Adhyaya 18

Verse 1

विष्णुर् उवाच एकाक्षराय रुद्राय अकारायात्मरूपिणे उकारायादिदेवाय विद्यादेहाय वै नमः

ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਏਕਾਖ਼ਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ‘ਅ’ ਕਾਰ-ਰੂਪ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ‘ਉ’ ਕਾਰ-ਰੂਪ ਆਦਿ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ-ਦੇਹ, ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 2

तृतीयाय मकाराय शिवाय परमात्मने सूर्याग्निसोमवर्णाय यजमानाय वै नमः

ਤੀਜੇ ‘ਮ’ (ਮਕਾਰ) ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ—ਪਰਮਾਤਮਾ—ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤ ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੋਮ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਜੋ ਯਜਮਾਨ-ਸਰੂਪ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਯੱਗਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 3

अग्नये रुद्ररूपाय रुद्राणां पतये नमः शिवाय शिवमन्त्राय सद्योजाताय वेधसे

ਰੁਦ੍ਰ-ਰੂਪ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਿਵ—ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਦਾ ਆਤਮ-ਤੱਤ—ਅਤੇ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ ਵੇਧਸ (ਵਿਧਾਤਾ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 4

वामाय वामदेवाय वरदायामृताय ते अघोरायातिघोराय सद्योजाताय रंहसे

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਸੁੰਦਰ (ਵਾਮ) ਵਾਮਦੇਵ ਨੂੰ; ਵਰਦਾਤਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ। ਅਘੋਰ ਅਤੇ ਅਤਿਘੋਰ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 5

ईशानाय श्मशानाय अतिवेगाय वेगिने नमो ऽस्तु श्रुतिपादाय ऊर्ध्वलिङ्गाय लिङ्गिने

ਈਸ਼ਾਨ—ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ-ਵਾਸੀ—ਅਤਿ ਵੇਗੀ, ਵੇਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮੋऽਸਤੁ। ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨ ਹੀ ਸ਼੍ਰੁਤੀ (ਵੇਦ) ਹਨ, ਉਸ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪਾਦ ਨੂੰ; ਊਰਧ੍ਵ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਲਿੰਗੀ (ਲਿੰਗਾਧਿਪਤੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 6

हेमलिङ्गाय हेमाय वारिलिङ्गाय चांभसे शिवाय शिवलिङ्गाय व्यापिने व्योमव्यापिने

ਹੇਮ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਹੇਮ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਾਰੀ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਅੰਭਸ (ਜਲ-ਤੱਤ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ; ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ, ਵ੍ਯੋਮ-ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 7

वायवे वायुवेगाय नमस्ते वायुव्यापिने तेजसे तेजसां भर्त्रे नमस्तेजो ऽधिव्यापिने

ਵਾਯੂ-ਰੂਪ, ਵਾਯੂ-ਵੇਗ-ਸਰੂਪ, ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੇਜ-ਸਰੂਪ, ਸਭ ਤੇਜਾਂ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੋਤ ਵਾਂਗ ਸਰਬਤ੍ਰ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 8

जलाय जलभूताय नमस्ते जलव्यापिने पृथिव्यै चान्तरिक्षाय पृथिवीव्यापिने नमः

ਹੇ ਸ਼ਿਵ! ਜਲ-ਰੂਪ, ਜਲ-ਤੱਤ੍ਵ-ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼-ਰੂਪ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਬਤ੍ਰ ਵਿਆਪਕ ਈਸ਼ਵਰ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 9

शब्दस्पर्शस्वरूपाय रसगन्धाय गन्धिने गणाधिपतये तुभ्यं गुह्याद्गुह्यतमाय ते

ਹੇ ਸ਼ਿਵ! ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਰਸ ਤੇ ਗੰਧ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਸੁਗੰਧਮਈ ਹੈ; ਹੇ ਗਣਾਧਿਪਤੀ, ਗੁਹ੍ਯ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁਹ੍ਯਤਮ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 10

अनन्ताय विरूपाय अनन्तानामयाय च शाश्वताय वरिष्ठाय वारिगर्भाय योगिने

ਹੇ ਅਨੰਤ! ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਆਦਿ-ਰਹਿਤ ਕਲੇਸ਼-ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ; ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ਵ-ਜਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਮਹਾਯੋਗੀ ਸ਼ਿਵ—ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 11

संस्थितायाम्भसां मध्ये आवयोर्मध्यवर्चसे गोप्त्रे हर्त्रे सदा कर्त्रे निधनायेश्वराय च

ਹੇ ਈਸ਼ਵਰ! ਜੋ ਜਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ-ਜੋਤਿ ਹੈਂ; ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਤਾ, ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਲਯ ਦਾ ਸਵਾਮੀ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 12

अचेतनाय चिन्त्याय चेतनायासहारिणे अरूपाय सुरूपाय अनङ्गायाङ्गहारिणे

ਹੇ ਸ਼ਿਵ! ਜੜਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜੜ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਧਿਆਨਯੋਗ; ਚੇਤਨ ਦੇ ਅਹੰਭਾਵ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲੇ; ਅਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਮੂਲ; ਅਨੰਗ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਭ ਅੰਗਭਾਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 13

भस्मदिग्धशरीराय भानुसोमाग्निहेतवे श्वेताय श्वेतवर्णाय तुहिनाद्रिचराय च

ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸੂਰਜ-ਚੰਦ-ਅੱਗ ਦੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਕਾਰਣ ਤੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਸ਼ਵੇਤ, ਚਮਕਦੇ ਸ਼ਵੇਤ ਵਰਣ, ਹਿਮਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 14

सुश्वेताय सुवक्त्राय नमः श्वेतशिखाय च श्वेतास्याय महास्याय नमस्ते श्वेतलोहित

ਅਤਿ ਸ਼ਵੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸ਼ਵੇਤ ਸ਼ਿਖਾ (ਜਟਾ-ਸ਼ਿਖਰ) ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਸ਼ਵੇਤ ਮੁਖ, ਮਹਾ ਮੁਖ—ਹੇ ਸ਼ਵੇਤਲੋਹਿਤ (ਸ਼ਵੇਤ-ਲਾਲ) ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 15

सुताराय विशिष्टाय नमो दुन्दुभिने हर शतरूपविरूपाय नमः केतुमते सदा

ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤਾਰਕ (ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ) ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਹੇ ਹਰ, ਦੁੰਦੁਭੀ-ਨਾਦ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਸੌ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਰੂਪ (ਨਿਰਗੁਣ) ਨੂੰ ਨਮਹ; ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਧਵਜ ਕੇਤੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 16

ऋद्धिशोकविशोकाय पिनाकाय कपर्दिने विपाशाय सुपाशाय नमस्ते पाशनाशिने

ਰਿੱਧੀ-ਸਰੂਪ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕਾਤੀਤ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ, ਕਪੜਦੀ (ਜਟਾਧਰ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਵਿਪਾਸ਼ (ਬੰਧਨ ਰਹਿਤ) ਅਤੇ ਸੁਪਾਸ਼ (ਸ਼ੁਭ ਪਾਸ਼-ਨਿਯੰਤਾ) ਨੂੰ ਨਮਹ; ਹੇ ਪਾਸ਼ਨਾਸ਼ਿਨ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 17

सुहोत्राय हविष्याय सुब्रह्मण्याय सूरिणे सुमुखाय सुवक्त्राय दुर्दमाय दमाय च

ਸੁਹੋਤ੍ਰ (ਮੰਗਲ ਯਜ੍ਞ ਕਰਤਾ) ਅਤੇ ਹਵਿ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਸੁਬ੍ਰਹਮਣ੍ਯ (ਵੇਦ-ਧਰਮ ਪਾਲਕ) ਅਤੇ ਸੂਰੀ (ਗਿਆਨੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਸੁਮੁਖ, ਸੁਵਕਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਦੁਰਦਮ (ਅਜੇਯ) ਅਤੇ ਦਮ (ਨਿਯਮਕ) ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 18

कङ्काय कङ्करूपाय कङ्कणीकृतपन्नग सनकाय नमस्तुभ्यं सनातन सनन्दन

ਕੰਕ ਅਤੇ ਕੰਕ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਕੰਗਣ-ਭੂਸ਼ਣ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸਨਾਤਨ, ਹੇ ਸਨੰਦਨ—ਸਨਕ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 19

सनत्कुमारसारङ्गम् आरणाय महात्मने लोकाक्षिणे त्रिधामाय नमो विरजसे सदा

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ, ਅਰਣ੍ਯ-ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤਮਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੇਤਰ, ਤ੍ਰਿਧਾਮ-ਸਰੂਪ, ਸਦਾ ਵਿਰਜ (ਨਿਰਮਲ) ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਿਤ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 20

शङ्खपालाय शङ्खाय रजसे तमसे नमः सारस्वताय मेघाय मेघवाहन ते नमः

ਸ਼ੰਖਪਾਲ-ਸਰੂਪ, ਸ਼ੰਖ-ਸਰੂਪ, ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਃ। ਸਾਰਸਵਤ-ਤੱਤਵ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਮੇਘ-ਸਰੂਪ, ਮੇਘਵਾਹਨ ਪ੍ਰਭੂ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 21

सुवाहाय विवाहाय विवादवरदाय च नमः शिवाय रुद्राय प्रधानाय नमोनमः

ਸੁਵਾਹ (ਸ਼ੁਭ-ਵਾਹਨ) ਅਤੇ ਵਿਵਾਹ (ਸ਼ੁਭ-ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ) ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਃ। ਸ਼ਿਵ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ-ਸਰੂਪ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 22

त्रिगुणाय नमस्तुभ्यं चतुर्व्यूहात्मने नमः संसाराय नमस्तुभ्यं नमः संसारहेतवे

ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਚਤੁਰਵਿਊਹ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਃ। ਸੰਸਾਰ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਹੇਤੂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਃ।

Verse 23

मोक्षाय मोक्षरूपाय मोक्षकर्त्रे नमोनमः आत्मने ऋषये तुभ्यं स्वामिने विष्णवे नमः

ਮੋਖ਼ਸ਼-ਸਰੂਪ, ਮੋਖ਼ਸ਼-ਦਾਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਅੰਤਰ-ਰਿਸ਼ੀ, ਸਵਾਮੀ—ਵਿਸ਼ਨੂ-ਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 24

नमो भगवते तुभ्यं नागानां पतये नमः ओङ्काराय नमस्तुभ्यं सर्वज्ञाय नमो नमः

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਓੰਕਾਰ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਰਬਗਿਆ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 25

सर्वाय च नमस्तुभ्यं नमो नारायणाय च नमो हिरण्यगर्भाय आदिदेवाय ते नमः

ਸਰਬ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਆਦਿ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 26

नमो ऽस्त्वजाय पतये प्रजानां व्यूहहेतवे महादेवाय देवानाम् ईश्वराय नमो नमः

ਅਜ, ਪ੍ਰਜਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਵਿਯੂਹ-ਪ੍ਰਪੰਚ ਦੇ ਕਾਰਣ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 27

शर्वाय च नमस्तुभ्यं सत्याय शमनाय च ब्रह्मणे चैव भूतानां सर्वज्ञाय नमो नमः

ਸ਼ਰਵ-ਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ਮਨ (ਸ਼ਾਂਤੀ-ਦਾਤਾ) ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮ, ਸਰਬਗਿਆ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 28

महात्मने नमस्तुभ्यं प्रज्ञारूपाय वै नमः चितये चितिरूपाय स्मृतिरूपाय वै नमः

ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪ੍ਰਜ్ఞਾ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਹ। ਚਿਤੀ-ਸਰੂਪ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਨਮਹ, ਅਤੇ ਸਿਮ੍ਰਿਤੀ-ਸਰੂਪ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 29

ज्ञानाय ज्ञानगम्याय नमस्ते संविदे सदा शिखराय नमस्तुभ्यं नीलकण्ठाय वै नमः

ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਹ; ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਸੰਵਿਦ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਪਰਮ ਸ਼ਿਖਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਨੀਲਕੰਠ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਮਹ।

Verse 30

अर्धनारीशरीराय अव्यक्ताय नमोनमः एकादशविभेदाय स्थाणवे ते नमः सदा

ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ—ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਰਧ-ਨਾਰੀ ਹੈ—ਉਸ ਅਵ੍ਯਕਤ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਹ। ਹੇ ਸਥਾਣੂ, ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ ਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 31

नमः सोमाय सूर्याय भवाय भवहारिणे यशस्कराय देवाय शङ्करायेश्वराय च

ਸੋਮ ਅਤੇ ਸੂਰਜ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਭਵ ਨੂੰ ਅਤੇ ਭਵ-ਹਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਹ।

Verse 32

नमो ऽंबिकाधिपतये उमायाः पतये नमः हिरण्यबाहवे तुभ्यं नमस्ते हेमरेतसे

ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਹ। ਹੇ ਹਿਰਣ੍ਯਬਾਹੁ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਹੇਮਰੇਤਸ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 33

नीलकेशाय वित्ताय शितिकण्ठाय वै नमः कपर्दिने नमस्तुभ्यं नागाङ्गाभरणाय च

ਨੀਲਕੇਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਧਨ-ਸਰੂਪ ਹਨ; ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ (ਸ਼ੁੱਧ-ਧਵਲ ਕੰਠ) ਨੂੰ ਨਮਹ। ਹੇ ਕਪર્દਿਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 34

वृषारूढाय सर्वस्य हर्त्रे कर्त्रे नमोनमः वीररामातिरामाय रामनाथाय ते विभो

ਬ੍ਰਿਸ਼ਭ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਸਭ ਦੇ ਕਰਤਾ ਤੇ ਸੰਹਾਰਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਵਿਭੋ, ਵੀਰ ਰਾਮ, ਅਤਿ-ਰਾਮ (ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਰਾਮ) ਅਤੇ ਰਾਮਨਾਥ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 35

नमो राजाधिराजाय राज्ञामधिगताय ते नमः पालाधिपतये पालाशाकृन्तते नमः

ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਰਾਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਹ। ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਪਲਾਸ਼ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 36

नमः केयूरभूषाय गोपते ते नमोनमः नमः श्रीकण्ठनाथाय नमो लिकुचपाणये

ਕੇਯੂਰ (ਭੁਜ-ਭੂਸ਼ਣ) ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਹੇ ਗੋਪਤੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼੍ਰੀਕੰਠਨਾਥ ਨੂੰ ਨਮਹ; ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਕੁਚ ਫਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 37

भुवनेशाय देवाय वेदशास्त्र नमो ऽस्तु ते सारङ्गाय नमस्तुभ्यं राजहंसाय ते नमः

ਭੁਵਨੇਸ਼, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦੇਵ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਹ; ਵੇਦ-ਸ਼ਾਸਤਰ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਹੇ ਸਾਰੰਗ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਰਾਜਹੰਸ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 38

कनकाङ्गदहाराय नमः सर्पोपवीतिने सर्पकुण्डलमालाय कटिसूत्रीकृताहिने

ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਜੂਬੰਦ ਅਤੇ ਹਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਿਸ ਦਾ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਸੱਪ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਮਾਲਾ ਸੱਪ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਕਮਰ ਦਾ ਸੂਤਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ—ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਹ।

Verse 39

वेदगर्भाय गर्भाय विश्वगर्भाय ते शिव ब्रह्मोवाच विररामेति संस्तुत्वा ब्रह्मणा सहितो हरिः

ਹੇ ਸ਼ਿਵ! ਤੁਸੀਂ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਰਭ, ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਟਤਾ ਦਾ ਗਰਭ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਗਰਭ ਹੋ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ্তুਤੀ ਕਰਕੇ ਹਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬੋਲੇ—“ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਹੋਵੇ।”

Verse 40

एतत्स्तोत्रवरं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम् यः पठेच्छ्रावयेद्वापि ब्राह्मणान् वेदपारगान्

ਇਹ ਉੱਤਮ ਸਤੋਤਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ, ਜਾਂ ਵੇਦ-ਪਾਰੰਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵੇ—ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਕੇ, ਪਾਸ਼ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ-ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 41

स याति ब्रह्मणो लोके पापकर्मरतो ऽपि वै तस्माज्जपेत्पठेन्नित्यं श्रावयेद्ब्राह्मणाञ्छुभान्

ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਿੱਤ ਜਪ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਵਣ ਕਰਾਵੇ—ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼੍ਰਵਣ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਕੇ, ਪਤੀ-ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 42

सर्वपापविशुद्ध्यर्थं विष्णुना परिभाषितम्

ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਕਹੀ ਹੈ—ਤਾਂ ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣੇ।