Rig Veda Sukta 109
Mandala 9Sukta 10922 Mantras

Sukta 109

Sukta 9.109

Devata

Soma (Pavamāna), offered to Indra; also oriented to Mitra, Pūṣan, Bhaga

Ten hymn Pavamāna Soma sławi „słodką kroplę” podczas gdy jest tłoczona i oczyszczana przez filtr, a następnie kierowana jako ofiara, która wzmacnia Indrę oraz służy Mitrze, Pūṣanowi i Bhadze. Wersy przedstawiają Somę jako nowonarodzoną i płową, rozjaśnioną dla bogów, której wyklarowana siła przynosi radość, siłę i uwolnienie wód, obrazy obfitości i wewnętrznej jasności.

Recitation with translationRig Veda 9.109

Mantras

Mantra 1

परि प्र धन्वेन्द्राय सोम स्वादुर्मित्राय पूष्णे भगाय ॥

Spływaj dokoła i naprzód, o Somo, słodki w zachwycie, ku mocy Indry; dla harmonii Mitry, dla prowadzenia Puszan, dla rozdzielającej obfitości Bhagi.

Mantra 2

इन्द्रस्ते सोम सुतस्य पेयाः क्रत्वे दक्षाय विश्वे च देवाः ॥

Indra będzie pił z ciebie, o Somo, gdy będziesz wyciśnięty; i wszyscy bogowie również, dla wzniesionej woli oraz dla luminicznej umiejętności właściwego działania.

Mantra 3

एवामृताय महे क्षयाय स शुक्रो अर्ष दिव्यः पीयूषः ॥

Tak spływaj, promienny, jako boski nektar, ku nieśmiertelności i ku wielkiemu trwaniu; wylej się w ten rozległy dom duszy.

Mantra 4

पवस्व सोम महान्त्समुद्रः पिता देवानां विश्वाभि धाम ॥

Oczyszczaj się, o Somo, jako rozległy ocean; ojciec bogów, ogarniający wszystkie ich siedziby mocy, napełnij i podtrzymaj wszystkie domeny w nas.

Mantra 5

शुक्रः पवस्व देवेभ्यः सोम दिवे पृथिव्यै शं च प्रजायै ॥

Oczyszczaj się jako promienny Soma dla bogów; dla luminicznego nieba i szerokiej ziemi przynieś pokój, i przynieś pomyślność dla stawań się duszy.

Mantra 6

दिवो धर्तासि शुक्रः पीयूषः सत्ये विधर्मन्वाजी पवस्व ॥

Jesteś podtrzymującym nieba, promiennym nektarem; w Prawdzie, o ustanawiający prawo, oczyszczaj się jako nosiciel obfitości siły.

Mantra 7

पवस्व सोम द्युम्नी सुधारो महामवीनामनु पूर्व्यः ॥

Oczyść się, o Somo, bogaty w świetlistą moc, dobrym strumieniem; podążając za wielkimi pomocnikami, przybądź swą dawną drogą.

Mantra 8

नृभिर्येमानो जज्ञानः पूतः क्षरद्विश्वानि मन्द्रः स्वर्वित् ॥

Prowadzony przez moce ludzkie, zrodzony w objawienie, oczyszczony, wypływa wszystkim - rozkoszny, odkrywca świata słońca, niosący światło wiedzy.

Mantra 9

इन्दुः पुनानः प्रजामुराणः करद्विश्वानि द्रविणानि नः ॥

Indu, oczyszczając się, rozszerzając nasze stawanie się, stworzy dla nas wszelkie bogactwa - każdą substancję siły i radości potrzebną do spełnienia duszy.

Mantra 10

पवस्व सोम क्रत्वे दक्षायाश्वो न निक्तो वाजी धनाय ॥

Wypłyń, o Somo, dla przebudzonej woli i dla świetlistej umiejętności - jak koń dobrze przystrzyżony, nosiciel obfitości siły ku prawdziwemu bogactwu duszy.

Mantra 11

तं ते सोतारो रसं मदाय पुनन्ति सोमं महे द्युम्नाय ॥

Tę twoją istotę tłoczący oczyszczają dla ekstazy, o Somo, dla wielkiej świetlistej chwały - aby wewnętrzna rozkosz stała się w nas rozległym blaskiem.

Mantra 12

शिशुं जज्ञानं हरिं मृजन्ति पवित्रे सोमं देवेभ्य इन्दुम् ॥

Oczyszczają w sicie nowo narodzone dziecko, płowego - Somę, jasną kroplę - dla Bogów: dziecięca rozkosz uczyniona czystą dla mocy duszy.

Mantra 13

इन्दुः पविष्ट चारुर्मदायापामुपस्थे कविर्भगाय ॥

Jasna kropla weszła, urocza dla ekstazy, w łonie wód - jak wieszcz - ku Bhadze: rozkosz osiadająca w podtrzymujących głębinach, by przynieść duszy jej udział w szczęściu.

Mantra 14

बिभर्ति चार्विन्द्रस्य नाम येन विश्वानि वृत्रा जघान ॥

Dźwiga on piękne Imię Indry, którym uderzył wszystkie Vritry: Soma niesie w sobie siłę Indry, która kruszy zasłony i uwalnia światło.

Mantra 15

पिबन्त्यस्य विश्वे देवासो गोभिः श्रीतस्य नृभिः सुतस्य ॥

Wszyscy bogowie piją z niego - z Somy wyciśniętego przez moce ludzkie i wzmocnionego przez Promienie: boskie władze przyjmują wyklarowaną rozkosz, by wzrastać w świetlistej sile.

Mantra 16

प्र सुवानो अक्षाः सहस्रधारस्तिरः पवित्रं वि वारमव्यम् ॥

Wyciśnięty, płynie tysiącem prądów przez sito, rozpościerając szeroko wełniany filtr: rozkosz wylewa się w wielorakich falach, otwierając subtelne przejścia oczyszczenia.

Mantra 17

स वाज्यक्षाः सहस्ररेता अद्भिर्मृजानो गोभिः श्रीणानः ॥

On, nosiciel zwycięskiej siły, płynie, o tysiącu nasionach, oczyszczany przez wody i wzmacniany przez Promienie: moc Somy staje się płodna i lśniąca w oczyszczonym życiu.

Mantra 18

प्र सोम याहीन्द्रस्य कुक्षा नृभिर्येमानो अद्रिभिः सुतः ॥

Idź naprzód, o Somo, do łona Indry, prowadzony przez moce ludzkie, wyciskany przez kamienie: wejdź w siedzenie oświeconej Siły, aby mogła przełamać wewnętrzne przeszkody.

Mantra 19

असर्जि वाजी तिरः पवित्रमिन्द्राय सोमः सहस्रधारः ॥

Zwycięski Soma, o tysiącu strumieni, został uwolniony przez filtr dla Indry: oczyszczona rozkosz zostaje uwolniona, by karmić oświeconą Siłę i ustanowić szerokość prawdy.

Mantra 20

अञ्जन्त्येनं मध्वो रसेनेन्द्राय वृष्ण इन्दुं मदाय ॥

Namaszczają go i przygotowują miodową esencją, kroplę Somy dla ekstazy Indry, silnego Byka-Moc, aby Siła mogła wznieść się w uniesieniu wewnątrz nas.

Mantra 21

देवेभ्यस्त्वा वृथा पाजसेऽपो वसानं हरिं मृजन्ति ॥

Dla bogów Wody oczyszczają cię, odziewając cię w twoją promienną moc; one oczyszczają jasnobrunatnego, aby moce boskie mogły przyjąć wyjaśnioną siłę.

Mantra 22

इन्दुरिन्द्राय तोशते नि तोशते श्रीणन्नुग्रो रिणन्नपः ॥

Jasny Soma raduje Indrę i osiada w głębszej radości; mieszając swoją siłę, gwałtowna moc rozrywa Wody, uwalniając strumienie jasności w istocie.

Inside Sukta 109

How it unfolds

  1. Where it opens

    Soma is urged to flow forth—sweet and forward-moving—explicitly “for Indra,” and also for Mitra, Pūṣan, and Bhaga (directing the offering to distinct divine functions).

  2. Development

    The hymn elaborates Soma’s identity as the newborn tawny drop cleansed in the filter for the gods, emphasizing purification, brightness, and readiness to empower divine action.

