Sukta 58
Sukta 5.58
Atri (Ātreya tradition; RV 5 attributed to the Atri family; this hymn is Marut-focused within that collection)
Marutaḥ (the Maruts, Rudra’s storm-host; here as collective force-powers)
Triṣṭubh (11-syllable pādas typical for Marut hymns; verse structure aligns with Triṣṭubh cadence)
ਗਵੇਦ 5.58 ਵਿੱਚ ਅਤ੍ਰਿ ਰਿਸ਼ੀ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਇਕਜੁੱਟ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਸ਼ੀਲੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸਦਾ ਨਵੀਂ ਤਾਜ਼ਗੀ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਸਵਾਰ, ਅਤੇ ਅਮਰ ਤ-ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਰਵਭੌਮ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਲੇ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਾਵਲੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਮਰੁਤ ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੋਣ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਾਸਕ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ‘ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ’ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ।
Mantras
Mantra 1
तमु नूनं तविषीमन्तमेषां स्तुषे गणं मारुतं नव्यसीनाम् । य आश्वश्वा अमवद्वहन्त उतेशिरे अमृतस्य स्वराजः ॥
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਸ ਮਰੁਤ-ਗਣ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਵਾਂ। ਜੋ ਤੇਜ਼ ਅਸ਼ਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਬਲ ਵਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ (ਅਮਰ) ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਰਾਜ (ਸਵੈ-ਰਾਜੇ) ਵਾਂਗ ਵੀ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 2
त्वेषं गणं तवसं खादिहस्तं धुनिव्रतं मायिनं दातिवारम् । मयोभुवो ये अमिता महित्वा वन्दस्व विप्र तुविराधसो नॄन् ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ), ਉਸ ਦਹਕਦੇ ਗਣ ਨੂੰ ਵੰਦਨ ਕਰ—ਬਲਵਾਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਤ (ਨਿਯਮ) ਧੁਨੀ—ਅਵਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਣਾ—ਹੈ; ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਯਾਵੀ, ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰ। ਜੋ ਮਯੋਭੁਵਃ (ਆਨੰਦ ਦੇ ਦਾਤੇ) ਹਨ, ਮਹੱਤਤਾ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਹਨ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਾਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਦਨ ਕਰ।
Mantra 3
आ वो यन्तूदवाहासो अद्य वृष्टिं ये विश्वे मरुतो जुनन्ति । अयं यो अग्निर्मरुतः समिद्ध एतं जुषध्वं कवयो युवानः ॥
ਹੇ ਉਦਵਾਹਾਸੋ—ਜਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਿਓ, ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮਰੁਤੋ ਜੋ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦੇ ਹੋ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਅਗਨਿ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸਮਿੱਧ—ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੈ; ਏਤੰ ਜੁਸ਼ਧ੍ਵੰ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਸ ਲਵੋ, ਹੇ ਕਵਯੋ, ਯੁਵਾਨੋ।
Mantra 4
यूयं राजानमिर्यं जनाय विभ्वतष्टं जनयथा यजत्राः । युष्मदेति मुष्टिहा बाहुजूतो युष्मत्सदश्वो मरुतः सुवीरः ॥
ਹੇ ਯਜਤ੍ਰਾਃ—ਪੂਜਨੀਯੋ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਰ੍ਯੰ ਰਾਜਾਨੰ—ਯਤਨ-ਯੋਗ ਰਾਜੇ ਨੂੰ—ਵਿਭ੍ਵਤਸ਼੍ਟੰ, ਸਰਵ-ਘੜਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ—ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਯੁਸ਼੍ਮਦੇਤਿ ਮੁਸ਼੍ਟਿਹਾ—ਮੁੱਠੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਬਾਹੁਜੂਤੋ—ਤਾਕਤਵਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਹੋਇਆ—ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਯੁਸ਼੍ਮਤ੍ਸਦਸ਼੍ਵੋ—ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ—ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸੁਵੀਰਃ—ਸੱਚੇ ਪੌਰਖ ਨਾਲ ਧਨੀ ਵੀਰ—ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 5
अरा इवेदचरमा अहेव प्रप्र जायन्ते अकवा महोभिः । पृश्नेः पुत्रा उपमासो रभिष्ठाः स्वया मत्या मरुतः सं मिमिक्षुः ॥
ਚੱਕਰ ਦੀਆਂ ਅਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਅਥੱਕ; ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਆਪਣੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ। ਪૃਸ਼ਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬੇਮਿਸਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੰਡ—ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਤਿ ਨਾਲ ਮਰੁਤ ਇਕੋ ਬਲ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਏ ਹਨ।
Mantra 6
यत्प्रायासिष्ट पृषतीभिरश्वैर्वीळुपविभिर्मरुतो रथेभिः । क्षोदन्त आपो रिणते वनान्यवोस्रियो वृषभः क्रन्दतु द्यौः ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਚਿਤਰੇ (ਪૃਸ਼ਤੀ) ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਘੇਰੇ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਮਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੰਗਲ ਗੂੰਜਦੇ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਗੱਜਦਾ ਹੈ—ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਆਪ ਹੀ ਗੂੰਜ ਉਠਦਾ ਹੈ।
Mantra 7
प्रथिष्ट यामन्पृथिवी चिदेषां भर्तेव गर्भं स्वमिच्छवो धुः । वातान्ह्यश्वान्धुर्यायुयुज्रे वर्षं स्वेदं चक्रिरे रुद्रियासः ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਚਾਲ ਬਹੁਤ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅੱਗੇ ਝੁਕਦੀ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ ਆਪਣਾ ਹੀ ਗਰਭ (ਬੀਜ) ਧਾਰ ਕੇ ਵਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰਿਯਾ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਾਂਗ ਧੁਰੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਜਤਨ ਦਾ ਸਵੇਦ ਰਚਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 8
हये नरो मरुतो मृळता नस्तुवीमघासो अमृता ऋतज्ञाः । सत्यश्रुतः कवयो युवानो बृहद्गिरयो बृहदुक्षमाणाः ॥
ਹੇ ਨਰੋ ਮਰੁਤੋ, ਹਯੇ ਸਮਾ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮ੍ਰਿਲ਼ਤਾ—ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਤੁਵੀਮਘਾਸੋ, ਮਹਾਦਾਤੇ; ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਤਜ੍ਞਾਃ, ਤ ਦੇ ਜਾਣਨਹਾਰ। ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਰੁਤਃ, ਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਸੁਣਨਹਾਰ; ਕਵਯੋ, ਯੁਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ-ਕਵੀ, ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਗਿਰਯੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਣੀ ਵਾਲੇ; ਬ੍ਰਿਹਦੁਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਃ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਉਡੇਲਣ ਵਾਲੇ—ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਮਹਾਨ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਵੇ।
Frequently Asked Questions
They are a collective host of storm-deities—youthful, radiant, and powerful—often linked with Rudra and called the sons of Pr̥śni. In this hymn they act as many powers moving as one force.
It praises their strength and truth-alignment, then asks them to be gracious (mṛḷatā), protect the worshipper, and grant increase—both as outer abundance (like rain and wealth) and as inner ‘vastness’ of consciousness.
The Maruts are called ṛta-knowers (ṛtajñāḥ), meaning their power is not mere violence but ordered energy. The hymn suggests their gifts and protection come when human effort and speech align with truth (satya) and cosmic rightness (ṛta).
Ask anything about Sukta 58 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.