
Sukta 5.77
Atri (Ātreya) tradition (probable)
Aśvinau
Triṣṭubh (probable; needs confirmation)
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਅਸ਼ਵਿਨ-ਸਤੁਤੀ ਪ੍ਰਾਤਕਾਲੀ ਆਹਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਉਪਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੁੜਵੇਂ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੈਰੀ ਅਤੇ “ਲਾਲਚੀ” ਤਾਕਤਾਂ ਰੀਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਸੋਮ ਪੀ ਲੈਣ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਅਤੇ ਮਨ-ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਹਵਾ-ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਵੀਂ ਰੱਖਿਆ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ (ਰਯਿ), ਵੀਰ-ਬਲ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸੁਭਾਗ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 1
प्रातर्यावाणा प्रथमा यजध्वं पुरा गृध्रादररुषः पिबातः । प्रातर्हि यज्ञमश्विना दधाते प्र शंसन्ति कवयः पूर्वभाजः ॥
ਪ੍ਰਾਤਹਕਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਵਾਣ—ਅਸ਼ਵਿਨੌ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰੋ; ਲੋਭੀ ਬਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੀਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦੋਵਾਂ, ਪਾਨ ਕਰੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਾਤਹ ਅਸ਼ਵਿਨੌ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪੁਰਾਤਨ ਤੋਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਕਵੀ-ਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 2
प्रातर्यजध्वमश्विना हिनोत न सायमस्ति देवया अजुष्टम् । उतान्यो अस्मद्यजते वि चावः पूर्वःपूर्वो यजमानो वनीयान् ॥
ਪ੍ਰਾਤਹ ਯਜਨਾ ਕਰੋ; ਅਸ਼ਵਿਨੌ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੋ। ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਭੀ ਦੇਵ-ਮਾਰਗੀ ਅਰਪਣ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਚੇ। ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਯਜਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵੀ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ—ਹਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਯਜਮਾਨ ਹੋਰ ਵਧ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
हिरण्यत्वङ्मधुवर्णो घृतस्नुः पृक्षो वहन्ना रथो वर्तते वाम् । मनोजवा अश्विना वातरंहा येनातियाथो दुरितानि विश्वा ॥
ਹਿਰਣ੍ਯਮਯ ਦੇਹ ਵਾਲੇ, ਮਧੁ-ਵਰਣ, ਘ੍ਰਿਤਸ੍ਨੁ—ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ—ਚਿਤਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਹ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਰਥ ਇੱਥੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੋਜਵ, ਵਾਤਰੰਹ ਅਸ਼ਵਿਨੌ! ਉਸ ਰਥ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੁੱਖ-ਦੁਰਿਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
Mantra 4
यो भूयिष्ठं नासत्याभ्यां विवेष चनिष्ठं पित्वो ररते विभागे । स तोकमस्य पीपरच्छमीभिरनूर्ध्वभासः सदमित्तुतुर्यात् ॥
ਜੋ ਨਾਸਤਿਆਂ (ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ) ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੋਮ-ਪਾਨ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪਾਲਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਹ, ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਨਾ ਮੁੜਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਟੱਲ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 5
समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम । आ नो रयिं वहतमोत वीराना विश्वान्यमृता सौभगानि ॥
ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਸਦਾ-ਨਵੀਂ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ—ਆਨੰਦ ਜਨਮਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸਹੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੁ-ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ—ਅਸੀਂ ਸਮਰਸਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀਏ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ/ਪੂਰਨਤਾ) ਲਿਆਓ, ਅਤੇ ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ; ਹੇ ਅਮ੍ਰਿਤੋ, ਸਭ ਅਮਰ ਸੁਭਾਗ ਲਿਆਓ।
The Aśvins are twin Vedic deities linked with dawn, famous for swift rescue and healing. The hymn calls them as the earliest guests of the morning sacrifice.
Dawn is their special time, and the sukta treats them as the ones who “set” or establish the sacrifice at daybreak. Invoking them first symbolizes securing the rite and removing obstacles before they arise.
It asks for ever-new protection, right-leading guidance, release from distress, prosperity (rayi), heroic strength, and lasting good fortune.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.