Sukta 6

Mantra 1

महाँ इन्द्रो य ओजसा पर्जन्यो वृष्टिमाँ इव । स्तोमैर्वत्सस्य वावृधे ॥

ਓਜ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਹੈ; ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਰਜਨ੍ਯ ਵਾਂਗ। ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਵਤਸ ਜਿਵੇਂ ਪਾਲਣਾ ਨਾਲ ਪਲਦਾ ਹੈ; ਸਾਧਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਫੁੱਲਦੀ ਹੈ।

Mantra 2

प्रजामृतस्य पिप्रतः प्र यद्भरन्त वह्नयः । विप्रा ऋतस्य वाहसा ॥

ਜਦੋਂ ਋ਤ ਦੇ ਵਾਹਕ ਵਿਪ੍ਰ ਋ਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾ—ਆਤਮ-ਸੰਤਾਨ ਦੀ—ਪਾਲਣਾ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਋ਤ ਦੇ ਸੱਚੇ ਵਾਹਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਹਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਠੀਕ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਲ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲਾ ਬਣਨਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 3

कण्वा इन्द्रं यदक्रत स्तोमैर्यज्ञस्य साधनम् । जामि ब्रुवत आयुधम् ॥

ਜਦੋਂ ਕਣਵਾਂ ਨੇ ਸਤੋਮਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਸਾਧਨ—ਕਾਰਗਰ ਸ਼ਕਤੀ—ਬਣਾ ਘੜਿਆ, ਉਹ ਸਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲੇ, ਬਾਣੀ ਦਾ ਆਯੁਧ ਘੜਦੇ ਹੋਏ; ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿੱਖਾ ਕੀਤਾ ਮੰਤ੍ਰ।

Mantra 4

समस्य मन्यवे विशो विश्वा नमन्त कृष्टयः । समुद्रायेव सिन्धवः ॥

ਉਸ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਨ੍ਯੁ (ਉਗ੍ਰ ਤੇਜਸਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ) ਅੱਗੇ ਸਭ ਲੋਕ ਨਮਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਝੁਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤਿਵੇਂ।

Mantra 5

ओजस्तदस्य तित्विष उभे यत्समवर्तयत् । इन्द्रश्चर्मेव रोदसी ॥

ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਦਹਕਦੀ ਤਿਤ੍ਵਿਸ਼ (ਤੇਜ) ਦਾ ਓਜਸ ਹੈ: ਉਸ ਨੇ ਦ੍ਯਾਵਾ–ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾ ਕੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਚਰਮ (ਖਾਲ) ਵਾਂਗ ਰੋਦਸੀ (ਆਕਾਸ਼–ਧਰਤੀ) ਨੂੰ ਇਕ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।

Mantra 6

वि चिद्वृत्रस्य दोधतो वज्रेण शतपर्वणा । शिरो बिभेद वृष्णिना ॥

ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਭਾਵੇਂ ਉੱਠ-ਉੱਠ ਕੇ ਰੋਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਤਪರ್ವ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ—ਵ੍ਰਿਸ਼੍ਣਿਨਾ (ਬਲਵਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ)—ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 7

इमा अभि प्र णोनुमो विपामग्रेषु धीतयः । अग्नेः शोचिर्न दिद्युतः ॥

ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦੇ ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਗੇਤਰ ਹੀ ਜਾਗ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਇਹ ਅਗਨੀ ਦੇ ਸ਼ੋਚਿ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ—ਅੰਦਰੂਨੀ ਜ੍ਯੋਤੀ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ।

Mantra 8

गुहा सतीरुप त्मना प्र यच्छोचन्त धीतयः । कण्वा ऋतस्य धारया ॥

ਗੁਹਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਦਰਲੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੜਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਕਣਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਋ਤ—ਸੱਚ-ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਧਾਰਾ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ (ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ)।

Mantra 9

प्र तमिन्द्र नशीमहि रयिं गोमन्तमश्विनम् । प्र ब्रह्म पूर्वचित्तये ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਉਸ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ: ਗੋਮੰਤ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਨਵਾਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ—ਤੀਬਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ); ਅਤੇ ਪੂਰਵਚਿੱਤੀ ਦੇ ਜਾਗਰਣ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ—ਮੰਤ੍ਰ-ਵਾਣੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।

Mantra 10

अहमिद्धि पितुष्परि मेधामृतस्य जग्रभ । अहं सूर्य इवाजनि ॥

ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਋ਤ ਦੀ ਮੇਧਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ—ਉਦਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਸਰਵਾਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ।

Mantra 12

ये त्वामिन्द्र न तुष्टुवुॠषयो ये च तुष्टुवुः । ममेद्वर्धस्व सुष्टुतः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਾਹ ਸਤੁਤਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਤੁਤਿਆ ਹੋਵੇ—ਸੁਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਸਤੁਤਿਆ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਵਧ; ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣਾ ਬਲ ਵਧਾ।

Mantra 13

यदस्य मन्युरध्वनीद्वि वृत्रं पर्वशो रुजन् । अपः समुद्रमैरयत् ॥

ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ੍ਯੁ (ਕ੍ਰੋਧ-ਸ਼ਕਤੀ) ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਕਰ ਕੇ ਤੋੜਦਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਅਪਃ (ਜਲਾਂ) ਨੂੰ ਗਤੀ ਦਿੱਤੀ—ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕੀਤਾ।

Mantra 14

नि शुष्ण इन्द्र धर्णसिं वज्रं जघन्थ दस्यवि । वृषा ह्युग्र शृण्विषे ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸ਼ੁਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਧਰਣਸੀ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਦਸ੍ਯੂ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹੈਂ—ਉਗ੍ਰ, ਸੁਣਨਯੋਗ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਪਰਤਿਹਤ ਬਲ ਵਾਲਾ।

Mantra 15

न द्याव इन्द्रमोजसा नान्तरिक्षाणि वज्रिणम् । न विव्यचन्त भूमयः ॥

ਨਾ ਦਿਆਵਾਂ ਆਪਣੀ ਓਜ ਨਾਲ, ਨਾ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਨਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ—ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

Mantra 17

य इमे रोदसी मही समीची समजग्रभीत् । तमोभिरिन्द्र तं गुहः ॥

ਜੋ ਇਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਰੋਦਸੀ—ਦਿਆਉ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ—ਨੂੰ ਸਮੀਚੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਮਨੇ-ਸਾਮਨੇ ਕਰ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਤਮੋਭਿਃ ਅੰਧਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੁਹਿ ਲਿਆ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਗੁਪਤ ਸ਼ਕਤੀ।

Mantra 18

य इन्द्र यतयस्त्वा भृगवो ये च तुष्टुवुः । ममेदुग्र श्रुधी हवम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਯਤਯਹ (ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਜਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ), ਭ੍ਰਿਗੂ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ—ਹੇ ਉਗ੍ਰ, ਮੇਰਾ ਹਵ (ਆਹਵਾਨ) ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਸੁਣ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਪੱਸਿਆ/ਆਕਾਂਖਾ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗ ਪਏ।

Mantra 20

या इन्द्र प्रस्वस्त्वासा गर्भमचक्रिरन् । परि धर्मेव सूर्यम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਪ੍ਰਸਵਸਤ੍ਵਾਸਾਃ (ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਗਰਭ-ਰੂਪ ਬਣਤਰ ਵਜੋਂ ਘੜਿਆ—ਜਿਵੇਂ ਋ਤ/ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਰੱਖਣ; ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਧਾਰਿਆ, ਰੱਖਿਆ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਬਣੇ।

Mantra 22

तवेदिन्द्र प्रणीतिषूत प्रशस्तिरद्रिवः । यज्ञो वितन्तसाय्यः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਪ੍ਰਣੀਤੀਆਂ (ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ-ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ) ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਵਃ (ਪੱਥਰ/ਵਜ੍ਰ ਧਾਰਕ); ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਛ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਦਰਲਾ ਅਰਪਣ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।

Mantra 23

आ न इन्द्र महीमिषं पुरं न दर्षि गोमतीम् । उत प्रजां सुवीर्यम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਹਾਨ ਪੋਸ਼ਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ—ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਾਂਗ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਵੀ, ਸੁਵੀਰ੍ਯ (ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ) ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼।

Mantra 24

उत त्यदाश्वश्व्यं यदिन्द्र नाहुषीष्वा । अग्रे विक्षु प्रदीदयत् ॥

ਅਤੇ ਉਹ ਅਸ਼ਵ-ਜਨਿਤ ਤੇਜ਼ ਬਲ—ਹੇ ਇੰਦਰ, ਨਾਹੁਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ—ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਚਮਕਾਇਆ; ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਅਗਲਾ ਦੀਵਾ ਤੂੰ ਜਗਾਂਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 26

यदङ्ग तविषीयस इन्द्र प्रराजसि क्षितीः । महाँ अपार ओजसा ॥

ਜਦੋਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਤੀਖੇ ਬਲ ਨਾਲ ਵਸਤੀਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਰਾਜਸੀ (ਆਧਿਪਤ੍ਯ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ) ਹੈਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ—ਓਜ ਵਿੱਚ ਅਪਾਰ; ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅਧਿਕਾਰ-ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 27

तं त्वा हविष्मतीर्विश उप ब्रुवत ऊतये । उरुज्रयसमिन्दुभिः ॥

ਹੇ ਉਰੁਜ੍ਰਯਸ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਾਰਾ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ—ਹਵਿਸ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਲਿਆ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਨੇੜੇ ਬੁਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 28

उपह्वरे गिरीणां संगथे च नदीनाम् । धिया विप्रो अजायत ॥

ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਉਪਹ੍ਵਰਾਂ—ਨੇੜਲੇ ਘਾਟੀ-ਆਵਰਨਾਂ—ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ-ਸਥਾਨ ਤੇ, ਧੀ (ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਨਾਲ ਵਿਪ੍ਰ (ਰਿਸ਼ੀ) ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 29

अतः समुद्रमुद्वतश्चिकित्वाँ अव पश्यति । यतो विपान एजति ॥

ਇੱਥੋਂ ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ (ਜਾਣਕਾਰ) ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਉਦ੍ਵਤਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠੋਂ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਥੋਂ ਵਿਪਾਨ (ਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਕੰਬ ਕੇ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 30

आदित्प्रत्नस्य रेतसो ज्योतिष्पश्यन्ति वासरम् । परो यदिध्यते दिवा ॥

ਤਦ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੇਤਸ (ਬੀਜ-ਸ਼ਕਤੀ) ਦੇ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਿਉ ਵਿੱਚ ਪਰੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 31

कण्वास इन्द्र ते मतिं विश्वे वर्धन्ति पौंस्यम् । उतो शविष्ठ वृष्ण्यम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਕਣਵ ਸਭ ਤੇਰੀ ਮਤੀ ਨੂੰ—ਤੇਰਾ ਪੌਂਸ੍ਯ (ਪੁਰਖ-ਬਲ)—ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਹੇ ਅਤਿ-ਸ਼ਵਿਸ਼ਠ, ਤੇਰੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ੍ਯ (ਵੀਰਯਮਈ ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਵੀ।

Mantra 32

इमां म इन्द्र सुष्टुतिं जुषस्व प्र सु मामव । उत प्र वर्धया मतिम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਸੁਸ਼ਟੁਤੀ ਕਬੂਲ ਕਰ; ਮੈਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਲ। ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ।

Mantra 33

उत ब्रह्मण्या वयं तुभ्यं प्रवृद्ध वज्रिवः । विप्रा अतक्ष्म जीवसे ॥

ਅਤੇ ਅਸੀਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯ—ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ—ਹੇ ਵਜ੍ਰਿਵਃ, ਹੇ ਸਦਾ ਵਧਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੀਵਸੇ (ਜੀਵਨ ਲਈ) ਇੱਕ ਤੇਜਸਵੀ ਸ্তুਤੀ-ਵਾਣੀ ਘੜੀ ਹੈ—ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰਲੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਬਲ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ।

Mantra 34

अभि कण्वा अनूषतापो न प्रवता यतीः । इन्द्रं वनन्वती मतिः ॥

ਕਣ੍ਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਪੁਕਾਰ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਢਲਾਨ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਂਗ; ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮਤਿ ਸਿੱਧੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਧਾਰ ਆਪਣੇ ਤੇਜਸਵੀ ਸਰੋਤ ਵੱਲ ਜਿਵੇਂ।

Mantra 35

इन्द्रमुक्थानि वावृधुः समुद्रमिव सिन्धवः । अनुत्तमन्युमजरम् ॥

ਉਕ੍ਥ—ਬਲਵਾਨ ਸ্তুਤੀ-ਪਾਠ—ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਨੁੱਤਮ ਮਨ੍ਯੂ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਦੀ ਉਗਰਤਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ—ਅਜਰ, ਅਖੰਡ ਸ਼ਕਤੀ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਿਜੇਤਾ।

Mantra 36

आ नो याहि परावतो हरिभ्यां हर्यताभ्याम् । इममिन्द्र सुतं पिब ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦੂਰਲੇ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਆਪਣੇ ਦੋ ਹਰਿ (ਤੇਜਸਵੀ ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ ਅਸ਼ਵ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨਾਲ। ਇਹ ਪਿਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਪੀ।

Mantra 37

त्वामिद्वृत्रहन्तम जनासो वृक्तबर्हिषः । हवन्ते वाजसातये ॥

ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ, ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਹੀ—ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛੇ ਬਰ੍ਹਿਸ਼ (ਯਜ्ञਾਸਨ) ਵਾਲੇ ਲੋਕ—ਵਾਜਸਾਤੀ ਲਈ ਸੱਦਦੇ ਹਨ।

Mantra 38

अनु त्वा रोदसी उभे चक्रं न वर्त्येतशम् । अनु सुवानास इन्दवः ॥

ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਦੋਵੇਂ ਚਲਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਸਦੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਦੇ ਇੰਦੂ ਵੀ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 39

मन्दस्वा सु स्वर्णर उतेन्द्र शर्यणावति । मत्स्वा विवस्वतो मती ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਸੁਵਰਨਮਈ ਦਿਉਲੋਕ ਦੇ ਵੀਰ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ; ਅਤੇ ਸ਼ਰਯਣਾ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਕਰ। ਵਿਵਸਵਤ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮਤੀ ਨਾਲ ਮੱਤ ਹੋ; ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਜਨਮੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਕਰੇ।

Mantra 40

वावृधान उप द्यवि वृषा वज्र्यरोरवीत् । वृत्रहा सोमपातमः ॥

ਸਦਾ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦਿਉ ਵੱਲ ਗੱਜ ਕੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਆਵਰਨਕਰਤਾ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ) ਦਾ ਹੰਤਾ, ਸੋਮ-ਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ—ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਰੋਕ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਬਲ ਵਿੱਚ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।

Mantra 41

ऋषिर्हि पूर्वजा अस्येक ईशान ओजसा । इन्द्र चोष्कूयसे वसु ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਂ—ਪੂਰਵਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ; ਆਪਣੇ ਓਜ ਨਾਲ ਇਕੋ ਇਕ ਈਸ਼ਾਨ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਵਸੂਆਂ ਨੂੰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ—ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਅਤੇ ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ—ਧਨੀਤਰ ਸੱਤਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ।

Mantra 42

अस्माकं त्वा सुताँ उप वीतपृष्ठा अभि प्रयः । शतं वहन्तु हरयः ॥

ਸਾਡੇ ਸੁਤ ਸੋਮ ਦੇ ਆਨੰਦਾਂ ਵੱਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਨੇੜੇ ਬੁਲਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ-ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਹਰਿ ਅਸ਼ਵ ਯਜ्ञ ਦੇ ਪ੍ਰਯਃ (ਅਰਪਣ) ਵੱਲ ਤੈਨੂੰ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਾਹ ਕੇ ਲਿਆਉਣ—ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਆਨੰਦ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।

Mantra 43

इमां सु पूर्व्यां धियं मधोर्घृतस्य पिप्युषीम् । कण्वा उक्थेन वावृधुः ॥

ਮਧੁ ਅਤੇ ਘ੍ਰਿਤ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧੀ (ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਕਣਵਾਂ ਨੇ ਉਕਥ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਬਾਣੀ) ਨਾਲ ਵਧਾਈ ਹੈ—ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਪੂਰਨ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸੇ।

Mantra 44

इन्द्रमिद्विमहीनां मेधे वृणीत मर्त्यः । इन्द्रं सनिष्युरूतये ॥

ਵੱਡੇ ਮੇਧਾ-ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰਤ੍ਯ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹੀ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 45

अर्वाञ्चं त्वा पुरुष्टुत प्रियमेधस्तुता हरी । सोमपेयाय वक्षतः ॥

ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ਤੁਤ (ਅਤਿ-ਸਤੁਤ), ਪ੍ਰਿਯਮੇਧ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰੀ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ ਘੋੜੇ) ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆਉਣ; ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਮਈ ਸੋਮ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰੇਂ।

Mantra 46

शतमहं तिरिन्दिरे सहस्रं पर्शावा ददे । राधांसि याद्वानाम् ॥

ਤਿਰਿੰਦਿਰੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸੌ ਦਿੱਤੇ, ਪર્શਾਵਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿੱਤੇ—ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਦਾਨ; ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਿੱਤ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ ਬਖ਼ਸ਼ੀਆਂ ਗਈਆਂ।

Mantra 47

त्रीणि शतान्यर्वतां सहस्रा दश गोनाम् । ददुष्पज्राय साम्ने ॥

ਤਿੰਨ ਸੌ ਘੋੜੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ) ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀਆਂ—ਪਜ੍ਰਾ ਨੂੰ ਸਾਮਨ (ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ) ਲਈ; ਬਾਹਰੀ ਦਾਨ ਅੰਦਰਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਹੈ।

Mantra 48

उदानट् ककुहो दिवमुष्ट्राञ्चतुर्युजो ददत् । श्रवसा याद्वं जनम् ॥

ਕਕੁਹਾ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ-ਜੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਊਠ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਸ਼੍ਰਵਸ (ਯਸ਼-ਕੀਰਤੀ) ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਯਾਦ੍ਵ ਜਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ।