Sukta 4

Mantra 1

समित्समित्सुमना बोध्यस्मे शुचाशुचा सुमतिं रासि वस्वः । आ देव देवान्यजथाय वक्षि सखा सखीन्त्सुमना यक्ष्यग्ने ॥

ਹਰ ਸਮਿਧ (ਇੰਧਨ) ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਆਪ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗ। ਹੇ ਸ਼ੁਚਿ, ਸ਼ੁਚਿ-ਸਰੂਪ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਮਤਿ—ਚੰਗੀ ਸੋਚ—ਬਖ਼ਸ਼; ਹੇ ਵਸੁ (ਧਨ) ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ। ਹੇ ਦੇਵ, ਯਜ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਸਖਿਆਂ ਦਾ ਸਖਾ ਬਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਯਜਨ ਕਰ।

Mantra 2

यं देवासस्त्रिरहन्नायजन्ते दिवेदिवे वरुणो मित्रो अग्निः । सेमं यज्ञं मधुमन्तं कृधी नस्तनूनपाद्घृतयोनिं विधन्तम् ॥

ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇਵਤਾ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਦਿਵੇ ਦਿਵੇ ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ—ਉਹ ਸਾਡੇ ਇਸ ਯਜ ਨੂੰ ਮਧੁਮਯ ਕਰੇ। ਹੇ ਤਨੂਨਪਾਤ, ਘ੍ਰਿਤਯੋਨੀ (ਘੀ-ਗਰਭ) ਵਾਲੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਚੱਜੇ ਇਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰ।

Mantra 3

प्र दीधितिर्विश्ववारा जिगाति होतारमिळः प्रथमं यजध्यै । अच्छा नमोभिर्वृषभं वन्दध्यै स देवान्यक्षदिषितो यजीयान् ॥

ਵਿਸ਼ਵਵਾਰ (ਸਭ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ) ਦੀਧਿਤੀ—ਚਮਕਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ—ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਯਜਨ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੋਤ੍ਰ ਵੱਲ। ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ (ਬਲਵਾਨ) ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਨ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਯਜਨ-ਯੋਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਅਰਪਣ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

Mantra 4

ऊर्ध्वो वां गातुरध्वरे अकार्यूर्ध्वा शोचींषि प्रस्थिता रजांसि । दिवो वा नाभा न्यसादि होता स्तृणीमहि देवव्यचा वि बर्हिः ॥

ਅਧਵਰ (ਯੱਗ) ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਹ ਊਰਧਵ ਹੈ; ਉੱਚੀਆਂ ਉਠੀਆਂ ਹਨ ਜਵਾਲਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਰਜਾਂਸਿ (ਆਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸਤਾਰ) ਆਪਣੇ ਪਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਦਿਵ ਦੇ ਨਾਭਿ ਤੋਂ ਹੋਤ੍ਰ ਨੇ ਆਸਨ ਲਿਆ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਦੇਵਵ੍ਯਚਾ—ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਰ੍ਹਿ (ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾਸਨ) ਵਿਛਾਂਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 5

सप्त होत्राणि मनसा वृणाना इन्वन्तो विश्वं प्रति यन्नृतेन । नृपेशसो विदथेषु प्र जाता अभीमं यज्ञं वि चरन्त पूर्वीः ॥

ਸੱਤ ਹੋਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮਨ ਨਾਲ ਚੁਣ ਕੇ, ਋ਤ (ਸੱਚ-ਕ੍ਰਮ) ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਿਆਂ, ਸਭ ਨੂੰ ਸੱਚ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਨ੍ਰਿਪੇਸ਼ਸ (ਮਨੁੱਖੀ ਨੇਤਾ/ਰਖਵਾਲੇ) ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਯੱਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੂਰਵੀਃ (ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ) ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 6

आ भन्दमाने उषसा उपाके उत स्मयेते तन्वा विरूपे । यथा नो मित्रो वरुणो जुजोषदिन्द्रो मरुत्वाँ उत वा महोभिः ॥

ਭੰਦਮਾਨ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ) ਦੋ ਉਸ਼ਸਾਂ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਸਕਰਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ, ਤਿਵੇਂ ਮਹੋਭਿਃ (ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ) ਮਰੁਤਵਾਨ ਇੰਦਰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇ।

Mantra 7

दैव्या होतारा प्रथमा न्यृञ्जे सप्त पृक्षासः स्वधया मदन्ति । ऋतं शंसन्त ऋतमित्त आहुरनु व्रतं व्रतपा दीध्यानाः ॥

ਦੈਵੀ ਹੋਤ੍ਰ—ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ—ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਵਧਾ (ਆਪਣੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ-ਨਿਯਮ) ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸੱਤ ਬਲਵਾਨ (ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਸ) ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਿਤ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਿਤ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਵਰਤ-ਪਾਲਕ ਬਣ ਕੇ ਵਿਧਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਵਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੀਧ੍ਯਮਾਨ (ਤਪਤ ਤੇਜ ਵਿੱਚ) ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 8

आ भारती भारतीभिः सजोषा इळा देवैर्मनुष्येभिरग्निः । सरस्वती सारस्वतेभिरर्वाक्तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं सदन्तु ॥

ਭਾਰਤੀ, ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਵੇ; ਇਲਾ, ਅਗਨੀ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਆਵੇ। ਸਰਸਵਤੀ, ਸਾਰਸਵਤਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆਵੇ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ ਇਸ ਬਰ੍ਹਿਸ (ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ) ਉੱਤੇ ਇੱਥੇ ਬੈਠਣ।

Mantra 9

तन्नस्तुरीपमध पोषयित्नु देव त्वष्टर्वि रराणः स्यस्व । यतो वीरः कर्मण्यः सुदक्षो युक्तग्रावा जायते देवकामः ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹ ਤੂਰੀਪ (ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਵਾਧਾ—ਹੇ ਪੋਸ਼ਕ—ਪੋਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਤ੍ਵਸ਼੍ਟ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵਿਅਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਹੁ। ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰਮ-ਯੋਗ੍ਯ, ਸੁਦਕ੍ਸ਼, ਯੁਕ੍ਤਗ੍ਰਾਵਾ (ਦਬਾਉ ਲਈ ਜੋੜੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਦੇਵਕਾਮ (ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ) ਵੀਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 10

वनस्पतेऽव सृजोप देवानग्निर्हविः शमिता सूदयाति । सेदु होता सत्यतरो यजाति यथा देवानां जनिमानि वेद ॥

ਹੇ ਵਨਸਪਤੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਠ) — ਛੱਡ ਦੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆ। ਹਵਿਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਮਿਤਾ ਅਗਨੀ ਭੇਟ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਹੀ ਸੱਚਾ-ਤਰ ਹੋਤ੍ਰ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ (ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਯਥਾਵਿਧੀ ਰੀਤਾਂ) ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।

Mantra 11

आ याह्यग्ने समिधानो अर्वाङिन्द्रेण देवैः सरथं तुरेभिः । बर्हिर्न आस्तामदितिः सुपुत्रा स्वाहा देवा अमृता मादयन्ताम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਮਿਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਆ; ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੋ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ। ਸਾਡਾ ਬਰ੍ਹਿਸ (ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ) ਸਥਾਪਿਤ ਰਹੇ; ਸੁਪੁੱਤ੍ਰਾ ਅਦਿਤੀ ਇੱਥੇ ਬੈਠੇ। ਸ੍ਵਾਹਾ—ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇਵ (ਭੇਟ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ) ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।