Rig Veda 3.32.10: Mandala 3, Sukta 32, Mantra 10

Sukta 3.32

Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional attribution for RV 3.32)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं सद्यो अपिबो जात इन्द्र मदाय सोमं परमे व्योमन् । यद्ध द्यावापृथिवी आविवेशीरथाभवः पूर्व्यः कारुधायाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.32.10

Transliteration

tváṃ sadyó apibo jā́ta indra mádāya sómaṃ paramé vyòman | yád dha dyā́vāpṛthivī́ ā́viveśīr áthā́bhavaḥ pū́rvyaḥ kārúdhāyāḥ ||

Translation

ତୁ ଜନ୍ମ ହେବା ସହସା, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପରମ ବ୍ୟୋମରେ ମଦ (ଆନନ୍ଦ) ପାଇଁ ସୋମ ପାନ କଲୁ। ଯେତେବେଳେ ତୁ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲୁ, ସେତେବେଳେ ତୁ ପ୍ରାଚୀନ ହେଲୁ—ପ୍ରେରିତ ଗାୟକର କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଆଧାର, ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: thou, you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सद्यः: immediately, at once
• सद्यः: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)

• अपिबः: you drank
• अपिबः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (पिबति) धातु

• जातः: born
• जातः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: जन् धातु → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)

• मदाय: for exhilaration, for intoxication
• मदाय: सम्प्रदान (प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (juice)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• परमे: in the highest
• परमे: अधिकारण
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)

• व्योमन्: in the sky, in the highest heaven
• व्योमन्: अधिकारण (देश)
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)

• यत्: when/that which
• यत्: कर्म/सम्बन्ध (यद्-तद्-सम्बन्ध)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ह: indeed, verily
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• द्यावापृथिवी: Heaven-and-Earth
• द्यावापृथिवी: कर्म (आविवेशीः इत्यस्य)
• Type: Noun (dual compound)
• Root: द्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समास: द्यौ + पृथिवी)

• आविवेशीः: you entered, you pervaded
• आविवेशीः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विश् (प्रवेशने) धातु

• अथा: then
• अथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)

• अभवः: you became
• अभवः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (भवति) धातु

• पूर्व्यः: primeval, of old
• पूर्व्यः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘पूर्व’ से)

• कारुधायाः: of the singer/poet’s inspiration (poetic skill)
• कारुधायाः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कारुधा (प्रातिपदिक; ‘कवि/कारु’ + ‘धा’ भाव)