Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (ancillary note lists deities/sections but not ṛṣi)
Devata: Ṛtavaḥ (Seasons) / Dhātṛ-Vidhātṛ / Devas / Indra / Prajāpati (as per the prefixed anukramaṇī-like note); verse imagery centers on the Dhenu (cow) as prosperity-agent
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Ten hymn paustika uświęca obracający się rok jako mechanizm prosperity, przedstawiając pradawną dhenu (krowę mleczną), która „doji” wzrastające pożywienie i bogactwo dla gospodarstwa rok po roku. Hymn harmonizuje porządek sezonowy (ṛtavaḥ) i twórców porządku (Dhātṛ, Vidhātṛ) z domową ofiarą (ghṛta, iḍā, havis), tak aby płodność, wzrost bydła i bezpieczny powrót do domu stały się naturalnym plonem prawidłowego przebiegu kalendarza.
Mantra 1
रायस्पोषप्राप्तिः। ९ ऋतवः, १० धाता विधातारौ, ऋतवः, ११ देवाः, १२ इन्द्रः, देवाः, १३ प्रजापतिः। प्र॒थ॒मा ह॒ व्युऽवास॒ सा धे॒नुर॑भवद् य॒मे। सा नः॒ पय॑स्वती दुहा॒मुत्त॑रामुत्तरां॒ समा॑म्
Najpierw zaprawdę ona lśniła, stała się krową mleczną u Jamy. Niech ona, pełna mleka, doi dla nas każdy późniejszy, późniejszy rok.
Mantra 2
यां दे॒वाः प्र॑ति॒नन्द॑न्ति॒ रात्रिं॑ धे॒नुमु॑पाय॒तीम्। सं॒व॒त्स॒रस्य॒ या पत्नी॒ सा नो॑ अस्तु सुमङ्ग॒ली
Tę Noc, którą Bogowie z radosnym okrzykiem uznają, zbliżając się jak krowa mleczna, obfitą w dary, tę, która jest małżonką krążącego Roku, niech ona dla nas będzie w pełni pomyślna.
Mantra 3
सं॒व॒त्स॒रस्य॑ प्रति॒मां यां त्वा॑ रात्र्यु॒पास्म॑हे । सा न॒ आयु॑ष्मतीं प्र॒जां रा॒यस्पोषे॑ण॒ सं सृ॑ज
Odbicie Roku, ciebie, Noco, czcią otaczamy: ty dla nas wydawaj potomstwo pełne życia, z wzrostem bogactwa i pomyślnością złączone.
Mantra 4
इ॒यमे॒व सा या प्र॑थ॒मा व्यौच्छ॑दा॒स्वित॑रासु चरति॒ प्रवि॑ष्टा । म॒हान्तो॑ अस्यां महि॒मानो॑ अ॒न्तर्व॒धूर्जि॑गाय नव॒गज्जनि॑त्री
Ta zaprawdę jest tą, która pierwsza zajaśniała; między późniejszymi się porusza, w nich wchodząc i je przenikając. Wielkie są wspaniałości w niej złożone: Oblubienica, Rodzicielka, dziewięciokrotnie krocząca, zwycięstwo odniosła.
Mantra 5
वा॒न॒स्प॒त्या ग्रावा॑णो॒ घोष॑मक्रत ह॒विष्कृ॒ण्वन्तः॑ परिवत्स॒रीण॑म्। एका॑ष्टके सुप्र॒जसः॑ सु॒वीरा॑ व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम्
Kamienie leśnego pana podniosły swoje grzmienie, przygotowując ofiarę krążącego roku. W dniu Ekāṣṭakā bądźmy bogaci w piękne potomstwo, bogaci w dzielnych synów, panami nad skarbami licznymi.
Mantra 6
इडा॑यास्प॒दं घृ॒तव॑त् सरीसृ॒पं जात॑वेदः॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय । ये ग्रा॒म्याः प॒शवो॑ वि॒श्वरू॑पा॒स्तेषां सप्ता॒नां मयि॒ रन्ति॑रस्तु
Ty, który zwyciężając, przemieszczasz się szeroko, jak ten, który wszystko pokonuje, niby byk: tą twoją zwycięską mocą, o Aśvattha, z tobą jako pomocą, niech my podbijemy naszych rywali.
