Atharva Veda 7.73.3: Kanda 7, Anuvaka 8, Sukta 73, Mantra 3

Sukta 73

Sanskrit (Devanagari)

स्वाहा॑कृतः॒ शुचि॑र्दे॒वेषु॑ य॒ज्ञो यो अ॒श्विनो॑श्चम॒सो दे॑व॒पानः॑ । तमु॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑सो जुषा॒णा ग॑न्ध॒र्वस्य॒ प्रत्या॒स्ना रि॑हन्ति

Recitation with translationAtharva Veda 7.73.3

IAST Transliteration

svā́hākṛtaḥ śúcir devéṣu yajñó yó aśvinóś camasó devapā́naḥ | tám u víśve amṛ́tāso juṣāṇā́ gandharvásya pratyāsnā́ ríhanti

English Translation (Griffith/Whitney)

Offered with Svāhā, pure among the gods, is the sacrifice—this cup of the Aśvins, a draught for deities. That, verily, all the Immortals, taking delight therein, lick at the very lip, as (one) of the Gandharva.

Translation

Złożony ze Svāhā, czysty wśród bogów, jest ofiara, ten kielich Aśvinów, napój dla bóstw. Ten zaprawdę wszyscy Nieśmiertelni, znajdując w nim rozkosz, liżą przy samym brzegu, jak Gandharva.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वाहा॑कृतः: made/uttered with svāhā (consecrated by the svāhā-call)
• स्वाहा॑कृतः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: स्वाहा-कृत (कृ) (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• शुचिः: pure
• शुचिः: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• यज्ञः: the sacrifice
• यज्ञः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• यः: which/who
• यः: सम्बन्ध (यज्ञस्य)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अश्विनोः: of the two Aśvins
• अश्विनोः: सम्बन्ध (चमसस्य)
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चमसः: the cup (soma-cup)
• चमसः: कर्तृ (यज्ञस्य विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चमस (प्रातिपदिक)

• देवपानः: drunk by the gods / for the gods’ drinking
• देवपानः: विशेषण (चमसस्य/यज्ञस्य)
• Type: Adjective
• Root: देव-पान (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)

• तम्: him/that (sacrifice/cup)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed
• उ: निपात (उत्कर्ष/अनुनासिक बल)
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• विश्वे: all
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (substantive)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• अमृतासः: the immortals
• अमृतासः: कर्तृ (विश्वे इत्यस्य विशेष्य)
• Type: Noun/Adjective (substantive)
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• जुषाणाः: enjoying, accepting with favor
• जुषाणाः: कर्तृ (विश्वे अमृतासः)
• Type: Participle
• Root: जुष् (धातु) → जुषाण (कृदन्त; शानच्/आनच्-प्रत्यय, आत्मनेपदी)

• गन्धर्वस्य: of the Gandharva
• गन्धर्वस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक)

• प्रत्यास्नाः: with the counter/returning mouths (snouts/tongues), in opposition
• प्रत्यास्नाः: करण/साधन (रिहन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: प्रति-आस्ना (प्रातिपदिक; उपसर्ग-समास)

• रिहन्ति: they lick
• रिहन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रिह् (धातु)

Attribution

Rishi: Anukramaṇī confirmation required.

Devata: Aśvins; ‘Viśve Devāḥ’ (All Gods) as acceptors; Gandharva as liminal guardian figure.

Chandas: Likely Jagatī/Triṣṭubh mixture; requires scan.

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta