Sukta 97

Mantra 1

या इन्द्र भुज आभरः स्वर्वाँ असुरेभ्यः । स्तोतारमिन्मघवन्नस्य वर्धय ये च त्वे वृक्तबर्हिषः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸ੍ਵਰਵਾਨ੍ (ਸੂਰ੍ਯ-ਲੋਕ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ) ਤੂੰ ਅਸੁਰਿਕ ਬਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਿਆਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ—ਹੇ ਮਘਵਨ—ਸਤੋਤਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾ; ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਰ੍ਹਿਸ਼ (ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ) ਵਿਛਾ ਕੇ ਠੀਕ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

Mantra 2

यमिन्द्र दधिषे त्वमश्वं गां भागमव्ययम् । यजमाने सुन्वति दक्षिणावति तस्मिन्तं धेहि मा पणौ ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਅਵ੍ਯਯ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ) ਭਾਗ—ਅਸ਼੍ਵ-ਸ਼ਕਤੀ, ਗੌ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਅਖੁੱਟ ਹਿੱਸਾ—ਤੂੰ ਧਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸੋਮ ਪੀੜਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖ; ਉਸ ਨੂੰ ਪਣਿ (ਵਪਾਰੀ/ਸੌਦੇਬਾਜ਼ ਭਾਵ) ਵਿੱਚ ਨਾ ਟਿਕਾ।

Mantra 3

य इन्द्र सस्त्यव्रतोऽनुष्वापमदेवयुः । स्वैः ष एवैर्मुमुरत्पोष्यं रयिं सनुतर्धेहि तं ततः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਸਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ—ਸੱਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੈ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੈ, ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੋਚਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਸੱਚੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਪੋਸ਼ਕ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਟਿਕਾ ਦੇ; ਉਸੇ ਥਾਂ ਰੱਖ—ਉਸ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ।

Mantra 4

यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वृत्रहन् । अतस्त्वा गीर्भिर्द्युगदिन्द्र केशिभिः सुतावाँ आ विवासति ॥

ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਤੂੰ ਦੂਰਲੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਂ ਜਾਂ ਨੇੜੇ—ਇਸ ਲਈ ਸੋਮ-ਪੀੜਨ ਵਾਲਾ, ਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕੇਸਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੱਦਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 5

यद्वासि रोचने दिवः समुद्रस्याधि विष्टपि । यत्पार्थिवे सदने वृत्रहन्तम यदन्तरिक्ष आ गहि ॥

ਤੂੰ ਦਿਵ ਦੇ ਰੋਚਨ—ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ—ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇਂ, ਜਾਂ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਖਰ-ਵਿਸ਼ਟਪ ਤੇ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਅਤਿ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਮ; ਜਾਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ—ਇੱਥੇ ਆ।

Mantra 6

स नः सोमेषु सोमपाः सुतेषु शवसस्पते । मादयस्व राधसा सूनृतावतेन्द्र राया परीणसा ॥

ਹੇ ਸੋਮਪਾ, ਬਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੋਮ-ਅਰਪਣਾਂ ਵਿੱਚ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਤ ਸੋਮਾਂ ਵਿੱਚ—ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦਾਨ ‘ਰਾਧਸ’ ਨਾਲ ਮਦਮਸਤ ਹੋ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੱਚ-ਬੋਲ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਵੈਭਵ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਕਰ।

Mantra 7

मा न इन्द्र परा वृणग्भवा नः सधमाद्यः । त्वं न ऊती त्वमिन्न आप्यं मा न इन्द्र परा वृणक् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ ਨਾ ਸੁੱਟ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਧਮਾਦ੍ਯ—ਸਾਂਝੇ ਮਦ-ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਾਥੀ—ਬਣ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਊਤੀ (ਰੱਖਿਆ-ਸਹਾਇਤਾ) ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਾਡਾ ਆਪ੍ਯ—ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਪਣਾਪਣ—ਹੈਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ ਨਾ ਸੁੱਟ।

Mantra 8

अस्मे इन्द्र सचा सुते नि षदा पीतये मधु । कृधी जरित्रे मघवन्नवो महदस्मे इन्द्र सचा सुते ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ—ਇਸ ਸੁਤ ਸੋਮ ਵਿੱਚ—ਮਧੁ ਪੀਣ ਲਈ ਬੈਠ। ਹੇ ਮਘਵਨ (ਉਦਾਰ), ਜਰਿਤ੍ਰੇ—ਸਤੁਤੀ-ਗਾਇਕ ਲਈ—ਵੱਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਰਚ; ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਸੁਤ ਸੋਮ ਵਿੱਚ।

Mantra 9

न त्वा देवास आशत न मर्त्यासो अद्रिवः । विश्वा जातानि शवसाभिभूरसि न त्वा देवास आशत ॥

ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਵಃ (ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ) ਇੰਦਰ! ਨਾ ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਮਰਤ੍ਯ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਵਸ੍ (ਬਲ) ਨਾਲ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਸਭ ਨੂੰ ਅਭਿਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਨਾ ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।

Mantra 10

विश्वाः पृतना अभिभूतरं नरं सजूस्ततक्षुरिन्द्रं जजनुश्च राजसे । क्रत्वा वरिष्ठं वर आमुरिमुतोग्रमोजिष्ठं तवसं तरस्विनम् ॥

ਸਾਰੀਆਂ ਪૃતਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੱਤੂ ਨਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਘੜ ਕੇ ਜਨਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਰਾਜਸੇ (ਸਰਵਾਧਿਕਾਰ) ਲਈ: ਕ੍ਰਤੁ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਵਰ (ਵਰਨ) ਵਿੱਚ ਵਰਿਸ਼ਠ, ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰਤਿਹਤ, ਅਤੇ ਉਗ੍ਰ—ਓਜ ਵਿੱਚ ਅਤਿਸ਼ਯ, ਤਵਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ, ਤਰਸ੍ਵਿਨ (ਵਿਜੈ-ਵੇਗ-ਵਾਹਕ)।

Mantra 11

समीं रेभासो अस्वरन्निन्द्रं सोमस्य पीतये । स्वर्पतिं यदीं वृधे धृतव्रतो ह्योजसा समूतिभिः ॥

ਰੇਭਾ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਗਾਇਕ) ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਸੁਰ ਚੁੱਕੇ—ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ; ਸ੍ਵਰਪਤਿ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਲੋਕ ਦਾ ਸਵਾਮੀ) ਨੂੰ—ਜਦੋਂ ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ (ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ) ਉਹ ਓਜਸ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੂਤਿਭਿਃ (ਸਹਾਇਤਾ ਦੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ) ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 12

नेमिं नमन्ति चक्षसा मेषं विप्रा अभिस्वरा । सुदीतयो वो अद्रुहोऽपि कर्णे तरस्विनः समृक्वभिः ॥

ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਵਿਪ੍ਰ ਚੱਖ ਨਾਲ ਨੇਮਿ (ਚੱਕਰ ਦੀ ਕਿਨਾਰੀ) ਨੂੰ ਮੇਸ਼ (ਰਾਮ) ਵੱਲ ਨਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਤੁਤੀ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੁਦੀਤਯੋ, ਅਦ੍ਰੁਹੋ (ਵੈਰ-ਰਹਿਤ) ਤੁਹਾਡੇ ਤਰਸਵਿਨਃ (ਤੇਜ਼ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ) ਸਮ੍ਰਿਕ੍ਵਭਿਃ (਋ਚਾਵਾਂ/ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ) ਕਾਨ ਤੱਕ ਭੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ—ਤਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹੀ ਬਲ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਣੇ।

Mantra 13

तमिन्द्रं जोहवीमि मघवानमुग्रं सत्रा दधानमप्रतिष्कुतं शवांसि । मंहिष्ठो गीर्भिरा च यज्ञियो ववर्तद्राये नो विश्वा सुपथा कृणोतु वज्री ॥

ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਮਘਵਾਨ, ਉਗ੍ਰ—ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਵਾਂਸਿ (ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਤਿਸ਼ਕੁਤ (ਅਟੱਲ/ਅਪਰਾਜਿਤ) ਹੈ। ਗੀਰਭਿਃ (ਵਾਣੀ-ਸਤੁਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਮੰਹਿਸ਼ਠ, ਯਜ੍ਞਿਯ ਉਹ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ; ਵਜ੍ਰੀ (ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ) ਸਾਡੇ ਰਾਏ (ਵਾਧੇ/ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਈ ਸਭ ਪਥਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਥਾ (ਸਿੱਧੇ, ਸ਼ੁਭ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ) ਕਰ ਦੇਵੇ।

Mantra 14

त्वं पुर इन्द्र चिकिदेना व्योजसा शविष्ठ शक्र नाशयध्यै । त्वद्विश्वानि भुवनानि वज्रिन्द्यावा रेजेते पृथिवी च भीषा ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਪੁਰਃ (ਪੁਰਾਤਨ ਅੱਗੇਲੇ ਮੋਰਚੇ/ਸਥਾਨ) ਚਿਕਿਦੇ (ਜਾਣਦਾ/ਪਛਾਣਦਾ) ਹੈਂ; ਅਤੇ ਵ੍ਯੋਜਸਾ (ਵਿਆਪਕ ਬਲ ਨਾਲ) ਹੇ ਸ਼ਵਿਸ਼ਠ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਚਿੱਥੜੇ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਵਜ੍ਰਿਨ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਭੁਵਨਾਨਿ ਨਿਯਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਦ੍ਯਾਵਾ ਅਤੇ ਪૃਥਿਵੀ ਭੀ ਭੀਸ਼ਾ (ਭਯ-ਭਕਤੀ) ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹਨ।

Mantra 15

तन्म ऋतमिन्द्र शूर चित्र पात्वपो न वज्रिन्दुरिताति पर्षि भूरि । कदा न इन्द्र राय आ दशस्येर्विश्वप्स्न्यस्य स्पृहयाय्यस्य राजन् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸ਼ੂਰ, ਚਿਤ੍ਰ (ਅਦਭੁਤ) ਵੀਰ! ਉਹ ਋ਤ—ਸੱਚ-ਕ੍ਰਮ—ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਹੇ ਵਜ੍ਰਿਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ, ਕਠਿਨ ਅਨ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੂਰ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਕਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਰਾਯ—ਧਨ ਅਤੇ ਪੂਰਨਤਾ—ਬਖ਼ਸ਼ੇਂਗਾ? ਜੋ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਾਲੀ, ਇੱਛਣਯੋਗ ਅਤੇ ਲਾਲਸਣਯੋਗ ਹੈ।