
Sukta 10.141
Indra-Vāyu and Bṛhaspati
ਇਹ ਛੋਟਾ ਸੂਕਤ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਆਹਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਨੀ, ਸੋਮ, ਆਦਿਤ੍ਯ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸੂਰਯ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ–ਵਾਯੁ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵੈਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਪਾਸਕਾਂ ਵੱਲ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਕੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਉਦੇਸ਼ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਉਦੇਸ਼ ਸਹਿਮਤੀ—ਕਿ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ‘ਇੱਕੋ ਚੰਗੇ ਮਨ ਵਾਲੇ’ ਬਣ ਜਾਣ।
Mantra 1
अग्ने अच्छा वदेह नः प्रत्यङ्नः सुमना भव । प्र नो यच्छ विशस्पते धनदा असि नस्त्वम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਬੋਲ; ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੁਮਨ, ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੋ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਸਪਤੇ (ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਧਨ ਬਖ਼ਸ਼; ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਧਨਦਾਤਾ ਹੈਂ।
Mantra 2
प्र नो यच्छत्वर्यमा प्र भगः प्र बृहस्पतिः । प्र देवाः प्रोत सूनृता रायो देवी ददातु नः ॥
ਅਰਯਮਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਅਗਵਾਈ ਅੱਗੇ ਵਧਾਵੇ; ਭਗ ਸਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧਕੇਲੇ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਵੇ। ਦੇਵ ਸਾਡੇ ਭਵ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ; ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸੂਨ੍ਰਤਾ—ਸੱਚੀ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਬੋਲੀ—ਸਾਨੂੰ ਰਾਯਸ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।
Mantra 3
सोमं राजानमवसेऽग्निं गीर्भिर्हवामहे । आदित्यान्विष्णुं सूर्यं ब्रह्माणं च बृहस्पतिम् ॥
ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸੋਮ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਗੀਰਭਿਃ (ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀ) ਨਾਲ ਹਵਾਮਹੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਦਿਤਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰਯ, ਬ੍ਰਹਮਾਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਇਹ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅੰਦਰਲੀ ਤ-ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਦੀਆਂ, ਧਾਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 4
इन्द्रवायू बृहस्पतिं सुहवेह हवामहे । यथा नः सर्व इज्जनः संगत्यां सुमना असत् ॥
ਇੰਦ੍ਰ-ਵਾਯੁ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ—ਸੁਖੇ ਨਾਲ ਬੁਲਾਏ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ—ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਕੋ ਸ਼ੁਭ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਣ।
Mantra 5
अर्यमणं बृहस्पतिमिन्द्रं दानाय चोदय । वातं विष्णुं सरस्वतीं सवितारं च वाजिनम् ॥
ਅਰਯਮਨ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰ; ਵਾਤ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਾਜਿਨ ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰ—ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਤ, ਵਾਣੀ, ਬਲ, ਪ੍ਰਾਣ, ਵਿਸਤਾਰ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸਾਡੇ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਾਨ ਵਰਸਾਉਣ।
Mantra 6
त्वं नो अग्ने अग्निभिर्ब्रह्म यज्ञं च वर्धय । त्वं नो देवतातये रायो दानाय चोदय ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅਗਨੀਆਂ/ਜਵਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦਰਸ਼ਨ-ਵਾਣੀ) ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ (ਅੰਤਰ ਅਰਪਣ) ਨੂੰ ਵਧਾ। ਅਤੇ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਤਾਤਿ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਰਾਯਸ—ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ—ਦੇ ਦਾਨ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰ।
It asks the gods to support the rite and the community—granting prosperity and, most importantly, harmony so that everyone in the gathering thinks and acts together with goodwill.
Indra–Vāyu represent effective power and swift help, while Bṛhaspati represents inspired speech and wise counsel. Together they support both success in action and unity through right understanding.
Yes. Its language suits any auspicious beginning—household fire worship, meetings, or community ceremonies—whenever protection, clear counsel, and unanimity are desired.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.