie idziesz szybko? Dlaczego tak długo ci to zajęło?
Verse 4
गच्छ गच्छ पुनस्तत्र शीघ्रं चैनमिहानय ॥ अशक्तोऽस्मीति किं रोषमर्हन्ते दर्पमीदृशम् ॥
Idź, idź tam znowu i szybko przyprowadź go tutaj. Mówiąc "Nie jestem w stanie", dlaczego ten gniew? Czy przysługuje im taka pycha?
Verse 5
Co mówisz, ty o przewrotnym umyśle? Czy może być małżeństwo dla tego, kto trwa w ślubie? Jak możesz zwracać się do mnie jako do 'ascety o w górę zatrzymanym nasieniu' (ūrdhvaretas)?
Verse 6
Dlaczego wypowiadasz tak godne nagany słowa? Poczekaj choć chwilę. Dlaczego głosisz: 'On rozkoszuje się wraz ze swą ukochaną'?
Verse 7
Znowu mówisz tę tajemnicę: 'pativratā', 'cnotliwa, święta kobieta'. Co mówisz, dziecko? I przyszedłeś do domu w nocy.
Verse 8
Jak może zostać tu sprowadzony, wiedząc, że pragnie jeść, o Królu? I jak, o Królu, może Jalāśayin, Ten, który spoczywa na wodach, zostać tu sprowadzony, wiedząc, że pragnie dawać?
Verse 9
Wy jedni jesteście tu sprawiedliwi; ja jeden jawię się jako okrutnik. Idźcie, idźcie; i widząc to, działajcie tak, aby wyznaczony czas nie został przekroczony.
Verse 10
Ty zaprawdę, który podążasz ścieżką piekła, jesteś siedliskiem chorób. Stań się biegunką; stań się wymiotami; znów stań się chorobą uszu, cholerą i zawsze powstającą dolegliwością. Stań się gorączką najbardziej przerażającą; w wodach stań się niedostępnym krokodylem.
Verse 11
Stań się także strasznym zaburzeniem wiatru; podobnie stań się wodobrzuszem. Stań się epilepsją; stań się szaleństwem; i stań się, w ten sam sposób, chorobami zrodzonymi z wiatru.
Verse 12
Szybko stań się majaczeniem i zawrotami; i znów stań się przeszkodą i sztywnością. Stań się chorobą najbardziej przerażającą; i niech ten znajdzie pragnienie, które nie zostaje zaspokojone.
Verse 13
Zgodnie z wyznaczonym czasem, zgodnie z tym, co zostało widziane, niech ten odstęp czasu pozostanie tu aż do wtedy: czy to przy cofaniu się czasu, czy przy nadejściu pomyślności.
Verse 14
A wy, którzy dopełniliście swoje czyny, osiągniecie potem moksze, wyzwolenie. Szybko: biegnijcie z prędkością; wszyscy ruszajcie, nie ociągajcie się.
Verse 15
वराज्ञा धर्मराजस्य या मया समुदाहृता ॥ एकाहं क्षपयेत्सत्र द्विरात्रं तत्र मा चिरम् ॥
Rozporządzenie Dharmaradży, które ogłosiłem: tam należy odbyć termin przez jeden dzień; albo przez dwie noce tam, nie zwlekajcie długo.
Verse 16
त्रिरात्रं वै चतूरात्रं षड्रात्रं दशरात्रकम् ॥ पक्षं वा मासमेकं वा बहून् मासांस्तथापि वा ॥
Może to być trzy noce zaprawdę, albo cztery noce, albo sześć nocy, albo okres dziesięciu nocy; albo dwa tygodnie, albo jeden miesiąc, albo nawet wiele miesięcy również.
Verse 17
क्षपयित्वा यथाकालं ततो मोक्षमवाप्स्यथ ॥ भूतात्मा मोहवांस्तत्र करुणः कष्टमेव च ॥
Po odbyciu tego okresu zgodnie z właściwym czasem, wtedy osiągniecie wyzwolenie. Tam, ucieleśniona dusza, zaburzona, staje się godna litości i zaprawdę cierpi trudy.
Verse 18
विनियोगा मया सूक्ता यथापूर्वं यथाश्रुतम् ॥ जाग्रतं वा प्रमत्तं वा यथा कालो न सम्पतेत् ॥
Zastosowania i procedury zostały przeze mnie przedstawione, jak wcześniej, jak zostały usłyszane. Czy czujni, czy niedbali, działajcie tak, aby właściwy czas nie przeminął.
Verse 19
यत्नात्तथा तु कर्तव्यं भवद्भिर्मम शासनात् ॥ अभयं चात्र यच्छामि ब्राह्मणेभ्यो न संशयः ॥
Dlatego musi to być wykonane z wysiłkiem przez was, zgodnie z moim poleceniem. I tutaj udzielam bezpieczeństwa braminom, nie ma wątpliwości.
