ਕਲ ਯੁੱਗ

ਨਭੱਸ੍ਯ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੁਗਾਦਿ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਕੀਤਾ ਦਾਨ ਅਖੰਡ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਮੇਰਾ ਸ਼ਾਪ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਵੀ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਦਾ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਣਗੇ।

ਕਲਿ ਯੁਗ ਚਾਰ ਲੱਖ ਅਤੇ ਬੱਤੀ ਹਜ਼ਾਰ (ਮਨੁੱਖੀ ਵਰ੍ਹੇ) ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਯੁਗਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ‘ਯੁਗ’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ! ਇਸ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਮੰਦ, ਬਹੁਤ ਮੰਦ-ਮਤਿ, ਬਦਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਪਦ੍ਰਵਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਫਿਰ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਦੇਵ-ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਬੁੱਧ ਅੰਜਨਾ-ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਕਟ (ਗਯਾ) ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਗੇ।

ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਯੁਗ-ਦੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਭੌਤਿਕ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟਦੀ ਵੇਖੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾਹੀਨ, ਸੱਤਵ-ਹੀਨ, ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਅਲਪ ਆਯੁ ਅਤੇ ਦੁਰ੍ਭਾਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਭ ਵਰਣਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।

ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕਲੀ ਦੇ ਲੀਲਾਮਈ ਚਰਿਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਗਤੀ ਅਪਰਤਿਹਤ ਰਹੇਗੀ—ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਵੀ।

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਆਨੰਦਮਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੂੰ ਮਹਾਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।

ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ, ਸ਼੍ਰੀ-ਸੰਪਦਾ ਤੇ ਬਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਕਲਮਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦਾ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਸੁਮਿਤ੍ਰ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਮੁੱਕੇਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਰਾਜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮਸ ਅਤੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਅਧਰਮ ਦਾ ਬੀਜ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਰਾਗ ਆਦਿ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮੀ ਤੇ ਯੋਗ ਕਰਮ ਲਈ ਅਯੋਗ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੱਗ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੇ; ਤਪਸਵੀ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਅਤੇ ਦਾਨ ਆਦਿ ਧਰਮਕਰਮਾਂ ਵੱਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੜਿਆ।