Sukta 76
Sukta 8.76
Indra (with Maruts)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਜਿੱਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਆਉਣ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਅਤੇ ਉਪਾਸਕਾਂ ਲਈ ਜਿੱਤ ਤੇ ਵਾਧਾ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੁੱਧਮਈ ਅਤੇ ਰਿਤੂਅਲਿਕ ਆਹਵਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ (ਵਾਚ) ਦੇ ਇੰਦਰ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਚਿੰਤਨਾਤਮਕ ਸੁਰ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਤ (ਸੱਚ-ਕ੍ਰਮ) ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘੜਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
इमं नु मायिनं हुव इन्द्रमीशानमोजसा । मरुत्वन्तं न वृञ्जसे ॥
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਮਾਯਾਵਾਨ, ਓਜਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਦੀਪਤ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕੌਸ਼ਲ ਦੇ ਈਸ਼ਾਨ ਨੂੰ; ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਹਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
Mantra 2
अयमिन्द्रो मरुत्सखा वि वृत्रस्याभिनच्छिरः । वज्रेण शतपर्वणा ॥
ਇਹ ਇੰਦਰ, ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਸਖਾ, ਸੌ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸਿਰ ਚੀਰ ਗਿਆ; ਰੁਕਾਵਟ ਦੀ ਗੰਢ ਤੋੜ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਵਹਿਣ ਦਿੱਤਾ।
Mantra 4
अयं ह येन वा इदं स्वर्मरुत्वता जितम् । इन्द्रेण सोमपीतये ॥
ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਮਰੁਤ-ਗਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸ੍ਵਰ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਲੋਕ) ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ—ਸੋਮ-ਪਾਨ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ; ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਆਨੰਦ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ।
Mantra 5
मरुत्वन्तमृजीषिणमोजस्वन्तं विरप्शिनम् । इन्द्रं गीर्भिर्हवामहे ॥
ਮਰੁਤ-ਗਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਰਿਜੁਗਾਮੀ, ਓਜਸਵੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਮ-ਸ਼ੀਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਗੀਰਾਂ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ) ਨਾਲ ਹਵਾਮਹੇ—ਉਹ ਸਾਡੇ ਭਵਨ-ਬਲ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇਵੇ।
Mantra 6
इन्द्रं प्रत्नेन मन्मना मरुत्वन्तं हवामहे । अस्य सोमस्य पीतये ॥
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨਮਨ (ਆਕਾਂਛਾ ਦਾ ਮਨ) ਨਾਲ, ਮਰੁਤ-ਗਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹਵਾਮਹੇ—ਇਸ ਸੋਮ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ; ਤਾਂ ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਤੇ ਸੱਚਾ ਬਲ ਸਾਡੇ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਾਗ ਪਏ।
Mantra 7
मरुत्वाँ इन्द्र मीढ्वः पिबा सोमं शतक्रतो । अस्मिन्यज्ञे पुरुष्टुत ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਰੁਤਵਾਂ, ਮੀਢ੍ਵਃ (ਉਦਾਰ ਦਾਤਾ), ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋ (ਸੌ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ), ਇਸ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ—ਪੁਰੁਸ਼੍ਤੁਤ (ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਤੁਤ)—ਸੋਮ ਪੀ; ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਅਰਪਣਾ ਜਿੱਤਮਈ ਵਾਧੇ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣੇ।
Mantra 8
तुभ्येदिन्द्र मरुत्वते सुताः सोमासो अद्रिवः । हृदा हूयन्त उक्थिनः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਰੁਤਵਤੇ, ਅਦ੍ਰਿਵਃ (ਪੱਥਰ ਧਾਰਨ ਵਾਲੇ), ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਸੁਤ ਸੋਮ-ਰਸ ਨਿਚੋੜੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਕਥਿਨਃ (ਸਤੁਤੀ-ਗਾਇਕ) ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਹਿਮਨ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਅੰਦਰਲਾ ਆਨੰਦ ਅੰਦਰਲੀ ਪੁਕਾਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇ।
Mantra 9
पिबेदिन्द्र मरुत्सखा सुतं सोमं दिविष्टिषु । वज्रं शिशान ओजसा ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਰੁਤ੍ਸਖਾ (ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ), ਦਿਵਿਸ਼੍ਟਿਸ਼ੁ (ਦਿਵ੍ਯ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ) ਇਹ ਸੁਤ ਸੋਮ ਪੀ; ਓਜਸ ਨਾਲ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸਾਨ (ਤੀਖਾ) ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰੁਕਾਵਟ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਤੀਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਂਗ ਆ।
Mantra 10
उत्तिष्ठन्नोजसा सह पीत्वी शिप्रे अवेपयः । सोममिन्द्र चमू सुतम् ॥
ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ, ਪੀ ਕੇ, ਹੇ ਸ਼ਿਪ੍ਰੇ (ਹੋਠਾਂ ਵਾਲੇ) ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਹੋਠ ਕੰਬਾਏ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਚਮੂ (ਪਿਆਲੇ) ਵਿੱਚ ਨਿਚੋੜਿਆ ਸੋਮ ਪੀ—ਤਾਂ ਜੋ ਜਾਗੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰੇ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰੇ।
Mantra 11
अनु त्वा रोदसी उभे क्रक्षमाणमकृपेताम् । इन्द्र यद्दस्युहाभवः ॥
ਉਭੇ ਰੋਦਸੀ—ਦਿਉ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ—ਪੁਕਾਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੇ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਿਆ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਦਸ੍ਯੁ-ਬਲਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਬਣਿਆ।
Mantra 12
वाचमष्टापदीमहं नवस्रक्तिमृतस्पृशम् । इन्द्रात्परि तन्वं ममे ॥
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਘੜਦਾ ਹਾਂ—ਅੱਠ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ, ਨੌਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਤ (ਸੱਚ-ਕ੍ਰਮ) ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ; ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਨੁ—ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੱਤਾ—ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਬਣਾਂਦਾ ਹਾਂ।
Frequently Asked Questions
Because the Maruts are Indra’s storm-like companions who intensify his power. Together they represent unstoppable force that clears obstacles and brings victory, rain, and increase.
The hymn repeatedly invites Indra to come to the sacrifice and drink the Soma. Accepting Soma signifies his active presence and his readiness to grant strength and success to the worshippers.
It says the poet forms an inspired, truth-touching speech within himself—structured and powerful—and that this inner capacity comes through Indra. In other words, Indra’s gift is not only outer victory but also inner clarity and right expression.
Ask anything about Sukta 76 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
