Sukta 92
Sukta 7.92
Vasiṣṭha (Maṇḍala 7)
Vāyu
Jagatī (likely; longer cadence typical in Vāyu invitations—verify in metrical index)
ਇਹ ਛੋਟਾ ਵਸਿਸ਼ਠ-ਰਚਿਤ ਸੂਕਤ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅਨੇਕ ਨਿਯੁਤਾਂ (ਜੁੱਤੇ ਹੋਏ ਰਥ-ਦਲ/ਜੋਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਆਵੇ, ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ, ਅਤੇ “ਪਹਿਲਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ” ਬਣ ਕੇ ਸੋਮ ਪੀਵੇ। ਇਹ ਵਾਯੂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਠੋਸ ਵਰਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ—ਧਨ, ਬਲ/ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ, ਗੋ-ਧਨ, ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਸ੍ਵਸ੍ਤੀ (ਕੁਸ਼ਲ-ਮੰਗਲ) ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਦੇਸ਼ ਰੀਤਿਕ (ਸੋਮ-ਪੇਸ਼ਣ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ) ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਿਕ (ਉਪਾਸਕਾਂ ਲਈ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ) ਦੋਵੇਂ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
आ वायो भूष शुचिपा उप नः सहस्रं ते नियुतो विश्ववार । उपो ते अन्धो मद्यमयामि यस्य देव दधिषे पूर्वपेयम् ॥
ਹੇ ਵਾਯੂ, ਸ਼ੁਚਿਪਾ, ਆਓ—ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੋ; ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਵਾਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਨਿਯੁਤਾਂ ਜੁਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅੰਧਃ—ਮਦ੍ਯਮਯ ਸੋਮ-ਰਸ—ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ‘ਪੂਰਵਪੇਯ’ ਵਜੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀਣ ਲਈ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ।
Mantra 2
प्र सोता जीरो अध्वरेष्वस्थात्सोममिन्द्राय वायवे पिबध्यै । प्र यद्वां मध्वो अग्रियं भरन्त्यध्वर्यवो देवयन्तः शचीभिः ॥
ਤੇਜ਼ ਸੋਤਾ ਅਧ੍ਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਸੋਮ ਪੀਣ। ਜਦੋਂ ਦੇਵ-ਯੰਤ ਅਧ੍ਵਰ੍ਯੁ ਆਪਣੇ ਸ਼ਚੀ—ਕੌਸ਼ਲ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਮਧੁ ਦਾ ਅਗ੍ਰਿਯ ਸਾਰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
Mantra 3
प्र याभिर्यासि दाश्वांसमच्छा नियुद्भिर्वायविष्टये दुरोणे । नि नो रयिं सुभोजसं युवस्व नि वीरं गव्यमश्व्यं च राधः ॥
ਹੇ ਵਾਯੁ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯੁਤਾਂ (ਜੁਤੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਦਾਨਸ਼ੀਲ ਦਾਸ਼ਵਾਂਸ ਦੇ ਕੋਲ—ਉਪਾਸਕ ਦੇ ਘਰ—ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਨਿਯੁਤਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਭੋਜਸ (ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਭੋਗ) ਵਾਲਾ ਧਨ ਉਤਾਰ ਦੇ; ਅਤੇ ਵੀਰ-ਬਲ, ਗਵ੍ਯ (ਗੋ-ਧਨ/ਦੀਪਤ ਝੁੰਡ) ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵ੍ਯ (ਅਸ਼ਵ-ਧਨ/ਤੀਵ੍ਰ ਸ਼ਕਤੀ) ਸਮੇਤ ਤੇਰਾ ਰਾਧਃ (ਦਾਨ) ਵੀ ਉਤਾਰ ਦੇ।
Mantra 4
ये वायव इन्द्रमादनास आदेवासो नितोशनासो अर्यः । घ्नन्तो वृत्राणि सूरिभिः ष्याम सासह्वांसो युधा नृभिरमित्रान् ॥
ਹੇ ਵਾਯਵੋ (ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੁ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ), ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਆਰ੍ਯ—ਉੱਚੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ—ਅਸੀਂ ਸੂਰੀਆਂ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨੇਤਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੀਂ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਾਸਹ੍ਵਾਂਸ (ਵਿਜੇਤਾ) ਬਣੀਏ; ਬਲਵਾਨ ਨਰਾਂ ਨਾਲ ਅਮਿਤ੍ਰਾਂ (ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਬਲਾਂ) ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਈਏ।
Mantra 5
आ नो नियुद्भिः शतिनीभिरध्वरं सहस्रिणीभिरुप याहि यज्ञम् । वायो अस्मिन्त्सवने मादयस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ਹੇ ਵਾਯੁ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਿਯੁਤਾਂ (ਜੁਤੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਅਧ੍ਵਰ (ਯਜ੍ਞ-ਕਰਮ) ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ। ਇਸ ਸਵਨ (ਸੋਮ-ਪੇੜਨ) ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮਦਯਸ੍ਵ—ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾ; ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਭਿਃ (ਕਲਿਆਣ ਦੀਆਂ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਸੁਰਤਾਲਾਂ/ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ) ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
Frequently Asked Questions
The hymn invokes Vāyu, the Vedic Wind deity, asking him to come swiftly to the sacrifice and drink the Soma.
It highlights Vāyu’s special precedence at the Soma-pressing: he is invited to take the first draught, signaling his immediate presence and favor.
It asks for prosperity and enjoyment (wealth), strength and heroic vigor, cattle and horses (resources and power), and continual protection through svasti (well-being).
Ask anything about Sukta 92 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.