Rig Veda 3.34.1: Mandala 3, Sukta 34, Mantra 1

Sukta 3.34

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.34 traditionally)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रः पूर्भिदातिरद्दासमर्कैर्विदद्वसुर्दयमानो वि शत्रून् । ब्रह्मजूतस्तन्वा वावृधानो भूरिदात्र आपृणद्रोदसी उभे ॥

Recitation with translationRig Veda 3.34.1

Transliteration

índraḥ pū́r-bhid ā́ atirat dā́sām arkáiḥ vídat-vasur dáyamāno ví śátrūn | bráhma-jūtas tanvā̀ vāvṛdhānó bhū́ri-dātra ā́ apṛṇad ródasī ubhé ||

Translation

Indra, niszczyciel potężnych twierdz, płomiennymi hymnami przewyższył Dāsę i rozproszył wrogów, znajdując prawdziwe bogactwa i rozlewając swój dar. Prowadzony Słowem, wzrastając w swoim własnym ciele mocy, szczodry dawca napełnił zarówno Niebo, jak i Ziemię.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• पूर्-भिदा: fort-splitter, breaker of strongholds
• पूर्-भिदा: कर्तृ
• Type: Adjective (agent-noun)
• Root: भिद् (धातु) → भिद् + क (कृदन्त), उपपद: पूर्

• अतिः: beyond, over; exceedingly
• अतिः: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति (अव्यय/उपसर्ग-प्रातिपदिक)

• अद्: he ate/consumed
• अद्: —
• Type: Verb
• Root: अद् (धातु)

• दासम्: the Dāsa (enemy/hostile one)
• दासम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दास (प्रातिपदिक)

• अर्कैः: with hymns/songs of praise
• अर्कैः: करण
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)

• विदत्: finding; obtaining
• विदत्: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: विद् (धातु)

• वसुः: the good one; the wealthy (giver of goods)
• वसुः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• दयमानः: giving; bestowing
• दयमानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: दा (धातु) → दयमान (कृदन्त)

• वि: apart; asunder; widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• शत्रून्: enemies
• शत्रून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)

• ब्रह्म-जूतः: impelled/spurred by sacred prayer (brahman)
• ब्रह्म-जूतः: कर्तृ
• Type: Adjective (past participle)
• Root: जु (धातु) → जूत (कृदन्त), उपपद: ब्रह्मन्

• तन्वा: with (his) body; in person
• तन्वा: करण
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• वावृधानः: growing strong; waxing
• वावृधानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: वृध् (धातु) → वावृधान (कृदन्त)

• भूरि-दात्रः: bountiful giver
• भूरि-दात्रः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective (agent-noun)
• Root: दातृ (प्रातिपदिक; √दा) with उपपद भूरि

• आ: towards; completely
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• अपृणत्: he filled
• अपृणत्: —
• Type: Verb
• Root: पॄ/पृ (धातु) + आ

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: कर्म
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिवी)

• उभे: both
• उभे: कर्म
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)