Verse 20
तस्माद्यात ऋषिभ्यश्च स्त्रीभ्यश्चैव महाबलाः ॥ यातनाया न भेतव्यमहमाज्ञापयामि वः ॥
Dlatego idźcie, do riszów i także do kobiet, o potężni. Nie bójcie się kary ani męki; wydaję to polecenie wam.
Verse 21
यथावाच्यं च कुरुत यथा कालो न गच्छति ॥ यथाकामं प्रकुरुत यच्च दृष्टं यथा तथा ॥
Czyńcie to, co ma być powiedziane i przepisane, aby czas nie przeminął. Działajcie jak przystoi i jak pożądane; a co zostało zaobserwowane, niech będzie zgodnie z tym.
Verse 22
मयाज्ञप्ता विशेषेण मृत्युना सह संगतः ॥ यथा वीरो महातेजाश्चित्रगुप्तो महायशाः ॥
Szczegółowo pouczony przeze mnie, złączony razem ze Śmiercią, tak jak bohaterski, wielce promienny Citragupta, o wielkiej sławie, jest.
Verse 23
यथाब्रवीत्स्वयं रुद्रो यथा शक्रः शचीपतिः ॥ यथाज्ञापयते ब्रह्मा चित्रगुप्तस्तथा प्रभुः ॥
Tak jak Rudra sam mówił, tak jak Śakra, pan Śaci, mówił; tak jak Brahma rozkazuje, tak również Citragupta, władca.
Verse 24
शीघ्रं त्वं भव सर्पो हि व्याघ्रस्त्वं च सरीसृपः ॥ जले ग्राहो भव त्वं हि त्वं कृमिस्त्वं सरीसृपः ॥
Szybko, stań się wężem zaprawdę; a ty, stań się tygrysem i pełzającym stworzeniem. W wodzie stań się krokodylem; jesteś robakiem; jesteś pełzającym stworzeniem.
Verse 25
यस्मिन्यस्मिंस्तु कालेऽहं यावतश्च श्रयाम्यहम् ॥ तस्मिंस्तस्मिन्महाकालं यूयं तत्कर्तुमर्हथ ॥
W jakimkolwiek czasie i jak długo szukam schronienia, w tym właśnie okresie powinniście, jak przystoi, wypełnić wielki wyznaczony czas.
Within the Varāha–Pṛthivī pedagogical frame, a ṛṣi reports the internal proceedings of Dharma-rāja’s administration, introducing Chitragupta as the authoritative registrar who issues binding orders to Yama’s envoys (dūtas).
Chitragupta rebukes a hesitant messenger and lays down a strict protocol of compliance: the designated person must be seized/afflicted without exemption for distance, household entanglements, ascetic appearance, or even the immediacy of marital intimacy; execution must follow the śāsana and the case-specific timing (yathākāla/yathādṛṣṭa).
The directive culminates in a calibrated catalogue of sanctions—metamorphic embodiments (serpent, tiger, aquatic predator, worm) and a roster of diseases (e.g., atisāra, chardi, karṇaroga, viṣūcikā, jvara, apasmāra, unmāda, jalodara)—assigned for graded durations (one night through many months), emphasizing proportionality, precision, and non-delay under Dharma-rāja’s higher authority, while explicitly safeguarding brāhmaṇas within the mandate.
No explicit historical toponyms or ecological regions are named in this adhyāya; the setting is primarily administrative-cosmological (Yama/Dharma-rāja’s jurisdiction) with aquatic imagery (jale grāha) rather than identifiable rivers, cities, or groves.
The text models an impersonal, procedural ethics of karmic governance: actions are to be executed according to mandate (śāsana) and proportional timing (yathākāla, yathādṛṣṭa), without being swayed by personal circumstances such as domestic life, ascetic claims, or emotional hesitation. Authority is presented as hierarchical and rule-based, with Chitragupta acting as an executor of Dharma-rāja’s order.
No seasonal (ṛtu) or lunar (tithi) markers are specified. The chapter instead provides graded durations for imposed conditions: ekāha (one day), dvirātra (two nights), trirātra (three nights), caturātra (four nights), ṣaḍrātra (six nights), daśarātra (ten nights), pakṣa (fortnight), māsa (month), and bahu-māsa (many months), all governed by yathākāla (as appropriate to the assigned time).
Direct ecological instruction is not explicit here; however, the Varāha–Pṛthivī frame can be read as emphasizing systemic balance through regulated accountability. The chapter’s stress on measured, time-bound consequences functions as a governance analogy: social order and terrestrial stability are maintained when actions produce commensurate outcomes, preventing unchecked harm that would destabilize the human–earth continuum.
The chapter references administrative-cosmological authorities rather than human dynasties: Chitragupta, Dharma-rāja (Yama), Rudra, Śakra (Indra, described as Śacī-pati), and Brahmā. These figures are invoked to legitimate Chitragupta’s authority and to situate the instructions within a recognized hierarchy of command.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.