Sukta 15
Sukta 5.15
Agni
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଗ୍ନି-ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରାଚୀନ ଋଷି ଏବଂ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସ୍ଥିରତାର ଧାରକ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ଘୃତଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଓ ଶୁଦ୍ଧିକୃତ। ଯଜ୍ଞଚକ୍ରରେ ସେ ସଦା ନୂତନଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା, ବିରୋଧିତାକୁ ଦୂରେ ହଟାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଦେଖାଯାନ୍ତି; ଏବଂ ଗୁହାରେ ଲୁଚିଥିବା ‘ପଦଚିହ୍ନ’ ଭାବେ, ଯିଏ ମହା ପ୍ରଚୁରତାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ ଓ ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ଅନ୍ଧକାର ପାର କରାଏ।
Mantras
Mantra 1
प्र वेधसे कवये वेद्याय गिरं भरे यशसे पूर्व्याय । घृतप्रसत्तो असुरः सुशेवो रायो धर्ता धरुणो वस्वो अग्निः ॥
ପ୍ରାଚୀନ ଯଶ ପାଇଁ, ଜାଣିବାଯୋଗ୍ୟ ବିଧାତା ଋଷି-କବିଙ୍କୁ ମୁଁ ବାଣୀ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଘୃତରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଅସୁର (ପ୍ରବଳ ଚେତନ-ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି) ଓ ସୁଶେବ (ହିତକର) ଅଗ୍ନି—ରାୟ (ସମୃଦ୍ଧି)ର ଧର୍ତ୍ତା, ଆଧାର ଏବଂ ବସୁ (ଧନ-ସତ୍ତା)ର ବାହକ।
Mantra 2
ऋतेन ऋतं धरुणं धारयन्त यज्ञस्य शाके परमे व्योमन् । दिवो धर्मन्धरुणे सेदुषो नॄञ्जातैरजाताँ अभि ये ननक्षुः ॥
ଋତ (ସତ୍ୟ-ନିୟମ) ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଋତର ଧରୁଣ—ଆଧାର—ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଯଜ୍ଞର ଦୀପ୍ତ ଶକ୍ତିରେ, ପରମ ବ୍ୟୋମରେ। ଦିବ୍ୟ ଧର୍ମମାନଙ୍କ ଧରୁଣରେ ଆସୀନ ହୋଇ, ସେମାନେ—ବଳବାନ—ନିଜେ ଜନ୍ମାଇଥିବା ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଅଜନ୍ମ (ଅଜାତ)କୁ ମଧ୍ୟ ଅଭିଗମ କରି ପ୍ରାପ୍ତ କରି ବଶ କରନ୍ତି।
Mantra 3
अङ्होयुवस्तन्वस्तन्वते वि वयो महद्दुष्टरं पूर्व्याय । स संवतो नवजातस्तुतुर्यात्सिङ्हं न क्रुद्धमभितः परि ष्ठुः ॥
ଅଂହସ୍ (କ୍ଲେଶ)ର ଯୁବ ସଂହାରକ ନିଜ ତନୁକୁ ବିସ୍ତାର କରେ; ପୂର୍ବ୍ୟ (ପ୍ରାଚୀନ) କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ମହତ୍, ଦୁସ୍ତର ବଳକୁ ବ୍ୟାପାଏ। ସଂବତ୍ସର-ଚକ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନବଜାତ ହୋଇ, ସେ ଆଗକୁ ତୁରାଇ ନେଇଯାଏ—କ୍ରୁଦ୍ଧ ସିଂହ ପରି; ଯାହାର ଚାରିପାଖେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ଠିଆ ରହନ୍ତି।
Mantra 4
मातेव यद्भरसे पप्रथानो जनंजनं धायसे चक्षसे च । वयोवयो जरसे यद्दधानः परि त्मना विषुरूपो जिगासि ॥
ମାତା ପରି, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଭାର ବହି ନିଜକୁ ବିସ୍ତାର କର, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଜନ-ଜନକୁ ପୋଷଣ କର ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ। ସତ୍ତାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବଳ ଉପରେ ବଳ ଧାରଣ କରି, ତୁମେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ସର୍ବତ୍ର ଗତି କର—ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି।
Mantra 5
वाजो नु ते शवसस्पात्वन्तमुरुं दोघं धरुणं देव रायः । पदं न तायुर्गुहा दधानो महो राये चितयन्नत्रिमस्पः ॥
ହେ ଦେବ! ତୋର ଶବସ୍ (ବଳ)ର ସମୃଦ୍ଧି ତୋର ସର୍ବଦୂର ସୀମାକୁ ରକ୍ଷା କରୁ; ତୋର ଦିବ୍ୟ ରାୟ (ସମ୍ପଦ)ର ଦୋହନ ବିଶାଳ, ଏହା ଦୃଢ଼ ଆଧାର। ଯେପରି ଯାତ୍ରୀ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ପଦଚିହ୍ନ ଲୁଚାଏ, ସେପରି ତୁ ଗୁହାରେ ପଦ ସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ; ମହା ରାୟକୁ ଜାଗ୍ରତ କରି ତୁ ଅତ୍ରି ଋଷିଙ୍କୁ (ଅନ୍ଧକାର/ଗୁହାରୁ) ପାର କରାଉଛୁ।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the wise, ancient seer who is kindled with ghee, protects from distress and enemies, and establishes prosperity and stability.
Because Agni is rekindled in each ritual cycle; the fire is physically re-born in the sacrifice and symbolically re-awakened as fresh divine power.
It points to a hidden place of light or abundance within darkness—Agni reveals that secret ‘footing,’ awakening inner and outer plenitude and guiding the seeker (Atri) across obscurity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.