Rig Veda 9.38.5: Mandala 9, Sukta 38, Mantra 5
Sukta 9.38
Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Undetermined here
Samhita Patha (Devanagari)
एष स्य मद्यो रसोऽव चष्टे दिवः शिशुः । य इन्दुर्वारमाविशत् ॥
Transliteration
eṣa sya madyo raso 'va caṣṭe divaḥ śiśuḥ | ya indur vāram āviśat ||
Translation
ଏହା ତାହାର ମଧୁର ରସ—ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁ—ଯେ ଏଠାରେ ତଳେ ଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ; ସେଇ ତେଜସ୍ବୀ ଇନ୍ଦୁ-ବିନ୍ଦୁ ଯେ ବାଡ଼/ଆବରଣ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
Word by Word
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्यःhe/that very (one)
स्यः:
कर्तृ (एषः इत्यस्य सह-निर्देशकः) अथवा विशेषण-भावः
TypePronoun
Rootस्य (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एष/सः-सम्बद्धः वैदिक-रूपः)
मद्यःintoxicating, exhilarating
मद्यः:
कर्तृ-विशेषणम् (एषः/स्यः) अथवा रसस्य विशेषणम्
TypeAdjective
Rootमद्य (प्रातिपदिक; ‘मद’ से)
रसःjuice, sap (Soma-juice)
रसः:
कर्तृ (चष्टे इत्यस्य) / विषयः
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
अवdown, forth (as a preverb/intensifier)
अव:
क्रियाविशेषणम् (चष्टे) — ‘नीचे/प्रकटतया’
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
चष्टेappears, is seen / shows itself
चष्टे:
क्रिया
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु; वैदिक ‘चष्टे’ = ‘देखता/प्रकट करता/कथयति’)
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of heaven’
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक ‘दिव्’/‘द्यौ’)
शिशुःchild, young one
शिशुः:
कर्तृ (चष्टे) / रसस्य अपि विशेषण-भावः
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ (आविशत्) — सम्बन्धवाक्य-प्रवर्तकः
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्दुःIndu (Soma), the bright drop
इन्दुः:
कर्तृ (आविशत्) / यः इत्यस्य विशेष्यः
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
वारम्covering, enclosure; (ritual) filter/space
वारम्:
कर्म (आविशत्) — ‘into the enclosure/covering’
TypeNoun
Rootवार (प्रातिपदिक)
आविशत्entered, went into
आविशत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootविश् (धातु) + आ (उपसर्ग)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
