Sukta 27
Sukta 5.27
Agni Vaiśvānara (with praise that also frames a bountiful lordly power; donor-context with Tri-aruṇa)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବୈଶ୍ୱାନର—ସାର୍ବଭୌମ ଅଗ୍ନି ଓ ରାଜସିକ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି—ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ଜଗତରେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଋତ (ଯଥାକ୍ରମ/ଧର୍ମ)କୁ ପ୍ରକାଶ୍ୟ କରନ୍ତି। ତ୍ରି-ଅରୁଣଙ୍କ ଦାନ-ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମହିମାକୁ ଫ୍ରେମ୍ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସୂକ୍ତର ଫଳଦାୟକତାକୁ ଯଜ୍ଞୀୟ ଶବ୍ଦ (ଋଚ୍/ବାଚ୍) ସହ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ପରିବେଶ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି; ଶେଷରେ କ୍ଷତ୍ର (ସାର୍ବଭୌମ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ-ଶକ୍ତି)କୁ ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର–ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସଂଯୁକ୍ତ ଆହ୍ୱାନରେ ଏହା ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
Mantras
Mantra 1
अनस्वन्ता सत्पतिर्मामहे मे गावा चेतिष्ठो असुरो मघोनः । त्रैवृष्णो अग्ने दशभिः सहस्रैर्वैश्वानर त्र्यरुणश्चिकेत ॥
ମୋ ପାଇଁ ସତ୍ପତି—ସତ୍ୟର ସ୍ୱାମୀ—ଆହ୍ୱାନିତ ହେଉ, ଶକ୍ତିର ଅଶ୍ୱମାନେ ସହ ସମୃଦ୍ଧ; ଦାନରେ ଉଦାର, ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରବୋଧକ ଅସୁର ପ୍ରକଟ ହେଉ। ହେ ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନର! ତ୍ରୈବୃଷ୍ଣର ତ୍ରିଗୁଣ ସମୃଦ୍ଧି-ବର୍ଷାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଳରେ, ଦଶ ସହସ୍ର ସହିତ, ତ୍ର୍ୟରୁଣ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନେ।
Mantra 2
यो मे शता च विंशतिं च गोनां हरी च युक्ता सुधुरा ददाति । वैश्वानर सुष्टुतो वावृधानोऽग्ने यच्छ त्र्यरुणाय शर्म ॥
ଯେ ମୋତେ ଗୋମାନଙ୍କର ଶତ ଏବଂ ବିଂଶତି (ଦାନ) ଦେଇ, ଦୁଇ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଅଶ୍ୱକୁ ସୁଯୁକ୍ତ, ସୁଧୁରା—ଭଲ ଯୁଗବଦ୍ଧ—କରି ଦାନ କରେ; ହେ ବୈଶ୍ୱାନର, ସୁଷ୍ଟୁତ ଓ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ହେ ଅଗ୍ନି, ତ୍ର୍ୟରୁଣଙ୍କୁ ଶରଣରୂପ ଶର୍ମ (ଶାନ୍ତି-ରକ୍ଷା) ଦିଅ।
Mantra 3
एवा ते अग्ने सुमतिं चकानो नविष्ठाय नवमं त्रसदस्युः । यो मे गिरस्तुविजातस्य पूर्वीर्युक्तेनाभि त्र्यरुणो गृणाति ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସୁମତିକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରି, ତ୍ରସଦସ୍ୟୁ ନବିଷ୍ଠ—ଅତିନବ—ଙ୍କୁ ନବମ ସ୍ତୋତ୍ର ଅର୍ପଣ କରେ; ଯେ ତୁବିଜାତ (ମହାଜନ୍ମ) ପାଇଁ ମୋ ପୁରାତନ ଗିରମାନଙ୍କୁ ଯୁକ୍ତଚିତ୍ତରେ ଗାଏ, ସେ ତ୍ର୍ୟରୁଣ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ।
Mantra 4
यो म इति प्रवोचत्यश्वमेधाय सूरये । दददृचा सनिं यते ददन्मेधामृतायते ॥
ଯେ ‘ଯୋ ମ ଇତି’—‘ଏଭଳି’—ବୋଲି ମୋ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ନିମିତ୍ତେ ସୂର୍ୟ (ବୀର)ଙ୍କୁ ପ୍ରଘୋଷ କରେ; ସେ ଋଚା ଦ୍ୱାରା ଯତ୍ନଶୀଳଙ୍କୁ ସନି (ଲାଭ) ଦିଏ, ଏବଂ ଋତ (ସତ୍ୟ-କ୍ରମ)ରେ ଗମନ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମେଧା (ପ୍ରେରିତ ବୁଦ୍ଧି) ଦିଏ।
Mantra 5
यस्य मा परुषाः शतमुद्धर्षयन्त्युक्षणः । अश्वमेधस्य दानाः सोमा इव त्र्याशिरः ॥
ଯାହାରେ ଶତ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତି—ଉକ୍ଷାଣମାନଙ୍କ ପରି ବଳବାନ—ମୋତେ ଉପରକୁ ଉଠାଏ; ତାହାର ଅଶ୍ୱମେଧରୁ ଜନ୍ମିତ ଦାନ ସୋମର ତ୍ର୍ୟାଶିର (ତ୍ରିଗୁଣ ବଳବତୀ) ପୀଡନମାନଙ୍କ ପରି ଉଠି ଉମ୍ମାଦିତ ହୋଇ ଉଛ୍ୱାସିତ ହୁଏ।
Mantra 6
इन्द्राग्नी शतदाव्न्यश्वमेधे सुवीर्यम् । क्षत्रं धारयतं बृहद्दिवि सूर्यमिवाजरम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରା-ଅଗ୍ନି, ଶତଦାବ୍ନି (ଶତ ବର ଦାତା) ଦେବଦ୍ୱୟ, ଅଶ୍ୱମେଧରେ ସୁବୀର୍ୟ (ବୀରବଳ)କୁ ସ୍ଥାପିତ କର; ବିଶାଳ କ୍ଷତ୍ର (ରାଜଶକ୍ତି)କୁ ଧାରଣ କର—ଯେପରି ଦିବିର ବିଶାଳତାରେ ଅଜର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଚ୍ଚେ ଧାରିତ ରହେ।
Frequently Asked Questions
Agni Vaiśvānara is Agni as the ‘universal’ fire—present in sacrifice and in the world—who brings light, order, and prosperity by carrying offerings and awakening clarity.
Tri-aruṇa appears as a patron/donor figure through whom Agni’s bounty and recognition are framed; the hymn reflects the Vedic link between ritual praise, patronage, and prosperity.
It treats the ṛc as effective action: the rightly spoken verse grants ‘gain’ to the striver and ‘medhā’ (inspired intelligence) to the one who follows truth (ṛta).
Ask anything about Sukta 27 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
