Sukta 111
Sukta 9.111
Soma Pavamāna
Jagati (likely due to longer pādas; needs confirm)
ਇਹ ਛੋਟਾ ਪਵਮਾਨ ਸੂਕਤ ਸੋਮ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਛਾਣਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਯਜ੍ਞ-ਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮ ਨੂੰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਖਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਕਿਰਣਮਈ ਚਮਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਜਿੱਤੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
अया रुचा हरिण्या पुनानो विश्वा द्वेषांसि तरति स्वयुग्वभिः सूरो न स्वयुग्वभिः । धारा सुतस्य रोचते पुनानो अरुषो हरिः । विश्वा यद्रूपा परियात्यृक्वभिः सप्तास्येभिॠक्वभिः ॥
ਇਸ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੁਚੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹਰੀ (ਸੋਮ) ਸਭ ਦ੍ਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਦਾ ਹੈ—ਆਪਣੇ ਸਵਯੰ-ਯੁਗ੍ਵ (ਆਪ ਹੀ ਜੋਤੇ) ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਹੀ ਯੁਗ੍ਵ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ। ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜੇ) ਸੋਮ ਦੀ ਧਾਰ ਚਮਕਦੀ ਹੈ—ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ, ਅਰੁਸ਼-ਹਰੀ (ਲਾਲੀ-ਸੁਨਹਿਰਾ) ਇਕ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕ੍ਵ (ਸ਼ੀ-ਵਾਣੀ ਦੇ ਗਾਇਕ)ਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਪਰਿਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸਪ੍ਤਾਸ੍ਯ (ਸੱਤ-ਮੁਖੀ) ਵਾਕ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਵਾਂ ਨਾਲ।
Mantra 2
त्वं त्यत्पणीनां विदो वसु सं मातृभिर्मर्जयसि स्व आ दम ऋतस्य धीतिभिर्दमे । परावतो न साम तद्यत्रा रणन्ति धीतयः । त्रिधातुभिररुषीभिर्वयो दधे रोचमानो वयो दधे ॥
ਤੂੰ ਪਣੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਸੁ (ਧਨ-ਤੇਜ) ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰ੍ਜਯਸਿ—ਆਪਣੇ ਹੀ ਧਾਮ ਵਿੱਚ, ਤ ਦੇ ਦਮੇ ਵਿੱਚ, ਧੀਤੀ (ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ। ਪਰਾਵਤੋਂ ਆਏ ਸਾਮ ਵਾਂਗ—ਉਹ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਧੀਤਯਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੋਚਮਾਨ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ) ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਧਾਤੁਭਿਃ ਅਰੁਸ਼ੀਭਿਃ (ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਲਾਲੀ-ਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ) ਵਯਃ (ਜੀਵਨ-ਬਲ) ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਜੀਵਨ-ਬਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 3
पूर्वामनु प्रदिशं याति चेकितत्सं रश्मिभिर्यतते दर्शतो रथो दैव्यो दर्शतो रथः । अग्मन्नुक्थानि पौंस्येन्द्रं जैत्राय हर्षयन् । वज्रश्च यद्भवथो अनपच्युता समत्स्वनपच्युता ॥
ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਸਪਸ਼ਟ ਬੁੱਝ-ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ; ਆਪਣੇ ਰਸ਼ਮੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦਾ ਦਿੱਖਦਾ ਰਥ, ਦਿਵ੍ਯ ਦਿੱਖਦਾ ਰਥ। ਪੌਰੁਸ਼-ਭਰੇ ਉਕਥ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਆਏ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ; ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਵੀ—ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਬਣਦੇ ਹੋ, ਅਡੋਲ।
Frequently Asked Questions
The main deity is Soma Pavamāna—Soma as he is pressed and filtered, praised as a shining purifier who empowers the gods, especially Indra.
It refers to Soma flowing through the ritual filter (pavitra). The hymn also uses it symbolically: purification turns raw energy into clear, radiant strength aligned with ṛta (truth/order).
Filtered Soma is offered to Indra to increase his strength. The hymn links Soma’s radiance and inspired hymns (ukthas) with Indra’s unwavering victory power, symbolized by the vajra (thunderbolt).
Ask anything about Sukta 111 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.