Sukta 54

Mantra 1

मा नो अस्मिन्मघवन्पृत्स्वंहसि नहि ते अन्तः शवसः परीणशे । अक्रन्दयो नद्यो रोरुवद्वना कथा न क्षोणीर्भियसा समारत ॥

ਹੇ ਮਘਵਨ (ਇੰਦਰ), ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਤੰਗੀ (ਅੰਹਸ) ਵਿੱਚ ਨਾ ਛੱਡੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਾ ਅੰਤ ਹੈ ਨਾ ਘਾਟ। ਤੂੰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਚੀਖਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਗੱਜਾ ਦਿੱਤਾ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਧਾਵੇ ਅੱਗੇ ਡਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਕੰਬ ਨਾ ਉੱਠਣ?

Mantra 2

अर्चा शक्राय शाकिने शचीवते शृण्वन्तमिन्द्रं महयन्नभि ष्टुहि । यो धृष्णुना शवसा रोदसी उभे वृषा वृषत्वा वृषभो न्यृञ्जते ॥

ਸ਼ਕ੍ਰ—ਸ਼ਾਕਿਨੇ, ਸ਼ਚੀਵਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ—ਨੂੰ ਅਰਚਾ ਕਰ; ਮਹਿਮਾ ਵਧਾ ਕੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਭਿ-ਸਤੁਤੀ ਕਰ। ਜੋ ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੂ ਬਲ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਰੋਦਸੀ—ਦਿਆਉ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ—ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਤ੍ਵ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਬਣਿਆ ਉਹ ਪ੍ਰਬਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 3

अर्चा दिवे बृहते शूष्यं वचः स्वक्षत्रं यस्य धृषतो धृषन्मनः । बृहच्छ्रवा असुरो बर्हणा कृतः पुरो हरिभ्यां वृषभो रथो हि षः ॥

ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿਵੇ ਲਈ ਬਲਵਾਨ ਵਚਨ ਗਾ; ਜਿਸਦਾ ਸਵਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ—ਆਪਣਾ ਹੀ ਸਵਰਾਜ—ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਤ ਮਨ ਧ੍ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲਾ, ਵਾਧੇ ਦਾ ਅਸੁਰ-ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹਰਿਭ੍ਯਾਂ—ਦੋ ਕਪਿਲ ਅਸ਼ਵਾਂ—ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਰਥ ਯੁਕਤ ਹੈ।

Mantra 4

त्वं दिवो बृहतः सानु कोपयोऽव त्मना धृषता शम्बरं भिनत् । यन्मायिनो व्रन्दिनो मन्दिना धृषच्छितां गभस्तिमशनिं पृतन्यसि ॥

ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿਵ ਦੇ ਸਾਨੂ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਮਾਯਾਵੀ, ਵ੍ਰੰਦਿਨ, ਮੰਦਿਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੂੰ ਲੜਦਾ ਹੈਂ, ਤਦੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਸ਼ਤ-ਤੀਖ਼ੀ ਗਭਸ੍ਤਿ-ਅਸ਼ਨੀ—ਵਜ੍ਰ—ਧਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਤਨ੍ਯਸਿ।

Mantra 5

नि यद्वृणक्षि श्वसनस्य मूर्धनि शुष्णस्य चिद्व्रन्दिनो रोरुवद्वना । प्राचीनेन मनसा बर्हणावता यदद्या चित्कृणवः कस्त्वा परि ॥

ਜਦ ਤੂੰ ਸ਼੍ਵਸਨ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ—ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਣ ਨੂੰ ਵੀ—ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਉੱਚੀ ਗੱਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਅੱਗੇ ਧੱਕਣ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਘੇਰ ਕੇ ਮਾਪ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Mantra 6

त्वमाविथ नर्यं तुर्वशं यदुं त्वं तुर्वीतिं वय्यं शतक्रतो । त्वं रथमेतशं कृत्व्ये धने त्वं पुरो नवतिं दम्भयो नव ॥

