
Sukta 7.79
Vasiṣṭha (probable)
Uṣas (with Sūrya as associated power)
Triṣṭubh (probable)
ਇਹ ਛੋਟਾ ਉਸ਼ਾ-ਸਤੁਤਿ-ਸੂਕਤ ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਮਲ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਉਸ ਦੇ ਉਦਯ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵੱਲੋਂ ਦੋਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਫਲ ਕਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਲਈ ਅੰਦਰਲੀ ਦਿਵ੍ਯਤਾ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 1
व्युषा आवः पथ्या जनानां पञ्च क्षितीर्मानुषीर्बोधयन्ती । सुसंदृग्भिरुक्षभिर्भानुमश्रेद्वि सूर्यो रोदसी चक्षसावः ॥
ਉਸ਼ਾ (ਪ੍ਰਭਾਤ) ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਪੰਜ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਸਪਸ਼ਟ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣਾ ਭਾਨੁ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦੋ ਲੋਕ—ਰੋਦਸੀ (ਦਿਉ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ)—ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
व्यञ्जते दिवो अन्तेष्वक्तून्विशो न युक्ता उषसो यतन्ते । सं ते गावस्तम आ वर्तयन्ति ज्योतिर्यच्छन्ति सवितेव बाहू ॥
ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਉਹ ਫੈਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੁੱਤੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਜਤਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਰੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ—ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧਰ ਕੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਸਵਿਤ੍ਰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
अभूदुषा इन्द्रतमा मघोन्यजीजनत्सुविताय श्रवांसि । वि दिवो देवी दुहिता दधात्यङ्गिरस्तमा सुकृते वसूनि ॥
ਉਸ਼ਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ—ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮਘੋਨੀ (ਦਾਨਸ਼ੀਲ) ਹੋ ਕੇ; ਸੁਗਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸ਼੍ਰਵਾਂਸਿ (ਯਸ਼-ਸ਼੍ਰਵਣ/ਕੀਰਤੀਆਂ) ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦਿਵ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ—ਸੁਕ੍ਰਿਤ (ਸਤਕਰਮ) ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਸੁ (ਧਨ-ਰਤਨ) ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ; ਅੰਦਰਲੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅੰਗਿਰਸ ਵਾਂਗ ਅਤਿ ਅੰਗਿਰਸਤਮਾ।
Mantra 4
तावदुषो राधो अस्मभ्यं रास्व यावत्स्तोतृभ्यो अरदो गृणाना । यां त्वा जज्ञुर्वृषभस्या रवेण वि दृळ्हस्य दुरो अद्रेरौर्णोः ॥
ਹੇ ਉਸ਼ਾ, ਸਾਨੂੰ ਉਤਨਾ ਹੀ ਰਾਧਸ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ/ਦਾਨ) ਬਖ਼ਸ਼, ਜਿੰਨਾ ਤੂੰ ਗਾਉਂਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰੀਆਂ—ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਪੁਕਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ; ਜਦ ਤੂੰ ਅਡੋਲ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Mantra 5
देवंदेवं राधसे चोदयन्त्यस्मद्र्यक्सूनृता ईरयन्ती । व्युच्छन्ती नः सनये धियो धा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ਦੇਵ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਨੂੰ ਰਾਧਸ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਵੱਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ, ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਸੂਨ੍ਰਿਤਾ (ਸੱਚੀ ਵਾਣੀ) ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਭੇਜਦੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਗਦੀ ਉਸ਼ਾ ਸਾਡੇ ਧਿਯਹ (ਚਿੰਤਨ/ਬੁੱਧੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਟਿਕਾਏ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਭਿਃ—ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਸੁਮੇਲਾਂ ਨਾਲ—ਸੰਭਾਲੋ।
The hymn is primarily addressed to Uṣas (Dawn). Sūrya (the Sun) appears as an associated power who, with Dawn, opens and illumines the two worlds.
It refers to Dawn stirring all human communities into activity—symbolically, the whole social world waking to work, perception, and ordered life as light returns.
Recite it at dawn facing east to cultivate clarity and auspicious beginnings. The closing verse is especially used as a prayer for truthful inspiration, steady thoughts, attainment, and well-being (svasti).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.