Sukta 86

Mantra 1

धीरा त्वस्य महिना जनूंषि वि यस्तस्तम्भ रोदसी चिदुर्वी । प्र नाकमृष्वं नुनुदे बृहन्तं द्विता नक्षत्रं पप्रथच्च भूम ॥

ਤਸ੍ਯ ਮਹਿਨਾ ਧੀਰਾਃ ਜਨੂੰਸ਼ਿ ਵਿਂ—ਉਸ ਏਕ ਦੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਧੀਰ (ਅਡੋਲ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਜਾਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਯਃ ਉਰਵੀ ਰੋਦਸੀ ਚਿਤ ਤਸਤੰਭ—ਜਿਸ ਨੇ ਦੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਥਿਰ ਕੀਤਾ। ਸ ਬ੍ਰਿਹੰਤੰ ਋ਸ਼ਵੰ ਨਾਕੰ ਪ੍ਰ ਨੁਨੁਦੇ—ਉਸ ਨੇ ਉੱਚਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਅੱਗੇ ਧੱਕ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ; ਦ੍ਵਿਤਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰੰ ਪਪ੍ਰਥਤ ਚ ਭੂਮ—ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਆਸਨ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿਛਾਈ—਋ਤ ਦੀ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।

Mantra 2

उत स्वया तन्वा सं वदे तत्कदा न्वन्तर्वरुणे भुवानि । किं मे हव्यमहृणानो जुषेत कदा मृळीकं सुमना अभि ख्यम् ॥

ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਨੂ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੰਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਹੇ ਵਰੁਣ, ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੰਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ? ਮੇਰਾ ਕਿਹੜਾ ਹਵ੍ਯ-ਅਰਪਣ ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਅਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੇ ਸਵੀਕਾਰੇਂਗਾ? ਕਦੋਂ, ਸੁਮਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮ੍ਰੀਲੀਕ—ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਮੁਕਤੀ—ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਭਿਖ੍ਯ ਕਰਾਂਗਾ?

Mantra 3

पृच्छे तदेनो वरुण दिदृक्षूपो एमि चिकितुषो विपृच्छम् । समानमिन्मे कवयश्चिदाहुरयं ह तुभ्यं वरुणो हृणीते ॥

ਹੇ ਵਰੁਣ, ਮੈਂ ਉਸ ਏਨੋ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ—ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ; ਮੈਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਵਿਪ੍ਰਿਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕਵੀ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ‘ਇਹ ਵਰੁਣ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹ੍ਰਣੀਤੇ—ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ।’

Mantra 4

किमाग आस वरुण ज्येष्ठं यत्स्तोतारं जिघांससि सखायम् । प्र तन्मे वोचो दूळभ स्वधावोऽव त्वानेना नमसा तुर इयाम् ॥

ਹੇ ਵਰੁਣ, ਕਿਹੜਾ ਮਹਾਨ ਆਗਃ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਤੋਤਾਰ, ਆਪਣੇ ਸਖੇ ਨੂੰ ਘਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਦੁਰਲਭ, ਹੇ ਸ੍ਵਧਾਵਾਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ; ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਤੁਰੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ—ਸੱਚ ਨਾਲ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਗੰਢ ਖੁਲ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਯਾਚਨਾ ਲੈ ਕੇ।

Mantra 5

अव द्रुग्धानि पित्र्या सृजा नोऽव या वयं चकृमा तनूभिः । अव राजन्पशुतृपं न तायुं सृजा वत्सं न दाम्नो वसिष्ठम् ॥

ਹੇ ਵਰੁਣ ਰਾਜਨ, ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਦੋਸ਼ਾਂ/ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ; ਅਤੇ ਜੋ ਅਪਰਾਧ ਅਸੀਂ ਆਪ ਆਪਣੇ ਦੇਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹਟਾ ਦੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤਾਯੁ (ਅਪਰਾਧੀ/ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ) ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਪਰਾਏ ਪਸ਼ੂਧਨ ‘ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਅਤੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਦਾਮਨ (ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਰੱਸੀ) ਤੋਂ ਇਉਂ ਮੁਕਤ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਛਾ ਆਪਣੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਛੁਟਦਾ ਹੈ।

Mantra 6

न स स्वो दक्षो वरुण ध्रुतिः सा सुरा मन्युर्विभीदको अचित्तिः । अस्ति ज्यायान्कनीयस उपारे स्वप्नश्चनेदनृतस्य प्रयोता ॥

ਹੇ ਵਰੁਣ, ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਦਕਸ਼ਤਾ (ਸੁਵਿਵੇਕ) ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਧ੍ਰੁਤੀ (ਥਿਰ ਧਾਰਣਾ); ਇਹ ਤਾਂ ਮਦ (ਮੱਤਤਾ), ਡਰ ਵੱਲ ਧੱਕਣ ਵਾਲਾ ਮਨ੍ਯੁ (ਕ੍ਰੋਧ), ਅਤੇ ਅਚਿੱਤੀ (ਅਗਿਆਨ) ਹੈ। ਵੱਡਾ ਵੀ ਛੋਟੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਫਿਸਲ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਨੀਂਦ ਵੀ ਅਨ੍ਰਿਤ (ਅਸੱਤ) ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਐਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਋ਤ/ਧਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਮੋੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 7

अरं दासो न मीळ्हुषे कराण्यहं देवाय भूर्णयेऽनागाः । अचेतयदचितो देवो अर्यो गृत्सं राये कवितरो जुनाति ॥

ਉਦਾਰ ਦਾਤਾ ਲਈ ਦਾਸ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਯੋਗ ਹੋਵਾਂ; ਮੈਂ—ਅਨਾਗਾਃ (ਨਿਰਦੋਸ਼)—ਭੂਰਨਯੇ ਦੇਵਾਯ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਘੁਮਾਂਦਾ ਤੇ ਚਲਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਾਂ। ਆਰ੍ਯ ਦੇਵ ਅਚੇਤ ਨੂੰ ਚੇਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਵਿਤਰ (ਵਧੇਰੇ ਦਰਸ਼ੀ ਕਵੀ) ਗ੍ਰਿਤਸ (ਉਤਸੁਕ ਸਾਧਕ) ਨੂੰ ਰਾਏ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

अयं सु तुभ्यं वरुण स्वधावो हृदि स्तोम उपश्रितश्चिदस्तु । शं नः क्षेमे शमु योगे नो अस्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

ਹੇ ਵਰੁਣ, ਸ੍ਵਧਾਵਾਨ (ਸ੍ਵ-ਨਿਯਮ ਵਾਲੇ), ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਰਹੇ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਖੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਯੋਗੇ (ਜੋੜ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ) ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਸਾਨੂੰ ਸ੍ਵਸਤਿਭਿਃ—ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸੁਗਮ ਗਤੀ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ—ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।