ਤੂੰ ਨਰ੍ਯ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਤੁਰ੍ਵਸ਼ ਅਤੇ ਯਦੁ ਦੀ; ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਤੂੰ ਤੁਰ੍ਵੀਤੀ ਅਤੇ ਵਯ੍ਯ ਦੀ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਕਰਮ-ਵਿਜੈ ਲਈ ਤੂੰ ਤੇਜ਼ ਰਥ ਬਣਾਇਆ; ਤੂੰ ਨਿਨਾਨਵੇਂ (99) ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 7

स घा राजा सत्पतिः शूशुवज्जनो रातहव्यः प्रति यः शासमिन्वति । उक्था वा यो अभिगृणाति राधसा दानुरस्मा उपरा पिन्वते दिवः ॥

ਉਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰਾਜਾ ਹੈ—ਸੱਚ ਦਾ ਪਤੀ—ਉਤਸੁਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਅਰਪਿਤ ਹਵ੍ਯ-ਆਹਵਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਜੋ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਉਕਥਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਦਾਨੁ (ਵਹਿੰਦਾ ਦਾਤਾ) ਦਿਵ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੇ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾਂਦਾ ਤੇ ਭਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

असमं क्षत्रमसमा मनीषा प्र सोमपा अपसा सन्तु नेमे । ये त इन्द्र ददुषो वर्धयन्ति महि क्षत्रं स्थविरं वृष्ण्यं च ॥

ਤੇਰਾ ਛੱਤਰ ਅਸਮਾਨ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਮਨੀਸ਼ਾ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਹੈ; ਹੇ ਸੋਮਪਾ, ਇਹ ਸੋਮ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਮਹਾਨ ਛੱਤਰ ਨੂੰ—ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਸਥਿਰ ਤੇ ਦਿਰਘਕਾਲੀ—ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਵೃಷਣ੍ਯ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 9

तुभ्येदेते बहुला अद्रिदुग्धाश्चमूषदश्चमसा इन्द्रपानाः । व्यश्नुहि तर्पया काममेषामथा मनो वसुदेयाय कृष्व ॥

ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤੇ ਸੋਮ-ਪਿਆਲੇ ਹਨ—ਅਦ੍ਰਿ (ਪੱਥਰ) ਨਾਲ ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ, ਚਮੂਸ਼ਦ (ਥਾਲੀਆਂ/ਪੱਟੀਆਂ) ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ—ਇੰਦਰ-ਪਾਨ ਲਈ ਚਮਸ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ। ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਸੁਦੇਯਾ—ਸੱਚੇ ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਦਾਨ—ਲਈ ਘੜ ਦੇ।

Mantra 10

अपामतिष्ठद्धरुणह्वरं तमोऽन्तर्वृत्रस्य जठरेषु पर्वतः । अभीमिन्द्रो नद्यो वव्रिणा हिता विश्वा अनुष्ठाः प्रवणेषु जिघ्नते ॥

ਪਹਾੜ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ—ਡੋਲਦਾ ਹਨੇਰਾ ਬਣ ਕੇ—ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੇਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ; ਰੋਕੀਆਂ ਤੇ ਘੇਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਦੀਆਂ ਛੁੱਟ ਗਈਆਂ—ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਲੱਭਿਆ—ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਮਾਰਦੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਹਿ ਤੁਰੀਆਂ।

Mantra 11

स शेवृधमधि धा द्युम्नमस्मे महि क्षत्रं जनाषाळिन्द्र तव्यम् । रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीन्राये च नः स्वपत्या इषे धाः ॥

ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਦਿਉਮਨ (ਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਿੱਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ-ਭਰਿਆ ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਸਾਡੇ ਸੂਰੀਆਂ—ਅੰਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਾਯ (ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਧਨ) ਅਤੇ ਸ੍ਵਪਤ੍ਯ (ਸੁਖਮਈ ਸੰਤਾਨ/ਸਥਿਰ ਗ੍ਰਿਹਸਥਤਾ) ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਇਸ਼ੇ (ਪੋਸ਼ਕ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਈ ਧਾਰਨ ਕਰ।