  3. Climax

    Soma’s clarified force reaches its peak as it exhilarates Indra and manifests as a fierce, effective power that “breaks open” and releases the waters—an image of victorious unblocking and abundance.

  4. Where it settles

    The hymn settles into the assurance that Soma’s joy and potency are established (ni tośate), with the offering successfully accomplishing its aims: strength, flow, and plenitude.

The deity: Soma Pavamāna, offered chiefly to Indra

  • In the VedaSoma is the pressed and flowing sacred drink, purified through the strainer (pavitra), described as bright (indu), tawny (hari), sweet (svādu), newborn (śiśu), and fit for the gods. As Pavamāna, Soma is praised specifically in the act of self-purification and forward streaming toward divine recipients.
  • Cosmic functionSoma mediates between human rite and divine power: it invigorates Indra for victory and world-ordering acts, nourishes the gods, and symbolically “opens” or releases the waters—abundance, fertility, and the free flow of life-forces.
  • Inner significanceThe purified Soma signifies clarified consciousness and delight (ānanda-like rasa): when strained of obscurations, it becomes a luminous inner offering that strengthens will (Indra), harmonizes relations (Mitra), guides the path (Pūṣan), and distributes well-being and share (Bhaga).

The seer

  • Pavamāna (Soma) seers (tradition; individual rishi not fixed)Associated with the Ninth Maṇḍala’s specialized liturgical-poetic tradition that voices Soma’s purification (pavamāna) and its energizing gift to Indra and the gods.

Famous verses

परि प्र धन्वेन्द्राय सोम स्वादुर्मित्राय पूष्णे भगाय ॥
Verse 9.109.1Programmatic opening: it names the ritual motion (flowing forth) and the recipients—Indra foremost, with Mitra, Pūṣan, and Bhaga—showing the hymn’s practical sacrificial orientation.Read verse 9.109.1 →
śiśuṃ jajñānaṃ harim mṛjanti pavitre somam
Verse 9.109.12Central purification image: Soma as the ‘newborn child’ cleansed in the filter for the gods, encapsulating the Pavamāna theme of becoming luminous and fit for divine reception.Read verse 9.109.12 →
ugro riṇann apaḥ
Verse 9.109.22Concluding power-statement: Soma gladdens Indra and, as fierce potency, ‘breaks open the waters,’ expressing the hymn’s climax of unblocking, victory, and released abundance.Read verse 9.109.22 →

Attributes of the deity

  • Purifying/clarifying (pavamāna)
  • Sweet, delight-giving (svādu)
  • Luminous drop (indu)
  • Tawny/golden vitality (hari)
  • Newborn yet powerful (śiśu; ugra)
  • Empowers Indra; supports ṛta (order)
  • Releaser of waters/streams (apaḥ)

Also by this seer

  • Numerous Soma Pavamāna hymns across Rig Veda Maṇḍala 9 (as a family of ritual specialists rather than a single identifiable author).
  • Development of recurring Soma imagery: the newborn drop, the tawny/bright Indu, the filter (pavitra), and the release of waters/wealth as effects of consecrated pressing.

The rite, step by step

  • Press Soma stalks and collect the expressed juice.
  • Strain and cleanse the Soma through the pavitra (wool/grass filter), while reciting/chanting Pavamāna verses.
  • Mix/prepare Soma (as prescribed) and set it in offering vessels.
  • Offer libations to Indra (primary), and invoke Mitra, Pūṣan, and Bhaga as supportive divine functions.
  • Conclude with distribution/consumption according to ritual rule, sealing the intended strength, harmony, guidance, and prosperity.

Offerings

  • Purified Soma juice (Indu) as libation
  • Associated oblations customary to Soma rites (e.g., ghee and accompanying offerings as per śrauta procedure)

Frequently Asked Questions

It is a Soma Pavamāna hymn describing Soma being pressed and purified through the filter, then offered chiefly to Indra to increase strength and victory, while also supporting Mitra, Pūṣan, and Bhaga.

Because the freshly pressed Soma is treated as newly born in the ritual. When it is cleansed in the filter, it becomes bright and fit to be offered to the gods.

It is a Vedic image for removing obstruction and releasing life-giving flow—rain, rivers, wealth, and also inner clarity—through the empowered action that Soma gives to Indra.

Ask anything about Sukta 109 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play