Mantra 7
आ मा॑ पु॒ष्टे च॒ पोषे॑ च॒ रात्रि॑ दे॒वानां॑ सुम॒तौ स्या॑म । पू॒र्णा द॑र्वे॒ परा॑ पत॒ सुपू॑र्णा॒ पुन॒रा प॑त । सर्वान् य॒ज्ञान्त्सं॑भुञ्ज॒तीषमूर्जं॑ न॒ आ भ॑र
Tu, dla mnie, o Pożywienie, i w rozkwicie też; o Nocy, w łasce Bogów niechajmy trwać. Pełna, o Czerpako, wzleć; dobrze napełniona wróć tu znowu. Ciesząc się całkowicie wszystkimi ofiarami, przynieś nam orzeźwienie i podtrzymującą siłę.
Mantra 8
आयम॑गन्त्संवत्स॒रः पति॑रेकाष्टके॒ तव॑ । सा न॒ आयु॑ष्मतीं प्र॒जां रा॒यस्पोषे॑ण॒ सं सृ॑ज
Tu przybył Rok, pan - twój, o Ekāṣṭakā. Ty dla nas sprowadź potomstwo bogate w życie, wraz z rozkwitem bogactwa.
Mantra 9
ऋ॒तून् य॑ज ऋतु॒पती॑नार्त॒वानु॒त हा॑य॒नान्। समाः॑ संवत्स॒रान् मासा॑न् भू॒तस्य॒ पत॑ये यजे
Czcij Pory roku; czcij Panów Pór roku, części sezonowe i cykle roczne. Lata, pełne cykle, miesiące - Panu Istnienia składam cześć.
Mantra 10
ऋ॒तुभ्य॑ष्ट्वार्त॒वेभ्यो॑ मा॒द्भ्यः सं॑वत्स॒रेभ्यः॑ । धा॒त्रे वि॑धा॒त्रे स॒मृधे॑ भू॒तस्य॒ पत॑ये यजे
Od Pór roku, od części sezonowych, od miesięcy, od lat - tobie składam ofiarę. Dhātṛowi, Vidhātṛowi, Pomyślnemu Wzrostowi; Panu Istnienia oddaję cześć.
Mantra 11
इड॑या॒ जुह्व॑तो व॒यं दे॒वान् घृ॒तव॑ता यजे । गृ॒हानलु॑भ्यतो व॒यं सं वि॑शे॒मोप॒ गोम॑तः
Z Idą, gdy wylewamy, z ghi czczę Bogów. Niezranieni, niech wejdziemy razem do naszych domów - zbliżając się do nich bogatych w bydło.
Mantra 12
ए॒का॒ष्ट॒का तप॑सा त॒प्यमा॑ना ज॒जान॒ गर्भं॑ महि॒मान॒मिन्द्र॑म्। तेन॑ दे॒वा व्यऽसहन्त॒ शत्रू॑न् ह॒न्ता दस्यू॑नामभव॒च्छची॒पतिः॑
Ekaśtaka, lśniąca żarliwym gorącem, porodziła w narodzinach embrion - Indrę, samego Majestat. Dzięki temu Bogowie zwyciężyli i rozproszyli swoich wrogów: Pan Śaci stał się zabójcą Dasyu.
Mantra 13
इन्द्र॑पुत्रे॒ सोम॑पुत्रे दुहि॒तासि॑ प्र॒जाप॑तेः । कामा॑न॒स्माकं॑ पूरय॒ प्रति॑ गृह्णाहि नो ह॒विः
O dziecko Indry, dziecko Somy, jesteś Córką Prajapatiego. Spełnij nasze pragnienia; przyjmij, w zamian, naszą ofiarę.
To make the turning year yield increasing prosperity—nourishment like milk, cattle-wealth, treasures, and strong offspring—while keeping the household safe and intact.
The dhenu is a prosperity-symbol: as a milch-cow continuously gives milk, so the rightly ordered year is asked to ‘milk out’ abundance for each succeeding year.
During annual or seasonal transition rites—particularly around Ekāṣṭakā—when households seek renewal of wealth, progeny, and protection through offerings such as ghee and havis.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.