Sukta 100
Sukta 1.100
Indra (with Maruts)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਅਟੱਲ, ਸੂਰਜ-ਸਮਾਨ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਹਰ ਉਪਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮੁਦਾਇ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਰਖਵਾਲੇ ਵਜੋਂ “ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ” ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਜਿੱਤ, ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਜਲ ਅਤੇ ਫਲਦੀ-ਫੁਲਦੀ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ—ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਤ੍ਰ–ਵਰੁਣ, ਅਦਿਤੀ, ਸਿੰਧੂ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦਿਆਉਸ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਲਾਈ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਵੇ—ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 2
यस्यानाप्तः सूर्यस्येव यामो भरेभरे वृत्रहा शुष्मो अस्ति । वृषन्तमः सखिभिः स्वेभिरेवैर्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਾਹ ਵਾਂਗ ਅਣਰੋਕੀ (ਅਨਾਪਤ) ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਦੇ ਟੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਅਤਿ-ਪ੍ਰਬਲ ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਖਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮਰੁਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ (ਊਤੀ) ਬਣੇ।
Mantra 3
दिवो न यस्य रेतसो दुघानाः पन्थासो यन्ति शवसापरीताः । तरद्द्वेषाः सासहिः पौंस्येभिर्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੇਤਸ/ਰਸ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ‘ਦੁੱਧ ਕੱਢਦੇ’ ਹੋਏ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਵਸ (ਬਲ) ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਦ੍ਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਰ ਕੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਪੌਂਸ੍ਯ (ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬਲ—ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ (ਊਤੀ) ਬਣੇ।
Mantra 5
स सूनुभिर्न रुद्रेभिॠभ्वा नृषाह्ये सासह्वाँ अमित्रान् । सनीळेभिः श्रवस्यानि तूर्वन्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਉਹ ਇੰਦਰ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ—ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵਾਂਗ—ਨ੍ਰਿਸਾਹ੍ਯ (ਨਰ-ਵਿਜੇਤਾ) ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਕੋ ਨੀੜ ਦੇ ਸਖਿਆਂ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰਵਸ੍ਯ (ਕੀਰਤਿਮਾਨ) ਕਰਤੱਬਾਂ ਵੱਲ ਤੂਰਵਨ (ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ)—ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ (ਊਤੀ) ਬਣੇ।
Mantra 6
स मन्युमीः समदनस्य कर्तास्माकेभिर्नृभिः सूर्यं सनत् । अस्मिन्नहन्त्सत्पतिः पुरुहूतो मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ-ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਮਰ ਦਾ ਕਰਤਾ—ਸਾਡੇ ਨਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹਨਨ ਕੀਤਾ; ਸਤ ਦਾ ਪਤੀ, ਬਹੁ-ਆਹਵਾਨਿਤ—ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਊਤੀ (ਸਹਾਇਤਾ) ਹੋਵੇ।
Mantra 7
तमूतयो रणयञ्छूरसातौ तं क्षेमस्य क्षितयः कृण्वत त्राम् । स विश्वस्य करुणस्येश एको मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੂਰ-ਵਿਜੈ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਮ (ਸ਼ਾਂਤੀ) ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੀ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਅਧਿਪਤੀ ਉਹੀ ਹੈ—ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਊਤੀ (ਸਹਾਇਤਾ) ਹੋਵੇ।
Mantra 8
तमप्सन्त शवस उत्सवेषु नरो नरमवसे तं धनाय । सो अन्धे चित्तमसि ज्योतिर्विदन्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਬਲ ਦੇ ਉਛਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਨਰ ਨੂੰ—ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਤੇ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ। ਅੰਨ੍ਹੇ ਤਮਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਜੋਤ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਊਤੀ (ਸਹਾਇਤਾ) ਹੋਵੇ।
Mantra 9
स सव्येन यमति व्राधतश्चित्स दक्षिणे संगृभीता कृतानि । स कीरिणा चित्सनिता धनानि मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਅਤਿ-ਅਹੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਦਾ ਹੈ; ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਾਇਕ (ਕੀਰਿਣਾ) ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਧਨਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ—ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ (ਊਤੀ) ਬਣੇ।
Mantra 10
स ग्रामेभिः सनिता स रथेभिर्विदे विश्वाभिः कृष्टिभिर्न्वद्य । स पौंस्येभिरभिभूरशस्तीर्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਉਹ ਜੇਤੂ (ਸਨਿਤਾ) ਅੱਜ ਪਿੰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਅਤੇ ਸਭ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੁਦਾਇਆਂ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇ। ਮਰਦਾਨਗੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਇਨਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ—ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ (ਊਤੀ) ਬਣੇ।
Mantra 11
