
Sukta 7.80
Vasiṣṭha
Uṣas
Triṣṭubh (probable)
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਵਸਿਸ਼ਠ-ਰਚਿਤ ਸੂਕਤ ਉਸ਼ਸ (ਉਸ਼ਾ/ਸਵੇਰ) ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਜੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾ ਕੇ ਅਸਤਿਤਵ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿਗੋਚਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਓਹਲੇ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੋਧ ਨੂੰ ਸੂਰਜ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਉਗਣ—ਬਲ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਵੀਰ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਲਿਆਉਣ—ਅਤੇ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦੀ ਟਿਕਾਊ ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
Mantra 1
प्रति स्तोमेभिरुषसं वसिष्ठा गीर्भिर्विप्रासः प्रथमा अबुध्रन् । विवर्तयन्तीं रजसी समन्ते आविष्कृण्वतीं भुवनानि विश्वा ॥
ਸਤੋਮਾਂ ਨਾਲ ਵਸਿਸ਼ਠ—ਵਿਪ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ—ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ਼ਾ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਦੋ ਰਜਸੀ (ਆਕਾਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ) ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Mantra 2
एषा स्या नव्यमायुर्दधाना गूढ्वी तमो ज्योतिषोषा अबोधि । अग्र एति युवतिरह्रयाणा प्राचिकितत्सूर्यं यज्ञमग्निम् ॥
ਇਹ ਉਸ਼ਾ ਨਵਾਂ ਆਯੁ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਜਾਗ ਉਠੀ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਜੋਤ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤ ਹੋਈ। ਅੱਗੇ ਅਥੱਕ ਚੱਲਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁਆਰੀ ਅਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੂਰਜ, ਯਜ੍ਞ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦਾ—ਅਗੇ ਸਥਿਤ ਦਿਵ੍ਯ ਸੰਕਲਪ ਦਾ—ਅਗਾਹ ਕਰਾਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 3
अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो वीरवतीः सदमुच्छन्तु भद्राः । घृतं दुहाना विश्वतः प्रपीता यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਸਦਾ ਚੜ੍ਹਨ—ਮੰਗਲਮਈ, ਅਸ਼੍ਵਵਤੀ, ਗੋਮਤੀ ਅਤੇ ਵੀਰਵਤੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਰਿਪੂਰਨ, ਘ੍ਰਿਤ ਦਾ ਦੋਹਨ ਕਰਦੀਆਂ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ—ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਭਿਃ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
This hymn praises Uṣas, the Dawn, as the power that awakens beings, dispels darkness, and makes the worlds visible each day.
Dawn renews life and clarity, and she leads the worshipper toward the Sun, the sacrificial act (yajña), and Agni—so the day begins with light, order, and right action.
It is best recited at dawn as a morning invocation, ideally with a simple ghee offering to Agni, ending with the prayer for svasti (well-being) and daily protection.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.