
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Savitar; Vāyu; Ādityas, Rudras, Vasus; Soma (as royal paradigm)
Chandas: Mixed/prose-like anuṣṭubh cadence (likely anuṣṭubh with ritual heading ‘vapanam’)
Ten krótki hymn vapanam (golenie) uświęca czyn pielęgnacji ciała jako ochronną saṃskārę, wzywając boską umiejętność, by zapobiec zranieniu i nieczystości. Poprzez zrównanie ludzkiego golenia z królewskim wzorcem Somy (i Varuṇy) ogolonego przez Savitara, przekształca potencjalnie ryzykowny czyn w rytuał, który conferuje varcas (blask), długie życie, jasny wzrok oraz dobrobyt w bydle, koniach i potomstwie.
Mantra 1
वपनम्। आयम॑गन्त्सवि॒ता क्षु॒रेणो॒ष्णेन॑ वाय उद॒केनेहि॑ । आ॒दि॒त्या रु॒द्रा वस॑व उन्दन्तु॒ सचे॑तसः॒ सोम॑स्य॒ राज्ञो॑ वपत॒ प्रचे॑तसः
Golenie. Tutaj przybył ten obrzęd: Savitar z brzytwą, z ciepłą wodą; o Vāyu, przyjdź z wodą. Niech Ādityowie, Rudrowie, Vasuowie - jednomyślnie - skropią go. Ogolcie Króla Somę, o przezorni i przewidujący.
Mantra 2
अदि॑तिः॒ श्मश्रु॑ वप॒त्वाप॑ उन्दन्तु॒ वर्च॑सा । चिकि॑त्सतु प्र॒जाप॑तिर्दीर्घायु॒त्वाय॒ चक्ष॑से
Niech Aditi ogoli brodę; niech Wody skropią go blaskiem. Niech Prajāpati baczy i ustanowi to dla długiego życia, dla jasnego widzenia oka.
Mantra 3
येनाव॑पत् सवि॒ता क्षु॒रेण॒ सोम॑स्य॒ राज्ञो॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्। तेन॑ ब्रह्माणो वपते॒दम॒स्य गोमा॒नश्व॑वान॒यम॑स्तु प्र॒जावा॑न्
Tymże, czym Savitar, wszechwiedzący, ogolił brzytwą Króla Somę oraz Warunę, tymże, o bramini, ogolcie tego człowieka: niech ta osoba posiada krowy, niech posiada konie, niech posiada potomstwo.
It is recited during shaving—especially beard shaving—to make the act safe, ritually pure, and auspicious, while invoking radiance (varcas), long life, and well-being.
Soma functions as a royal paradigm: by recalling that Savitar shaved King Soma (and Varuṇa) with divine knowledge, the same successful, harm-free pattern is applied to the human rite.
No specific herbs or amulets are stated here. The key ritual supports are the razor and water (especially warm water), used with sprinkling/bedewing alongside the recitation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.