Sukta 71
Sukta 7.71
Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Aśvinau (with dawn/night transition imagery in the verse)
Triṣṭubh (probable)
ਅਸ਼ਵਿਨੌ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਹ ਛੋਟਾ ਭਜਨ ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਸੰਧੀ-ਵੇਲੇ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਹਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ ਉਗਦੀ ਹੈ। ਵਸਿਸ਼ਠ ਦਿਵ੍ਯ ਜੁੜਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰਥ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਆਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ “ਦਿਨ ਵੀ ਰਾਤ ਵੀ” ਹਾਨੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ, ਧਨ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਦਾਤਾ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਦਾ ਹੈ। ਸੁਕਤ ਦਾ ਅੰਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗੂੰਥਿਆ ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਵਸਤੀ (ਮੰਗਲਤਾ) ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
अप स्वसुरुषसो नग्जिहीते रिणक्ति कृष्णीररुषाय पन्थाम् । अश्वामघा गोमघा वां हुवेम दिवा नक्तं शरुमस्मद्युयोतम् ॥
ਰਾਤ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਉਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰਾਹ ਲਾਲੀਮਾਯੁਕਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਪੰਥ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ—ਅਸ਼ਵ-ਬਲ ਦੇ ਦਾਤੇ, ਗੋ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਦਾਤੇ—ਅਸੀਂ ਦਿਨੇ ਰਾਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਹਾਨੀ ਦਾ ਤੀਰ ਦੂਰ ਹੰਕਾ ਦਿਓ।
Mantra 2
उपायातं दाशुषे मर्त्याय रथेन वाममश्विना वहन्ता । युयुतमस्मदनिराममीवां दिवा नक्तं माध्वी त्रासीथां नः ॥
ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਦਾਨ-ਯਜ्ञ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰਤ੍ਯ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਓ—ਤੁਹਾਡੇ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਵਹੇ ਹੋਏ। ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਉਹ ਰੋਗ-ਵਿਆਧੀ ਦੂਰ ਹੰਕਾ ਦਿਓ ਜੋ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ; ਹੇ ਮਧੁਰ (ਮਧੁਮਈ) ਸ਼ਕਤਿਓ, ਦਿਨੇ ਰਾਤੇ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
Mantra 3
आ वां रथमवमस्यां व्युष्टौ सुम्नायवो वृषणो वर्तयन्तु । स्यूमगभस्तिमृतयुग्भिरश्वैराश्विना वसुमन्तं वहेथाम् ॥
ਆਖ਼ਰੀ ਪ੍ਰਭਾਤ-ਵ੍ਯੁਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵೃಷਣੋ, ਸੁਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਰਥ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ। ਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ, ਲਗਾਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਸਮੇਤ—ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ—ਵਸੁਮੰਤ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਥ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।
Mantra 4
यो वां रथो नृपती अस्ति वोळ्हा त्रिवन्धुरो वसुमाँ उस्रयामा । आ न एना नासत्योप यातमभि यद्वां विश्वप्स्न्यो जिगाति ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਤੀਓਂ (ਅਸ਼ਵਿਨੋ), ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਰਥ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਤ੍ਰਿਬੰਧੁਰ, ਵਸੂ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਉਸ੍ਰਾ (ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲਾ—ਉਸੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨੇੜੇ ਆਓ, ਜਦੋਂ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ/ਆਹਵਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ।
Mantra 5
युवं च्यवानं जरसोऽमुमुक्तं नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम् । निरंहसस्तमसः स्पर्तमत्रिं नि जाहुषं शिथिरे धातमन्तः ॥
ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਚ੍ਯਵਾਨ ਨੂੰ ਜਰਾ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ; ਪੇਦੂ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਅਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਅਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਸੰਕੋਚ ਤੋਂ, ਤਮਸ (ਅੰਧਕਾਰ) ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਜਾਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਅੰਦਰ (ਸੁਰੱਖਿਅਤ) ਰੱਖਿਆ—ਢਿੱਲੀ, ਅਹਿਤ-ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ।
Mantra 6
इयं मनीषा इयमश्विना गीरिमां सुवृक्तिं वृषणा जुषेथाम् । इमा ब्रह्माणि युवयून्यग्मन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ਇਹੀ ਮਨੀਂਸ਼ਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਗੀਰ ਹੈ; ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੋ, ਇਸ ਸੁਵ੍ਰੁਕਤੀ—ਸੁੰਦਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੂੰਥੀ ਸ্তুਤੀ—ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਇਹ ਬ੍ਰਹ્મਵਚਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਵਾਨ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਸਾਨੂੰ ਸਵਸਤੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਲਿਆਣਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
Frequently Asked Questions
The Aśvins (Nāsatyā) are the youthful divine Twins who arrive swiftly in a shining chariot, known for rescue, healing, and bringing prosperity—especially at dawn.
The night-to-dawn change is a sacred transition in the Veda. It symbolizes moving from danger and obscurity into safety and light, fitting the Aśvins’ role as protectors and helpers.
The poet asks them to come quickly, remove the ‘dart’ of harm, and guard the worshippers continually with svasti—steady well-being and auspicious protection.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.