स जामिभिर्यत्समजाति मीळ्हेऽजामिभिर्वा पुरुहूत एवैः । अपां तोकस्य तनयस्य जेषे मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਬਹੁਤ ਸੱਦਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ (ਪੁਰੁਹੂਤ) ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ (ਜਾਮਿ) ਰਾਹੀਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਾਕ (ਅਜਾਮਿ) ਰਾਹੀਂ ਵੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਨਾਲ—ਧਨਵਾਨ ਲਾਭ (ਮੀਲ਼੍ਹ) ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ, ਬੱਚੇ (ਤੋਕ) ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ (ਤਨਯ) ਨੂੰ ਜਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ (ਊਤੀ) ਬਣੇ।
Mantra 12
स वज्रभृद्दस्युहा भीम उग्रः सहस्रचेताः शतनीथ ऋभ्वा । चम्रीषो न शवसा पाञ्चजन्यो मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਉਹ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਦਸ੍ਯੁ-ਹੰਤਾ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉਗ੍ਰ ਹੈ; ਸਹਸ੍ਰ-ਚੇਤਾ, ਸ਼ਤ-ਨੀਥ, ਰਿਭੂ ਵਾਂਗ ਕੌਸ਼ਲਵਾਨ। ਬਲ ਨਾਲ ਚਰਮੀਸ਼ (ਚਮੜੇ ਦੀ ਢਾਲ) ਵਾਂਗ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜਜਨ੍ਯ (ਪੰਜ ਜਨ-ਵਰਗਾਂ) ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
Mantra 13
तस्य वज्रः क्रन्दति स्मत्स्वर्षा दिवो न त्वेषो रवथः शिमीवान् । तं सचन्ते सनयस्तं धनानि मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਉਸ ਦਾ ਵਜ੍ਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਜਦਾ ਹੈ—ਸਵੈ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ; ਦਿਉਂ ਵਾਂਗ ਦਿੱਪਤ ਰਵ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਘੋਸ਼, ਸ਼ਿਮੀਵਾਨ (ਚਾਲਕ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ)। ਜਿੱਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਧਨ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
Mantra 14
यस्याजस्रं शवसा मानमुक्थं परिभुजद्रोदसी विश्वतः सीम् । स पारिषत्क्रतुभिर्मन्दसानो मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਜਿਸ ਦਾ ਅਜਸ੍ਰ ਬਲ ਮਾਨ (ਮਾਪ) ਅਤੇ ਉਕਥ (ਸਤੁਤੀ) ਨੂੰ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਰੋਦਸੀ (ਦੋ ਲੋਕਾਂ) ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਕ੍ਰਤੂਆਂ (ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਰੱਖੇ। ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
Mantra 15
न यस्य देवा देवता न मर्ता आपश्चन शवसो अन्तमापुः । स प्ररिक्वा त्वक्षसा क्ष्मो दिवश्च मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥
ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਹੱਦ ਤੱਕ ਨਾ ਦੇਵ ਪਹੁੰਚੇ, ਨਾ ਦੇਵਤਾ-ਸਰੂਪ, ਨਾ ਮਰਤ੍ਯ, ਨਾ ਜਲ ਵੀ—ਉਹ ਦੂਰ-ਵਿਆਪੀ, ਆਪਣੀ ਘੜਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦਿਆਉ ਨੂੰ ਵਿਆਪਦਾ ਹੈ। ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਬਣੇ।
Mantra 16
रोहिच्छ्यावा सुमदंशुर्ललामीर्द्युक्षा राय ऋज्राश्वस्य । वृषण्वन्तं बिभ्रती धूर्षु रथं मन्द्रा चिकेत नाहुषीषु विक्षु ॥
ਲਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਜ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਦੇ ਧਨ ਲਈ ਸਜ ਕੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਧੂਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਥ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ—ਨਾਹੁਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 17
एतत्त्यत्त इन्द्र वृष्ण उक्थं वार्षागिरा अभि गृणन्ति राधः । ऋज्राश्वः प्रष्टिभिरम्बरीषः सहदेवो भयमानः सुराधाः ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਇੰਦਰ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹੀ ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ ਵਾਰ੍ਸ਼ਾਗਿਰ ਦਾਨ ਲਈ ਗਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਆਪਣੇ ਜਥਿਆਂ ਨਾਲ, ਅੰਬਰੀਸ਼, ਸਹਦੇਵ, ਭਯਮਾਨ, ਸੁਦਾਨਸ਼ੀਲ—ਇਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 18
दस्यूञ्छिम्यूँश्च पुरुहूत एवैर्हत्वा पृथिव्यां शर्वा नि बर्हीत् । सनत्क्षेत्रं सखिभिः श्वित्न्येभिः सनत्सूर्यं सनदपः सुवज्रः ॥
ਬਹੁ-ਆਹਵਾਨਿਤ ਪੁਰੁਹੂਤ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਦਸ੍ਯੂਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਮ੍ਯੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਟਕ ਦਿੱਤਾ। ਚਮਕਦੇ ਸਖਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਖੇਤਰ (ਵਿਜੈ-ਭੂਮੀ) ਜਿੱਤਿਆ; ਸੂਰਜ ਜਿੱਤਿਆ; ਅਪਃ (ਜਲ) ਜਿੱਤੇ—ਸੁਵਜ੍ਰ, ਸ਼ੁਭ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ।
Mantra 19
विश्वाहेन्द्रो अधिवक्ता नो अस्त्वपरिह्वृताः सनुयाम वाजम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
ਇੰਦਰ ਸਦਾ ਸਾਡਾ ਅਧਿਵਕਤਾ (ਰੱਖਿਆ-ਵਕਤਾ) ਰਹੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਪਰਿਹ੍ਵ੍ਰਿਤ—ਬਿਨਾ ਠੱਗੇ—ਅਸੀਂ ਵਾਜ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਜਿੱਤ ਲਈਏ। ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਧਾਉਣ; ਅਦਿਤੀ, ਸਿੰਧੁ (ਨਦੀ), ਪૃਥਿਵੀ ਅਤੇ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਵੀ।
Frequently Asked Questions
Because Indra’s power is portrayed as arriving with the Maruts—storm-like companions who amplify his force—so the prayer asks for help that is swift, energetic, and victorious.
It asks for vāja (winning strength and success), wealth, released waters (life-sustaining abundance), and thriving children and descendants, along with protection from harm and deception.
The hymn closes by widening the blessing: Indra grants victory and advocacy, and these deities and cosmic supports are invoked to stabilize, increase, and sustain that good for the community.
Ask anything about Sukta 100 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.