
Rishi: Atharvanic tradition (hymn to Maruts/waters; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī)
Devata: Maruts (with Waters as co-agents)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (Atharvanic mixed; refrain-driven)
AV 4.27 ਇੱਕ ਪਾਪਮੋਚਨ (ਪਾਪ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਰੁਤ-ਗਣ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਲ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ—ਸਮੁੰਦਰ, ਆਕਾਸ਼, ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ—ਸਹ-ਕਰਤਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਸੱਦ ਕੇ, ਅੰਹਸ (ਨੈਤਿਕ-ਵੈਦਿਕ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੀੜਾਦਾਇਕ ਨਤੀਜੇ) ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧ੍ਰੁਵਪਦ-ਅਧਾਰਿਤ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੂਕਤ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਬਲ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਸ਼ੁੱਧੀ-ਚੱਕਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਹੀ ਜਲ ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਥੱਲੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ, ਦੋਸ਼-ਭਾਵ, ਖ਼ਤਰਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Mantra 1
पापमोचनम् । म॒रुतां॑ मन्वे॒ अधि॑ मे ब्रुवन्तु॒ प्रेमं वाजं॒ वाज॑साते अवन्तु । आ॒शूनि॑व सु॒यमा॑नह्व ऊ॒तये॑ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वंह॑सः
ਪਾਪ-ਮੋਚਨ। ਮੈਂ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੋਲਣ; ਉਹ ਇਸ ਬਲ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਵਾਜਸਾਤਿ (ਜਿੱਤ/ਇਨਾਮ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ) ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣ। ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਮਦਦ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਕਾਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅੰਹਸ (ਕਲੇਸ਼, ਪਾਪ-ਦੋਸ਼) ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ।
Mantra 2
उत्स॒मक्षि॑तं॒ व्यच॑न्ति॒ ये सदा॒ य आ॑सि॒ञ्चन्ति॒ रस॒मोष॑धीषु । पु॒रो द॑धे मरुतः॒ पृश्नि॑मातृंस्ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वंह॑सः
ਜੋ ਸਦਾ ਅਖੁੱਟ ਉਤਸ (ਚਸ਼ਮਾ/ਸਰੋਤ) ਨੂੰ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਸ (ਸਾਰ) ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਮਰੁਤ, ਪૃਸ਼ਨੀ-ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅੰਹਸ (ਕਲੇਸ਼, ਪਾਪ-ਦੋਸ਼) ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ।
Mantra 3
पयो॑ धेनू॒नां रस॒मोष॑धीनां ज॒वमर्व॑तां कवयो॒ य इन्व॑थ । श॒ग्मा भ॑वन्तु म॒रुतो॑ नः स्यो॒नास्ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वंह॑सः
ਹੇ ਕਵਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਨੂੰ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਸ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਮਰੁਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾਲੂ, ਸੁਖਦ ਆਸਰਾ ਬਣਨ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅੰਹਸ (ਸੰਕਟ/ਪਾਪ-ਕਲੇਸ਼) ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ।
Mantra 4
अ॒पः स॑मु॒द्राद् दिव॒मुद् व॑हन्ति दि॒वस्पृ॑थि॒वीम॒भि ये सृ॒जन्ति॑ । ये अ॒द्भिरीशा॑ना म॒रुत॒श्चर॑न्ति ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वंह॑सः
ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਲਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਧਿਪਤੀ, ਚੌਫੇਰੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਪਾਪ (ਅੰਹਸ) ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ।
Mantra 5
ये की॒लाले॑न त॒र्पय॑न्ति ये घृ॒तेन॒ ये वा॒ वयो॒ मेद॑सा संसृ॒जन्ति॑ । ये अ॒द्भिरीशा॑ना म॒रुतो॑ व॒र्षय॑न्ति॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वंह॑सः
ਜੋ ਕੀਲਾਲ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਘ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਮੇਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣ-ਬਲ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ—ਜਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਮਰੁਤ, ਜੋ ਵਰਖਾ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਪਾਪ (ਅੰਹਸ) ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ।
Mantra 6
यदीदि॒दं मरु॑तो॒ मारु॑तेन॒ यदि॑ देवा॒ दैव्ये॑ने॒दृगार॑ । यू॒यमी॑शिध्वे वसव॒स्तस्य॒ निष्कृ॑ते॒स्ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वंह॑सः
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜੇ ਇਹ ਮਰੁਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੇ ਦੇਵੋ, ਜੇ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਠਿਆ ਹੈ—ਹੇ ਵਸੂਓ, ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ (ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤੀ) ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਪਾਪ (ਅੰਹਸ) ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ।
Mantra 7
ति॒ग्ममनी॑कं विदि॒तं सह॑स्व॒न्मारु॑तं॒ शर्धः॒ पृत॑नासू॒ग्रम्। स्तौमि॑ म॒रुतो॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वंह॑सः
ਤੀਖੇ ਅਗਰ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ—ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਰ—ਉਹ ਮਾਰੁਤ ਸ਼ਰਧ (ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਦਲ) ਮੈਂ ਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਲੋੜਵੰਦ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹਾਂ: ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅੰਹਸ (ਕਲੇਸ਼) ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ।
Aṃhas is more than “sin”: it includes moral-ritual fault, the anxiety or blame that follows, and the misfortune or affliction that can cling to a person or household. The hymn asks the Maruts to “unbind” it.
Because the hymn treats purification as a cosmic process: waters rise from the ocean, move through the sky, and return to earth. The Maruts, as storm-powers, command this movement, so water becomes the vehicle for cleansing and release.
After bathing, keep a vessel of clean water, recite the hymn (or key verses with the refrain), and sprinkle the water around yourself and the threshold while focusing on release from distress and fault. The water acts as the ritual carrier of purification.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.