Sukta 53

Mantra 1

न्यू षु वाचं प्र महे भरामहे गिर इन्द्राय सदने विवस्वतः । नू चिद्धि रत्नं ससतामिवाविदन्न दुःष्टुतिर्द्रविणोदेषु शस्यते ॥

ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਮਹਾਨ ਲਈ ਨਵੀਂ ਬਾਣੀ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਾਂ—ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਲਈ ਗਿਰਹ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ)। ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਰਤਨ (ਧਨ/ਕਿਰਪਾ) ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਭ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਦਾਤੇ) ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਟੁਤੀ—ਕੁਸਤੁਤੀ—ਕਦੇ ਸਲਾਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।

Mantra 2

दुरो अश्वस्य दुर इन्द्र गोरसि दुरो यवस्य वसुन इनस्पतिः । शिक्षानरः प्रदिवो अकामकर्शनः सखा सखिभ्यस्तमिदं गृणीमसि ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਅਸ਼ਵ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਤੇ ਰਾਹ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਗੌ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਯਵ ਦਾ ਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈਂ—ਵਸੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣ ਵਾਲਾ ਸੁਆਮੀ (ਇਨਸਪਤਿ)। ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਪਰਮ ਦਿਉ ਤੋਂ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਾਮ-ਰਹਿਤ ਤੌਰ ਤੇ (ਅਕਾਮਕਰਸ਼ਣ) ਸਾਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ—ਹੇ ਸਖਾ, ਸਖਿਆਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਹੀ ਸਤੁਤੀ ਗਾਂਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 3

शचीव इन्द्र पुरुकृद्द्युमत्तम तवेदिदमभितश्चेकिते वसु । अतः संगृभ्याभिभूत आ भर मा त्वायतो जरितुः काममूनयीः ॥

ਹੇ ਸ਼ਚੀਵ ਇੰਦਰ, ਬਹੁਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ—ਇਹ ਵਸੁ (ਧਨ/ਨਿਧੀ) ਹਰ ਥਾਂ ਤੇਰਾ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਤੂ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਗਾਇਕ (ਜਰਿਤ੍ਰ) ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਨਾ—ਲਿਆ ਕੇ ਪੂਰੀ ਕਰ।

Mantra 4

एभिर्द्युभिः सुमना एभिरिन्दुभिर्निरुन्धानो अमतिं गोभिरश्विना । इन्द्रेण दस्युं दरयन्त इन्दुभिर्युतद्वेषसः समिषा रभेमहि ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦ੍ਯੁਭਿਃ (ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੰਦੁਭਿਃ (ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ) ਨਾਲ, ਵਕ੍ਰ ਅਮਤਿ (ਕੁਟਿਲ ਬੁੱਧੀ/ਇੱਛਾ) ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ, ਗੋਭਿਃ (ਗਾਂਵਾਂ—ਕਿਰਣਾਂ) ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵਿਨਾ (ਘੋੜੇ—ਤੀਬਰ ਗਤੀਆਂ) ਨਾਲ—ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਹਾਰੇ—ਇੰਦੁਭਿਃ (ਸੋਮ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਦਸ੍ਯੁ (ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਅੰਧਕਾਰ) ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਈਏ; ਦ੍ਵੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਮਿਸ਼ਾ (ਇਸ਼ਾ—ਪ੍ਰੇਰਣਾ/ਪੋਸ਼ਣ) ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।

Mantra 5

समिन्द्र राया समिषा रभेमहि सं वाजेभिः पुरुश्चन्द्रैरभिद्युभिः । सं देव्या प्रमत्या वीरशुष्मया गोअग्रयाश्वावत्या रभेमहि ॥

ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਸਮ੍ ਇੰਦ੍ਰ ਰਾਯਾ—ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਧਨ (ਰਾਯਾ) ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਮਿਸ਼ਾ (ਇਸ਼ਾ—ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰੇਰਣਾ/ਪੋਸ਼ਣ) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਕੜ ਲਈਏ; ਸਮ੍ ਵਾਜੇਭਿਃ—ਬਲ ਦੀਆਂ ਪੂਰਨਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਪੁਰੁਸ਼ਚੰਦਰੈਃ ਅਭਿਦ੍ਯੁਭਿਃ—ਬਹੁਤ ਚਮਕਦੀਆਂ ਦ੍ਯੁ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ; ਸਮ੍ ਦੇਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰਮਤ੍ਯਾ—ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਮਤੀ (ਸੱਚੀ ਬੁੱਧੀ) ਅਤੇ ਵੀਰਸ਼ੁਸ਼੍ਮਯਾ—ਵੀਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ; ਗੋਅਗ੍ਰਯਾ ਅਸ਼੍ਵਾਵਤ੍ਯਾ—ਅਗੇਤਰ ਕਿਰਣਾਂ (ਗੋ) ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵਵਾਨ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।

Mantra 6

ते त्वा मदा अमदन्तानि वृष्ण्या ते सोमासो वृत्रहत्येषु सत्पते । यत्कारवे दश वृत्राण्यप्रति बर्हिष्मते नि सहस्राणि बर्हयः ॥

ਹੇ ਸਤਪਤੀ (ਸੱਚ ਦੇ ਸੁਆਮੀ) ਇੰਦਰ! ਉਹ ਮਦ—ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ੍ਯ (ਬਲਦ-ਸਮਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮ)—ਤੈਨੂੰ ਮਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸੋਮ-ਪਾਨ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਤਿਆ ਦੇ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬਰ੍ਹਿਸ (ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ) ਵਿਛਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕ ਲਈ ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਦਸ ਅਪ੍ਰਤੀ (ਅਜੇਯ) ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 7

युधा युधमुप घेदेषि धृष्णुया पुरा पुरं समिदं हंस्योजसा । नम्या यदिन्द्र सख्या परावति निबर्हयो नमुचिं नाम मायिनम् ॥

ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੁ (ਨਿਡਰ) ਬਲ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈਂ; ਕਿਲ੍ਹੇ ਪਿੱਛੋਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਓਜਸ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਪਰਾਵਤ (ਦੂਰ ਲੋਕ) ਵਿੱਚ ਸਖ੍ਯ (ਮਿੱਤਰਤਾ) ਦੀ ਨਮ੍ਯ (ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮਾਯਾਵੀ ਨਮੁਚੀ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ—ਤਦ ਤੂੰ ਵਕ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਡਿੱਗਣ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 8

त्वं करञ्जमुत पर्णयं वधीस्तेजिष्ठयातिथिग्वस्य वर्तनी । त्वं शता वङ्गृदस्याभिनत्पुरोऽनानुदः परिषूता ऋजिश्वना ॥

ਤੂੰ ਕਰੰਜ ਅਤੇ ਪਰਨਯ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਤੇਜਿਸ਼ਠ (ਅਤਿ ਤੀਖੇ) ਬਲ ਨਾਲ ਵਧ ਕੀਤਾ; ਅਤਿਥਿਗ੍ਵ ਲਈ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਰਿਜਿਸ਼੍ਵਨ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰੇ ਅਤੇ ਹੰਕਾਏ ਗਏ ਵੰਗ੍ਰਿਦ ਦੇ ਸੌ ਪੁਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ—ਇਸ ਲਈ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਅੱਗੇ ਵਧਤ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਧੱਕ ਸਕੀਆਂ।

Mantra 9

त्वमेताञ्जनराज्ञो द्विर्दशाबन्धुना सुश्रवसोपजग्मुषः । षष्टिं सहस्रा नवतिं नव श्रुतो नि चक्रेण रथ्या दुष्पदावृणक् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੁਸ਼੍ਰਵਸ ਉੱਤੇ—ਜੋ ਬੇਸਹਾਰਾ ਜਿਹਾ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ—ਚੜ੍ਹ ਆਏ ਇਹ ਜਨ-ਰਾਜੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਦਸ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਪਦ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਰਥ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੌਜ ਨੂੰ—ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ, ਨੱਬੇ ਅਤੇ ਨੌਂ—ਉਲਟਾ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 10

त्वमाविथ सुश्रवसं तवोतिभिस्तव त्रामभिरिन्द्र तूर्वयाणम् । त्वमस्मै कुत्समतिथिग्वमायुं महे राज्ञे यूने अरन्धनायः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਦਦਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼੍ਰਵਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੂਰਵਯਾਣ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ। ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ, ਨੌਜਵਾਨ ਉਸ ਲਈ ਤੂੰ ਕੁਤਸ, ਅਤਿਥਿਗਵ ਅਤੇ ਆਯੁ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ—ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਦਰੂਨੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜਿੱਤ ਬਣੇ।

Mantra 11

य उदृचीन्द्र देवगोपाः सखायस्ते शिवतमा असाम । त्वां स्तोषाम त्वया सुवीरा द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਉੱਪਰ ਉਠਦੇ ਹਾਂ—ਦੇਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਹੋਏ—ਤੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵਤਮ ਮਿੱਤਰ ਬਣੀਏ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸ੍ਤੁਤੀ ਕਰਾਂਗੇ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੁਵੀਰ ਹੋਈਏ, ਲੰਮਾ ਆਯੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿੱਤੂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਗਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।