Rig Veda 6.6.5: Mandala 6, Sukta 6, Mantra 5

Sukta 6.6

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अध जिह्वा पापतीति प्र वृष्णो गोषुयुधो नाशनिः सृजाना । शूरस्येव प्रसितिः क्षातिरग्नेर्दुर्वर्तुर्भीमो दयते वनानि ॥

Recitation with translationRig Veda 6.6.5

Transliteration

ádha jihvā́ pāpatīti prá vṛ́ṣṇo goṣu-yúdho nā́śaniḥ sṛjānā́ | śū́rasyeva prásitiḥ kṣātír agnér durvártūr bhīmó dayate vánāni ||

Translation

Wtedy język Ognia rzuca się naprzód, jak grom wypuszczony przez silnego wojownika w walce o Promienie. Jak natarcie bohatera jest rozprzestrzeniające się panowanie Agniego; straszliwy, trudny do powstrzymania, rozszczepia lasy przeszkód.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध: then, thereupon
• अध: Adhikaraṇa (सम्बन्ध/क्रमसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• जिह्वा: the tongue (flame)
• जिह्वा: Kartā
• Type: Noun
• Root: जिह्वा (प्रातिपदिक)

• पापतीति: flutters/leaps
• पापतीति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• वृष्णः: of the bull/strong one (Agni)
• वृष्णः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• गोषु: among the cows / in the cattle
• गोषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• युधः: of battle, of fighting
• युधः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युध् (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (उपमान-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• अशनिḥ: a thunderbolt
• अशनिḥ: Kartā (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: अशनि (प्रातिपदिक)

• सृजाना: releasing, letting loose
• सृजाना: Kartā (जिह्वा-विशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)

• शूरस्य: of a hero
• शूरस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• इव: as if, like
• इव: (उपमान-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• प्रसितिः: the sending-forth, onset, impulse
• प्रसितिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रसिति (प्रातिपदिक) < प्र-√सि/√सद्? (वेद. ‘प्रसिति’ = प्रेषण/प्रसारण)

• क्षातिः: destruction, wasting, injury
• क्षातिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: क्षाति (प्रातिपदिक) < √क्षि/√क्षै (वेद. ‘क्षाति’ = क्षय/विनाश/क्षति)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• दुर्वर्तुः: of hard course / difficult to restrain
• दुर्वर्तुः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: दुर्वर्तु (प्रातिपदिक) = दुर् + वर्तु (मार्ग/गति)

• भीमः: terrible, fearsome
• भीमः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक)

• दयते: cuts/splits, rends
• दयते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा/दय् (धातु) (वेद. ‘दयते’ = √दा/√दय् ‘to divide, to cut, to injure’)

• वनानि: the woods, forests
• वनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)