Sukta 41
Sukta 10.41
Uṣas (Dawn) (with chariot imagery possibly linked to a divine vehicle; devata explicitly uṣasaḥ in the verse)
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਸੂਕਤ ਪ੍ਰਾਤਕਾਲੀ ਦਿਵ੍ਯ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰਥ ਨਾਲ ਉਸ਼ਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨ ਆਮਦ, ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਸੋਮ-ਪੀੜਨਾਂ ਵੱਲ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਪਹੁੰਚ। ਇਹ ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਸੀਮਾ-ਵੇਲਾ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਾਣੀ, ਸੁਚੱਜਾ ਬਲਿਦਾਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਗਮਨ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਾਗਣ, ਯਜ੍ਞ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ।
Mantras
Mantra 1
समानमु त्यं पुरुहूतमुक्थ्यं रथं त्रिचक्रं सवना गनिग्मतम् । परिज्मानं विदथ्यं सुवृक्तिभिर्वयं व्युष्टा उषसो हवामहे ॥
ਉਹੀ ਬਹੁ-ਆਹਵਾਨਿਤ, ਸਤੁਤੀ-ਯੋਗ, ਤ੍ਰਿਚਕ੍ਰ ਰਥ—ਸਵਨ (ਸੋਮ-ਪੀੜਨ) ਵੱਲ ਚਲਦਾ—ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ, ਵਿਦਥ (ਸਭਾ) ਲਈ ਯੋਗ, ਸੁਵ੍ਰੁਕਤੀ (ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੂੰਥੇ ਬਚਨ) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵ੍ਯੂਸ਼ਟਾ (ਪ੍ਰਭਾਤ) ਵੇਲੇ ਉਸ਼ਸਾਂ (ਉਸ਼ਾ-ਦੇਵੀਆਂ) ਨੂੰ—ਜਾਗਰਣ ਲਈ—ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 2
प्रातर्युजं नासत्याधि तिष्ठथः प्रातर्यावाणं मधुवाहनं रथम् । विशो येन गच्छथो यज्वरीर्नरा कीरेश्चिद्यज्ञं होतृमन्तमश्विना ॥
ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਪ੍ਰਾਤಃਯੁਜ (ਸਵੇਰੇ ਜੋੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ) ਜੂਏ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੋ; ਪ੍ਰਾਤಃ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਧੁਵਾਹਨ (ਮਧੁ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ) ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੋ। ਉਸ ਰਥ ਨਾਲ, ਹੇ ਨਰੋ (ਵੀਰੋ), ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ಃ (ਲੋਕਾਂ) ਅਤੇ ਯਜ੍ਵਰੀਃ (ਉਤਸਾਹੀ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ) ਵਿਚ ਗਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਅਤੇ ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਗਾਇਕ ਲਈ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਹੋਤ੍ਰਮੰਤ (ਹੋਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ।
Mantra 3
अध्वर्युं वा मधुपाणिं सुहस्त्यमग्निधं वा धृतदक्षं दमूनसम् । विप्रस्य वा यत्सवनानि गच्छथोऽत आ यातं मधुपेयमश्विना ॥
ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਧੁਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੁਹਸਤ (ਕੁਸ਼ਲ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ) ਅਧਵਰਯੂ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਦਕਸ਼ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਹ-ਨਿਵਾਸੀ ਅਗਨੀਧ ਹੋਵੇ—ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿਪ੍ਰ ਦੇ ਸਵਨ-ਪੇੜਨਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਦ ਇੱਥੇ ਆਓ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੌ, ਮਧੁਪੇਯ (ਮਧੁਰ ਰਸ) ਪੀਣ ਲਈ।
Frequently Asked Questions
It touches both. The first verse explicitly calls the Dawns (Uṣasaḥ), while the next two verses directly invoke the Aśvins to arrive at dawn for the Soma-pressings.
It is a poetic way to say the Aśvins bring sweetness, delight, and quick help at dawn—especially the joy and potency of Soma offered in the morning rite.
They are key Vedic ritual priests. Naming them ties the prayer to the actual sacrificial setting, emphasizing that the gods should come whenever the pressings and offerings are properly underway.
Ask anything about Sukta 41 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
