Adhyaya 149: The Sacred Geography and Merit of Dvārakā

Verse 1

अथ द्वारकामाहात्म्यम्॥ सूत उवाच॥ श्रीस्तुतस्वामिमाहात्म्यं श्रुत्वा धर्मपरायणा॥ परितुष्टमना देवी वाक्यमेतदुवाच ह॥

ଏବେ ଦ୍ୱାରକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ। ସୂତ କହିଲେ—ଶ୍ରୀ-ସ୍ତୁତସ୍ୱାମିଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣି ଧର୍ମପରାୟଣା ଦେବୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟମନେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 2

धरण्युवाच॥ एतच्छ्रुत्वा तु माहात्म्यं देव देववर प्रभो॥ मम चित्तस्य परमा जाता शान्तिरनुत्तमा॥

ଧରଣୀ କହିଲେ—ହେ ପ୍ରଭୋ, ଦେବଦେବବର! ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣି ମୋ ଚିତ୍ତରେ ପରମ, ଅନୁତ୍ତମ ଶାନ୍ତି ଜନ୍ମିଛି।

Verse 3

नाराचधारावरणासिधारी सुररिपुवधकारी धरणीधरः ॥ धृतशङ्खगदाब्जचक्रपाणिः स्वयमिह शास्त्रमुदावहत्प्रधानम् ॥

ବାଣବର୍ଷାକୁ ଆବରଣ କରୁଥିବା ରକ୍ଷାକାରୀ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରି, ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ଧରଣୀଧର—ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ଶଙ୍ଖ, ଗଦା, ପଦ୍ମ ଓ ଚକ୍ର ଅଛି—ସେ ନିଜେ ଏଠାରେ ପ୍ରଧାନ ଶାସ୍ତ୍ର ଉଦ୍‌ଘୋଷ କଲେ।

Verse 4

एवं हि गुणमाहात्म्यं स्तुतस्वामिनि मच्छ्रुतम् ॥ अस्माच्छेदं परं श्रेष्ठं तन्मे वद कृपानिधे ॥

ହେ ସ୍ତୁତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଗୁଣମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣିଛି। ଏହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପରେ ଯେ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ କୃପାନିଧି, ତାହା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

Verse 5

श्रीवराह उवाच ॥ एवं भूमे वरं श्रेष्ठे फुल्लपङ्कजमालिनि ॥ कथयिष्यामि चान्यत्ते गुह्यं पापभयापहम् ॥

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ହେ ଭୂମି! ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠେ, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଦ୍ମମାଳାରେ ଭୂଷିତେ! ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ କଥା କହିବି—ପାପଜନିତ ଭୟ ହରଣକାରୀ ଗୁହ୍ୟ ଉପଦେଶ।

Verse 6

द्वापरं युगमासाद्य यादवाणां कुलोद्वहः ॥ शौरीति तत्र विख्यातो भविष्यति पिता मम ॥

ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଆସିଲେ ଯାଦବ କୁଳର ଧୁରୀଣ—ସେଠାରେ ‘ଶୌରି’ ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ—ମୋର ପିତା ହେବେ।

Verse 7

द्वारकेति च विख्याता पुरी तत्र स्थिता अभवत् ॥ या च देवपुरी रम्या विश्वकर्मविनिर्मिता ॥

ସେଠାରେ ‘ଦ୍ୱାରକା’ ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ ଏକ ପୁରୀ ଥିଲା; ଦେବପୁରୀ ପରି ରମଣୀୟ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ।

Verse 8

पञ्चयोजनविस्तारा दशयोजनमायता ॥ वसाम्यत्र वरारोहे शतपञ्चसमास्तथा ॥

ତାହାର ପ୍ରସ୍ଥ ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଏବଂ ଦৈର୍ଘ୍ୟ ଦଶ ଯୋଜନ ଥିଲା। ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ବବତୀ! ମୁଁ ସେଠାରେ ଏକଶ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବସେ।

Verse 9

भारावतरणं कृत्वा देवानां सुमहत्प्रियम् ॥ पुनरप्यागमिष्यामि स्वर्लोकं प्रति सुन्दरि ॥

ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଏହି ‘ଭାରାବତରଣ’ କରି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ସ୍ୱର୍ଲୋକ ପ୍ରତି ଫେରିଯିବି।

Verse 10

तस्य शापाभिसन्तापाद्द्वारकावासिनो धरे ॥ वृष्ण्यन्धकाश्च भोजाश्च गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

ସେଇ ଶାପଜନିତ ସନ୍ତାପରୁ, ହେ ଧରେ, ଦ୍ୱାରକାବାସୀ—ବୃଷ୍ଣି, ଅନ୍ଧକ ଓ ଭୋଜ—ଯମଧାମକୁ ଗମନ କରିବେ।

Verse 11

चन्द्रपाण्डुरसङ्काशो वनमाली हलायुधः ॥ हलेनाकृष्य नगरं समुद्रं गमयिष्यति ॥

ଚନ୍ଦ୍ରର ପାଣ୍ଡୁର ଆଭା ସଦୃଶ, ବନମାଳାଧାରୀ ହଲାୟୁଧ (ବଳରାମ) ହଳଦ୍ୱାରା ନଗରକୁ ଟାଣି ସମୁଦ୍ରକୁ ପଠାଇବେ।

Verse 12

नारायणवचः श्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥ उभौ तौ चरणौ गृह्य पुनः पप्रच्छ माधवी ॥

ନାରାୟଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ଧର୍ମକାମିନୀ ବସୁନ୍ଧରା ତାଙ୍କ ଉଭୟ ଚରଣ ଧରିଲେ; ପରେ ମାଧବୀ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

Verse 13

धरण्युवाच ॥ लोकनाथोऽसि सर्वेषां देव मायाकरण्डक ॥ शपिष्यति कथं तत्र दुर्वासास्तद्वदस्व मे ॥

ଧରଣୀ କହିଲେ: ‘ଆପଣ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ, ହେ ଦେବ, ମାୟାଶକ୍ତିର କରଣ୍ଡକ! ତେବେ ସେଠାରେ ଦୁର୍ବାସା କିପରି ଶାପ ଦେବେ? ମୋତେ କହନ୍ତୁ।’

Verse 14

श्रीवराह उवाच ॥ तत्र जाम्बवती नाम मम पत्नी भविष्यति ॥ रूपयौवनसम्पन्ना मम भोगसमन्विता ॥

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ସେଠାରେ ଜାମ୍ବବତୀ ନାମକ ନାରୀ ମୋର ପତ୍ନୀ ହେବ; ସେ ରୂପ-ଯୌବନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ମୋର ଭୋଗ-ବୈଭବ ସହ ଯୁକ୍ତ ହେବ।

Verse 15

तस्याः पुत्रो महाभागो रूपयौवनदर्पितः ॥ साम्ब इत्यभिविख्यातो ममैव सततं प्रियः ॥

ତାହାର ପୁତ୍ର ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ହେବ, ରୂପ-ଯୌବନର ଦର୍ପରେ ଯୁକ୍ତ; ‘ସାମ୍ବ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସଦା ମୋତେ ପ୍ରିୟ ହେବ।

Verse 16

तेनैव क्रीडमानेन कृत्वा गर्भमतथ्यतः ॥ स पृष्टः परमश्रेष्ठ ऋषिरेषा प्रसोष्यति ॥

ସେ ଏଭଳି କ୍ରୀଡା କରୁଥିବାବେଳେ ମିଥ୍ୟା ଗର୍ଭ ରଚିଲା; ତାପରେ ପରମଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—‘ଏହି ନାରୀ କି ପ୍ରସବ କରିବ?’

Verse 17

पुत्रकामा त्वियं बाला मुने तत्प्रब्रवीहि मे ॥ साम्बोऽयमिति च ज्ञात्वा स मुनिः कोपमूर्च्छितः ॥

‘ଏହି ବାଳା ପୁତ୍ରକାମା, ହେ ମୁନି, ମୋତେ କହ’ ବୋଲି କୁହାଗଲା; ‘ଏହା ସାମ୍ବ’ ବୋଲି ଜାଣି ସେ ମୁନି କ୍ରୋଧାବିଷ୍ଟ ହେଲେ।

Verse 18

उवाच तर्हि ते गर्भान्मुसलं कुलनाशनम् ॥ येन वृष्ण्यन्धकाः सर्वे गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

ତେବେ ସେ କହିଲେ—‘ତୁମ ଗର୍ଭରୁ କୁଳନାଶକ ମୁସଳ ଜନ୍ମିବ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ଯମଧାମକୁ ଯିବେ।’

Verse 19

ततस्तानागतान्दृष्ट्वा कुमारान्पृष्टवानहम् ॥ ते च मामब्रुवन्सर्वे यथावृत्तं समुत्सुकाः ॥

ତାପରେ ସେଇ ଆସିଥିବା କୁମାରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲି; ଏବଂ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସୁକତାରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ଯଥାବୃତ୍ତ ମୋତେ କହିଲେ।

Verse 20

तच्च तेषां वचः श्रुत्वा प्रोक्तवानस्मि तच्छृणु ॥ भविष्यति न सन्देहो दुर्वासा यदुवाच ह ॥

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମୁଁ କହିଲି—‘ଏହା ଶୁଣ। ଦୁର୍ବାସା ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।’

Verse 21

एवं ते कथितं भूमे वृष्ण्यादेः शापकाणम् ॥ तत्र स्थानानि मे भूमे कथ्यमानानि मे शृणु ॥

ହେ ଭୂମି, ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ବୃଷ୍ଣି ଆଦିଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶାପର କାରଣ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଏବେ ହେ ଭୂମି, ସେଠାରେ ଥିବା ମୋର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ବର୍ଣ୍ଣନା ଶୁଣ।

Verse 22

द्वारकायां महाभागे वैष्णवानां सुखावहे ॥ अस्ति पञ्चसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥

ହେ ମହାଭାଗେ, ଦ୍ୱାରକାରେ—ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ସୁଖ-କଲ୍ୟାଣ ଦେଇଥିବା—‘ପଞ୍ଚସର’ ନାମକ ମୋର ଏକ ପରମ ଗୁହ୍ୟ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।

Verse 23

समुद्रतीरमुत्सृज्य मम कर्मसुखावहम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

ସମୁଦ୍ରତୀରକୁ ଯାଇ—ମୋର କ୍ଷେତ୍ରରେ କର୍ମର ସୁଖଦ ଫଳ ଦେଇଥିବା—ମନୁଷ୍ୟ ଛଅ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 24

मोदते नाकपृष्ठे तु अप्सरोगणसंकुले ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्क्षेत्रे पञ्चसरे मम ॥

ସେ ଅପ୍ସରାଗଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ କରେ; ଏବଂ ଯଦି ଏଠାରେ ମୋ ‘ପଞ୍ଚସର’ ନାମକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତେବେ ସେଇ ଫଳ ପାଏ।

Verse 25

देवलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ प्लक्षो वै तत्र सुश्रोणि शतशाखो महाद्रुमः ॥

ଦେବଲୋକକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏବଂ ସେଠାରେ, ହେ ସୁଶ୍ରୋଣି, ଶତଶାଖାବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ମହାନ ପ୍ଲକ୍ଷବୃକ୍ଷ ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି।

Verse 26

सुफलैः शोभनैः कुम्भाकृतिभिर्बहुभिः फलैः ॥ बहवस्तत्र गच्छन्ति लाभलौल्‍येन मानवाः ॥

ସେଠାରେ କୁମ୍ଭାକୃତି ଅନେକ ଉତ୍ତମ ଓ ଶୋଭନ ଫଳ ଅଛି; ଲାଭଲୋଭରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ବହୁ ଲୋକ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 27

फलं न लभते कश्चिन्मुक्त्वा भागवतं नरम् ॥ लभन्ते ये फलं तत्र मुक्ताः पापेन कर्मणा ॥

ଭାଗବତ-ଭକ୍ତ ନରକୁ ଛାଡ଼ି ସେଠାରେ କେହି (ସତ୍ୟ) ଫଳ ପାଉନାହିଁ। ଯେମାନେ ସେଠାରେ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପକର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 28

मनुजा यं न पश्यन्ति रागलोभसमन्विताः ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चभक्तोषितो नरः ॥

ରାଗ ଓ ଲୋଭରେ ଯୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯାହାକୁ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପଞ୍ଚଭକ୍ତି-ନିୟମ ପାଳନ କରି ଅବସ୍ଥାନ କରି, ନର ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 29

मोदते सप्तद्वीपेषु गुह्यानि च स गच्छति ॥ अथ चेन्मुञ्चते प्राणान्प्रभाते गतकिल्बिषः ॥

ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପରେ ଆନନ୍ଦ କରେ ଏବଂ ଗୁହ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗମନ କରେ। ଏବଂ ଯଦି ପ୍ରଭାତେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ…

Verse 30

सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗ-ଆସକ୍ତି ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ଯାଏ। ହେ ମହାଭାଗ, ସେଠାର ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ମୁଁ କହୁଛି, ଶୁଣ।

Verse 31

प्रभासे यत्र शृण्वन्ति सागरे न म (ग) रं प्रति ॥ मकरास्तत्र दृश्यन्ते भ्रममाणा इतस्ततः ॥

ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରର ସାଗରତଟେ, ଯେଉଁଠାରେ ମକରକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିନଥିବା ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଏ, ସେଠାରେ ମକରମାନେ ଏଠି-ସେଠି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାନ୍ତି।

Verse 32

॥ न किञ्चिदपराध्यन्ति स्नायमाना जले ततः ॥ अथात्र प्रक्षिपेत्पिण्डान्प्रसन्ने सलिले नरः ॥

ସେଠାରେ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବାମାନେ କିଛିମାତ୍ର ଅପରାଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତାପରେ ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ନିର୍ମଳ ଓ ଶାନ୍ତ ଜଳରେ ପିଣ୍ଡ ନିକ୍ଷେପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 33

असम्प्राप्ते च गृह्णन्ति एवमेतन्न संशयः ॥ पापकर्मरतस्यापि न गृह्णन्ति जलं प्रति ॥

ଯଥାବିଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ପାପକର୍ମରେ ରତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଜଳଦାନକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 34

धर्मात्मनां च गृह्णन्ति पिण्डमेव न संशयः ॥ पञ्चपिण्डमिति ख्यातं तस्मिन्गुह्यं परं मम ॥

ଧର୍ମାତ୍ମମାନଙ୍କର ପିଣ୍ଡଦାନ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହା ‘ପଞ୍ଚପିଣ୍ଡ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତାହାରେ ମୋର ପରମ ଗୁହ୍ୟ ଉପଦେଶ ନିହିତ॥

Verse 35

अगाधस्याप्यपारस्य क्रोशविस्तार एव च ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

ସେ ଜଳ ଅଗାଧ ଓ ଅପାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ କ୍ରୋଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ। ସେଠାରେ ପଞ୍ଚକାଳ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିବା ନର ସ୍ନାନରୂପ ଅଭିଷେକ କରୁ॥

Verse 36

मोदते शक्रलोके स एवमेतन्न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्पञ्चकुण्डे यशस्विनि ॥

ସେ ଶକ୍ରଲୋକ (ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ)ରେ ଆନନ୍ଦ କରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ, ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ଏଠାରେ ‘ପଞ୍ଚକୁଣ୍ଡ’ରେ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ॥

Verse 37

न पश्येत्पापकर्मा वै शुभकर्मैव पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

ପାପକର୍ମୀ ତାହା ଦେଖେ ନାହିଁ; ଶୁଭକର୍ମୀ ମାତ୍ର ଦେଖେ। ଚତୁର୍ବିଂଶୀ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ଥିବାବେଳେ…॥

Verse 38

रौप्यं सुवर्णकं पद्मं दृश्यते नात्र संशयः ॥ क्षेत्रं संगमनं नाम तस्मिंस्तीर्थे परं मम ॥

ସେଠାରେ ରୌପ୍ୟ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ପଦ୍ମ ଦେଖାଯାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେ କ୍ଷେତ୍ର ‘ସଙ୍ଗମନ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେହି ତୀର୍ଥରେ ମୋର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ନିହିତ॥

Verse 39

चतुर्धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरगिरिं श्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुर्भक्तोषितो नरः ॥

ଏଠାରେ ମଣିପୂରଗିରିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଚାରି ଧାରା ପଡ଼େ। ସେଠାରେ ଚାରି ଭକ୍ତିବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥିବା ନର ଅଭିଷେକ କରୁ।

Verse 40

वैखानसेषु लोकेषु मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम भक्तिपरायणः ॥

ସେ ବୈଖାନସ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦ କରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପରେ ଏଠାରେ ମୋ ଭକ୍ତିରେ ପରାୟଣ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।

Verse 41

त्यक्त्वा वैखानसान् लोकान्मम लोकं स गच्छति ॥ तत्रापि परमाश्चर्यं कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

ବୈଖାନସ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ କହୁଥିବା ପରମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣ।

Verse 42

दृश्यन्ते यानि कुण्डेषु मणिपूरगिरौ तथा ॥ प्रक्षीयमाणे पापे तु नयते तज्जलं भुवि ॥

ମଣିପୂରଗିରିର କୁଣ୍ଡମାନେ ଯାହା ଯାହା ଦେଖାଯାଏ—ପାପ କ୍ଷୟ ହେଉଥିବାବେଳେ ସେଇ ଜଳ ତାହାର ଫଳକୁ ପୃଥିବୀରେ ନେଇଆସେ।

Verse 43

स्नायमानेषु पापेषु न पतॆत्तद्यथा पुरा ॥ हंसकुण्डेति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥

ସ୍ନାନରେ ପାପ ଧୋଇଯାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପୂର୍ବପରି ପୁଣି ସେଥିରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ମୋର ସେଇ ପରମ କ୍ଷେତ୍ର ‘ହଂସକୁଣ୍ଡ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 44

धारा चैका पतत्यत्र मणिपूरगिरौ श्रिता ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

ଏଠାରେ ଏକମାତ୍ର ଧାରା ପଡ଼େ, ମଣିପୂରଗିରିରେ ଆଶ୍ରିତ। ଯେ ନର ଛଅ କାଳ ରହେ, ସେ ଏଠାରେ ଅଭିଷେକ କରୁ।

Verse 45

मुक्तसङ्गो महाभागे मोदते वरुणालये ॥ अथात्र मुंचते प्राणान् हंसकुण्डे वरानने ॥

ହେ ମହାଭାଗେ! ଆସକ୍ତିମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ବରୁଣଙ୍କ ଆଲୟରେ ଆନନ୍ଦ କରେ। ହେ ବରାନନେ! ଯଦି ସେ ଏଠାରେ ହଂସକୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତେବେ (ସେହି ଗତି ପାଏ)।

Verse 46

शुद्धाः पश्यन्ति मनुजाः पापकर्मा न पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

ଶୁଦ୍ଧ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି; ପାପକର୍ମୀ ଦେଖେ ନାହିଁ—ଚବିଶତମ ତିଥି ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ଥିବାବେଳେ।

Verse 47

हंसाश्चैवात्र दृश्यन्ते चन्द्रकुण्डसमप्रभाः ॥ हंसान्पश्यति यस्तत्र भ्रममाणानितस्ततः ॥

ଏଠାରେ ହଂସମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରଭା ଚନ୍ଦ୍ରକୁଣ୍ଡ ସମାନ। ସେଠାରେ ଏଦିକ-ସେଦିକ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ହଂସମାନଙ୍କୁ ଯେ ଦେଖେ—

Verse 48

लभन्ते ते परां सिद्धिं धरे नास्त्यत्र संशयः ॥ कदम्बमिति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

ସେମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି; ହେ ଧରେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୋର ସେହି ପରମ କ୍ଷେତ୍ର ‘କଦମ୍ବ’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ।

Verse 49

मोदते ऋषिलोकॆषु पुण्यात्मा वै न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ଋଷିଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦ କରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ,

Verse 50

वृष्णयो यत्र वै शुद्धाः संप्राप्ताश्च ममालयम् ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुःकालोषितो नरः ॥

ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମୋ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ସେଠାରେ ଚାରି କାଳ ରହିଥିବା ନର ଅଭିଷେକ କରୁ।

Verse 51

ऋषिलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

ଋଷିଲୋକକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ହେ ମହାଭାଗ, ଏ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହୁଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣ।

Verse 52

कदम्बात्पतते धारा तत्र पूर्वविनिःसृता ॥ स कदम्बो महाभागे माघमासस्य द्वादशी ॥

କଦମ୍ବରୁ ଏକ ଧାରା ପଡ଼େ, ଯାହା ସେଠାରେ ପୁରାତନ କାଳରୁ ନିଷ୍ସୃତ। ହେ ମହାଭାଗ, ସେ କଦମ୍ବ ମାଘମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ।

Verse 53

पुष्पाणि वै प्रकटयत्युदयस्थे दिवाकरे ॥ ये वा लभन्ते तत्पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ସେ ପୁଷ୍ପମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ କରେ। ଯେମାନେ ସେହି ପୁଷ୍ପ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ମାର୍ଗାନୁସାରୀ।

Verse 54

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ चक्रतीर्थमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

ସେମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି—ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ, କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେ ସ୍ଥାନ ‘ଚକ୍ରତୀର୍ଥ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ; ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋର ପରମ ସନ୍ନିଧି ଅଛି।

Verse 55

दशवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके स मोदते ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणाँल्लोभमोहविवर्जितः ॥

ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ଆନନ୍ଦ କରେ। ପରେ ଶେଷରେ, ଲୋଭ ଓ ମୋହ ରହିତ ହୋଇ, ଏଠାରେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼େ।

Verse 56

सर्वान्स्वर्गान्समुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ଯାଏ। ସେଠାରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ କହିବି—ମୋ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଉଥିବା କଥା ଶୁଣ।

Verse 57

अन्यथैतन्न पश्यन्ति मम कर्मपरायणाः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यामर्द्धरात्रे यशस्विनि ॥

ମୋ କର୍ମରେ ପରାୟଣ ଭକ୍ତମାନେ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟଥା ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ଚତୁର୍ବିଂଶୀ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଅର୍ଧରାତ୍ରିରେ (ଏହା ଘଟେ)।

Verse 58

श्रूयते तत्र निर्घोषो मनःकर्णसुखावहः ॥ सुगन्धो वहते वायुर्बहुमाल्यसमन्वितः ॥

ସେଠାରେ ମନ ଓ କାନକୁ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ଗୁଞ୍ଜନମୟ ନାଦ ଶୁଣାଯାଏ। ବହୁ ମାଳ୍ୟର ସୁଗନ୍ଧ ସହିତ ସୁବାସିତ ପବନ ବହେ।

Verse 59

दुर्ल्लभः पापिनां चैव सुलभः पुण्यकर्मिणाम् ॥ तस्य चोत्तरपार्श्वेन अशोकश्च महाद्रुमः ॥

ଏହା ପାପାଚାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ। ତାହାର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମହାବୃକ୍ଷ ଅଶୋକ ଅଛି।

Verse 60

पुष्प्यते सोऽथ तत्रापि सूर्ये चाभ्युदिते सति ॥ ये तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଲେ ସେ (ବୃକ୍ଷ) ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ପୁଷ୍ପିତ ହୁଏ। ସେଠାରେ ପୁଷ୍ପ ପାଉଥିବାମାନେ—ମୋ ମାର୍ଗାନୁସାରୀ—(ଉକ୍ତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି)।

Verse 61

ते लभन्ते परां सिद्धिं एवं भूमे न संशयः ॥ अस्ति रैवतकम् नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

ସେମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି—ହେ ଭୂମି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ରୈବତକ’ ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ସେଠାରେ ମୋର ପରମ ସନ୍ନିଧି ଅଛି।

Verse 62

सर्वलोकेषु विख्यातं यत्र विक्रीडितं मया ॥ बहुगुल्मलताकीर्णं बहुपुष्पैश्च शोभितम् ॥

ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ କ୍ରୀଡା କରିଛି। ଏହା ଅନେକ ଝାଡ଼-ଲତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅନେକ ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ।

Verse 63

बहुवर्णशिलापङ्क्तिर्गुहाश्चापि दिशो दश ॥ वाप्यश्च कन्दराश्चैव देवानामपि दुर्लभाः

ସେଠାରେ ବହୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଳାର ପଙ୍କ୍ତି ଓ ଗୁହାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ଦଶ ଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ। ସେଠାରେ ବାପୀ (ପୋଖରୀ) ଓ କନ୍ଦରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି—ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 64

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥ सोमलोकं समुत्सृज्य मम लोकं प्रपद्यते

ତେବେ ଏଠାରେ ମୋର ବିହିତ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ; ସୋମଲୋକ ଛାଡ଼ି ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 65

तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

ସେଠାରେ, ହେ ମହାଭାଗେ, ମୁଁ କହୁଥିବା ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣ; ଧର୍ମକାମୀ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 66

पतन्ति सर्ववृक्षाणां पत्राणि सुबहून्यपि ॥ एकं चापि न दृश्येत प्रसन्नं याति तज्जलम्

ସମସ୍ତ ଗଛର ପତ୍ର ଅନେକ ପଡ଼େ; ତଥାପି ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ (ତାହାରେ) ଦିଶେ ନାହିଁ; ସେଇ ଜଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ରହେ।

Verse 67

स च पूर्वेण पार्श्वेन शोभते वै महाद्रुमः ॥ अपरो मम पार्श्वेन देवानामपि दुर्लभः

ଏବଂ ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ମହାବୃକ୍ଷ ଶୋଭା ପାଉଛି; ଅନ୍ୟଟି ମୋ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛି, ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 68

पञ्चक्रोशसुविस्तारः शोभते वै महाद्रुमः ॥ पद्मैश्चैवोत्पलैश्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

ପାଞ୍ଚ କ୍ରୋଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ସେଇ ମହାବୃକ୍ଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛି; ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ କୁସୁମ ସହ ଆବୃତ।

Verse 69

बहुमत्स्यजलाकीर्णं सर्वतस्तु फलान्वितम् ॥ शिलातलगुहाच्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

ତାହା ପ୍ରଚୁର ମାଛ ଓ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଫଳସମୃଦ୍ଧ—ଶିଳାତଳ ଓ ଗୁହାଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ସୁଗନ୍ଧିତ କୁସୁମ ସହିତ।

Verse 70

तत्राभिषेकं कुर्वीत अष्टभक्तोषितो नरः ॥ मोदते नन्दने दिव्ये अप्सरोभिः समन्विते

ସେଠାରେ ଅଷ୍ଟଭକ୍ତି-ବିଧିରେ ତୃପ୍ତ ନର ଅଭିଷେକ କରୁ; ସେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ନନ୍ଦନ-ଉଦ୍ୟାନରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 71

अत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

ହେ ମହାଭାଗେ! ମୁଁ କହୁଥିବା ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଶୁଣ; ଧର୍ମକାମୀ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 72

मध्याह्ने च पुनः पूर्णश्चार्धरात्रे समो वहेत् ॥ वर्धते क्षीयते चैव यथैव च महोदधिः

ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ତାହା ପୁନଃ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଅର୍ଧରାତ୍ରିରେ ସମଭାବେ ବହେ; ତାହା ବଢ଼େ ଓ କମେ, ଯେପରି ମହାସମୁଦ୍ର।

Verse 73

पश्येत् तु शुभकर्मा च पापकर्मा न पश्यति ॥ दृश्यते च महाभागे अस्तमेते दिवाकरे ॥

ଶୁଭକର୍ମୀ ତାହାକୁ ଦେଖେ, ପାପକର୍ମୀ ଦେଖେ ନାହିଁ; ହେ ମହାଭାଗେ! ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମାନ ସମୟରେ ତାହା ଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 74

यस्तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारकः ॥ स लभेत परां सिद्धिमेवं भूमे न संशयः ॥

ଯେ ସେଠାରେ ମୋର ମାର୍ଗାନୁସାରୀ ହୋଇ ପୁଷ୍ପ ଲଭେ, ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଏ; ହେ ଭୂମି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 75

विष्णुसंक्रमणं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥ विद्धोऽस्मि यत्र व्याधेन स्वमूर्त्तिं चास्थितः पुनः ॥

ମୋର ସେହି ପରମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ବିଷ୍ଣୁସଂକ୍ରମଣ’ ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ବ୍ୟାଧ ମୋତେ ବିଦ୍ଧ କରିଥିଲା, ଏବଂ ପରେ ମୁଁ ପୁନଃ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲି।

Verse 76

तत्र कुण्डं महाभागे मणिपूरगिरा श्रुतम् ॥ धारा चैका पतत्यत्र लाभालाभविवर्जितः ॥

ହେ ମହାଭାଗ, ସେଠାରେ ‘ମଣିପୂରଗିରା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଅଛି; ଏଠାରେ ଏକମାତ୍ର ଧାରା ପଡ଼େ—(ଭକ୍ତ) ଲାଭ-ହାନି ଚିନ୍ତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ।

Verse 77

सूर्यलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि विष्णुं शत्रुगणेश्वरम् ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ତ୍ୟାଗ କରି (ଭକ୍ତ) ମୋର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ସେଠାରେ ମୁଁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କହିବି—ଶତ୍ରୁଗଣଙ୍କ ଈଶ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ।

Verse 78

पापिनां यस्तु दुर्दर्शः सुदृश्यः पुण्यचारिणाम् ॥ तस्य दक्षिणपार्श्वेन अश्वत्थो वै महाद्रुमः ॥

ଯାହା ପାପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦର୍ଶନ କଠିନ, ତାହା ପୁଣ୍ୟାଚାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟ। ତାହାର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ନାମକ ଏକ ମହାବୃକ୍ଷ ଅଛି।

Verse 79

चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने तु दिवाकरे ॥ फलते स यथान्यायं सर्वभागवतप्रियम् ॥

ଚବିଶତମ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶିରୋପରି ଥିବାବେଳେ, ଏହା ନିୟମାନୁସାରେ ଫଳ ଦେଏ—ସମସ୍ତ ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ।

Verse 80

उच्चश्चैव विशालश्च मनोज्ञश्चैव शीतलः ॥ ये लभन्ते फलं तत्र मम मार्गानुसारिणः ॥

ସେ ଉଚ୍ଚ ଓ ବିଶାଳ, ମନୋହର ଓ ଶୀତଳ; ସେଠାରେ ଯେ ଫଳ ଲଭନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ମାର୍ଗାନୁସାରୀ।

Verse 81

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे तिष्ठामि चोत्तरामुखः ॥

ସେମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି—ଏହିପରି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେହି ମହାଭାଗ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଁ ଉତ୍ତରମୁଖ ହୋଇ ରହେ।

Verse 82

त्रयस्तत्रैव तिष्ठामो द्वारकायां यशस्विनि ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे त्रयो मोदामहे वयम् ॥

ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ଆମେ ତିନିଜଣ ସେଠାରେ—ଦ୍ୱାରକାରେ—ହିଁ ରହୁଛୁ। ସେହି ମହାଭାଗ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମେ ତିନିଜଣ ଆନନ୍ଦ କରୁଛୁ।

Verse 83

त्रिंशद्योजनविस्तारः सर्वतस्तु दिशो दश ॥ तत्र गत्वा वरारोहे ये मां द्रक्ष्यन्ति भक्तितः ॥

ଏହା ତିରିଶ ଯୋଜନ ବିସ୍ତାର, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦଶ ଦିଶାକୁ ବ୍ୟାପିଛି। ହେ ବରାରୋହେ, ସେଠାକୁ ଯାଇ ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ଦେଖିବେ…

Verse 84

अदीर्घेणैव कालेन प्राप्नुवन्ति परां गतिम् ॥ आख्यानानां महाख्यानं शान्तीनां शान्तिरुत्तमा ॥

ଅତି ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ହିଁ ସେମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହା ଆଖ୍ୟାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଖ୍ୟାନ, ଶାନ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଶାନ୍ତି।

Verse 85

धर्माणां परमो धर्मो द्युतिनां परमा द्युतिः ॥ लाभानां परमो लाभः क्रियाणां परमा क्रिया ॥

ଧର୍ମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପରମ ଧର୍ମ; ଦ୍ୟୁତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ଦ୍ୟୁତି; ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ଲାଭ; କ୍ରିୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ କ୍ରିୟା।

Verse 86

यदीच्छेत्परमां सिद्धिं मम लोकं स गच्छति ॥ य एतत्पठते भद्रे कल्यमुत्थाय मानवः ॥

ଯେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ଯାଏ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଯେ ମାନବ ଏହା ପଢ଼େ, ସେ ସେଇ ଫଳ ପାଏ।

Verse 87

सकुल्यास्तारितास्तेन सप्त सप्त च सप्त च ॥ एतत्ते कथितं भद्रे द्वारकायाः सुनिश्चितम् ॥

ସେ ନିଜ କୁଳ ସହିତ—ସାତ, ସାତ ଏବଂ ସାତ (ପିଢ଼ି)—କୁ ତାରେ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ଦ୍ୱାରକା ବିଷୟରେ ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ନିଷ୍କର୍ଷ ତୁମକୁ କୁହାଗଲା।

Verse 88

उचितेनोपचारेण किमन्यत्परिपृच्छति ॥

ଯଥୋଚିତ ସତ୍କାର ଓ ଆଦର ସହିତ, ତେବେ ଆଉ କ’ଣ ପଚାରିବ?

Verse 89

श्रुतीनां परमं श्रेष्ठं तपसा च परं तपः ॥ एतन्मरणकालेऽपि मा कदाचित्तु विस्मरेत् ॥

ଶ୍ରୁତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ତପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପ। ମୃତ୍ୟୁକାଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ କେବେ ଭୁଲିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 90

भविष्यति वरारोहे ईश्वरः सदृशो मम ॥ दुर्वासा इति विख्यातः शपिष्यति कुलं मम ॥

ହେ ବରାରୋହେ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ମୋ ପରି ଏକ ଈଶ୍ୱରସଦୃଶ ପୁରୁଷ ‘ଦୁର୍ବାସା’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେବ; ସେ ମୋ କୁଳକୁ ଶାପ ଦେବ।

Verse 91

श्रुत्वा दुर्वाससः शापं ते च सर्वे कुमारकाः ॥ शापेन संतप्तधियो मामूचुर्भयसंयुताः ॥

ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଶାପ ଶୁଣି ସେ ସମସ୍ତ କୁମାରମାନେ—ଶାପରେ ସନ୍ତପ୍ତ ମନସ୍କ—ଭୟସହିତ ମୋତେ କହିଲେ।

Verse 92

ते लभन्ते परां सिद्धिं मम कर्मणि संस्थिताः ॥ प्रभासमिति विख्यातं तस्मिंस्तीर्थे परे मम ॥

ମୋ କର୍ମ/ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲଭନ୍ତି। ମୋର ସେ ପରମ ତୀର୍ଥ ‘ପ୍ରଭାସ’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ।

Verse 93

शक्रलोकं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

ଶକ୍ରଲୋକକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ। ହେ ମହାଭାଗେ, ସେଠାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ କହୁଛି—ଶୁଣ।

Verse 94

वारुणं लोकमुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि हंसकुण्डे यशस्विनि ॥

ବରୁଣଲୋକକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ହଂସକୁଣ୍ଡର ଆଶ୍ଚର୍ୟ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।

Verse 95

पञ्च धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरसमाश्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

ଏଠାରେ ମଣିପୂର ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପାଞ୍ଚ ଧାରା ପତିତ ହୁଏ। ପାଞ୍ଚ କାଳ ରହିଥିବା ନର ଏଠାରେ ଅଭିଷେକ କରୁ।

Verse 96

तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥ गच्छेत्तु सोमलोकं तु कृतकृत्यो न संशयः ॥

ଷଷ୍ଠ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ରହିଥିବା ନର ଏଠାରେ ଅଭିଷେକ କରୁ। ସେ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇ ସୋମଲୋକକୁ ଯିବ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 97

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु बिल्वश्चैव महाद्रुमः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां स पुष्यति च निष्कलम् ॥

ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ମହା ବିଲ୍ୱବୃକ୍ଷ ଅଛି। ଚବିଶତମ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ସେ ନିଷ୍କଳ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁଷ୍ପିତ ହୁଏ।

Verse 98

सर्वभागवतप्रीतिं समुद्रतटमाश्रितः ॥ अहं रामेण सहितः सा चाप्येकादशी शुभा ॥

ସମୁଦ୍ରତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ସେଇ ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ଭାଗବତ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରୀତି ଦେଏ। ମୁଁ ସେଠାରେ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଅଛି; ଏବଂ ସେଇ ଏକାଦଶୀ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ।