Sukta 23
Sukta 10.23
Vimada (Vaimada) (traditional attribution for RV 10.23)
Indra
Trishtubh (likely; requires metrical verification)
RV 10.23 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯେଉଁଥିରେ କବି-ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଜ୍ରଧାରୀ ରଥଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ଯିଏ ସୀମାବନ୍ଧନ ଭେଦି ଆଗେଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ସହାୟମାନଙ୍କୁ ଧନ ଓ ବଳ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି। ଚିତ୍ରଣ ଜୀବନ୍ତ ଓ ଦେହମୟ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାଢ଼ି କମ୍ପିତ, ତାଙ୍କ ସେନା ଗତିଶୀଳ, ବର୍ଷା ଓ ପବନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ—ଯାହା ଯୁଦ୍ଧଶକ୍ତିକୁ ଉର୍ବରତା ଓ ସୋମଜନିତ ଉତ୍ସାହ ସହ ଯୋଡ଼େ। ସ୍ତୁତିର ଶେଷରେ ଅନୁରୋଧ—ଦ୍ରଷ୍ଟା ବିମଦା ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ରତା ଅଭିନ୍ନ ରହୁ ଏବଂ ଉପାସକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭକର ହେଉ।
Mantras
Mantra 1
यजामह इन्द्रं वज्रदक्षिणं हरीणां रथ्यं विव्रतानाम् । प्र श्मश्रु दोधुवदूर्ध्वथा भूद्वि सेनाभिर्दयमानो वि राधसा ॥
ଆମେ ବଜ୍ର-ଦକ୍ଷିଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରୁଛୁ—ହରିମାନଙ୍କ ରଥୀ, ସୀମାକୁ ଭେଦି ଆଗେଇଯାଉଥିବା। ତାଙ୍କ ଦାଢ଼ି କମ୍ପିଉଠେ; ସେ ଊର୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠନ୍ତି, ନିଜ ସେନାମାନଙ୍କ ସହ ବଣ୍ଟନ କରି, ରାଧସ୍ (ସମୃଦ୍ଧି/ଦାନ)କୁ ବିଭାଜିତ କରି ଦିଅନ୍ତି।
Mantra 2
हरी न्वस्य या वने विदे वस्विन्द्रो मघैर्मघवा वृत्रहा भुवत् । ऋभुर्वाज ऋभुक्षाः पत्यते शवोऽव क्ष्णौमि दासस्य नाम चित् ॥
ଏବେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହରି ଶକ୍ତି, ବନରେ ମିଳି, ନିଧିକୁ ଖୋଜି ପାଉଛି; ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାତା ହୁଅନ୍ତି, ବୃତ୍ରହା—ଆବରଣ-ହନ୍ତା। ଋଭୁ, ବାଜ, ଋଭୁକ୍ଷାନ—ଶବ (ବଳ) ଶାସନ କରେ; ମୁଁ ଶତ୍ରୁ ଦାସର ନାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘସି ନାଶ କରେ।
Mantra 3
यदा वज्रं हिरण्यमिदथा रथं हरी यमस्य वहतो वि सूरिभिः । आ तिष्ठति मघवा सनश्रुत इन्द्रो वाजस्य दीर्घश्रवसस्पतिः ॥
ଯେତେବେଳେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବଜ୍ର ଏବଂ ପରେ ସେଇ ରଥ—ଯାହାକୁ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହରି ଶକ୍ତି ବହନ କରେ—ସୂରିଭିଃ (ପ୍ରକାଶିତ ଋଷିମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ସଜ୍ଜ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରାଚୀନ-ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଘବା ଇନ୍ଦ୍ର ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି—ବାଜର ପତି, ଦୀର୍ଘ-ଶ୍ରବସ୍ (ଦୂରବ୍ୟାପୀ କୀର୍ତ୍ତି)ର ସ୍ୱାମୀ।
Mantra 4
सो चिन्नु वृष्टिर्यूथ्या स्वा सचाँ इन्द्रः श्मश्रूणि हरिताभि प्रुष्णुते । अव वेति सुक्षयं सुते मधूदिद्धूनोति वातो यथा वनम् ॥
ସେ ଏବେ—ବୃଷ୍ଟି (ବର୍ଷା) ନିଜ ଦଳ ସହ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ସହଚର କରି ଆସେ; ହରିତ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେ ନିଜ ଦାଢ଼ିକୁ ଛିଟାଏ। ସେ ସୁନ୍ଦର ନିବାସକୁ ଅବତରେ; ସୁତ ମଧୁ (ସୋମ) ନିକଟେ ସେ ସତ୍ତାକୁ କମ୍ପାଏ—ଯେପରି ବାତାସ ବନକୁ କମ୍ପାଏ।
Mantra 5
यो वाचा विवाचो मृध्रवाचः पुरू सहस्राशिवा जघान । तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसि पितेव यस्तविषीं वावृधे शवः ॥
ଯେ ନିଜ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଅନେକଙ୍କୁ—ବିକୃତ ବାକ୍ୟବାଦୀ, ହଜାର ହାନିକାରକ ଯୁକ୍ତିଧାରୀ—ପତିତ କରେ; ସେଇ, ସେଇ ତାହାର ପୌଂସ୍ୟ (ପୁରୁଷାର୍ଥ)କୁ ଆମେ ଗାଇ ପ୍ରଶଂସା କରୁ। ପିତା ପରି, ଯିଏ ନିଜ ବଳରେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ତବିଷୀ ଓ ଶବସ୍ (ଶକ୍ତି) ବଢ଼ାଇଛି।
Mantra 6
स्तोमं त इन्द्र विमदा अजीजनन्नपूर्व्यं पुरुतमं सुदानवे । विद्मा ह्यस्य भोजनमिनस्य यदा पशुं न गोपाः करामहे ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବିମଦମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ଜନ୍ମାଇଲେ—ଅପୂର୍ବ, ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଚୁର—ସୁଦାନବ (ଶୁଭ ଦାତା) ପାଇଁ। କାରଣ ଏହି ଅଧିପତ୍ୟଶୀଳ ଶକ୍ତିର ଭୋଜନ (ଆନନ୍ଦ/ପୋଷଣ) ଆମେ ଜାଣୁ: ଯେତେବେଳେ ଆମେ ତାହାକୁ ନିଜର କରୁ, ଯେପରି ଗୋପାଳମାନେ ପଶୁକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି (କିରଣ/ଜ୍ଞାନ ସମାନ)।
Mantra 7
माकिर्न एना सख्या वि यौषुस्तव चेन्द्र विमदस्य च ऋषेः । विद्मा हि ते प्रमतिं देव जामिवदस्मे ते सन्तु सख्या शिवानि ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ଏବଂ ଋଷି ବିମଦଙ୍କର ଏହି ସଖ୍ୟତାକୁ କେହି କେବେ ଭଙ୍ଗ କରୁନାହିଁ, ପୃଥକ କରୁନାହିଁ। ହେ ଦେବ, ଆମେ ତୁମର ଅଗ୍ରଗାମୀ ପ୍ରମତି—ମାର୍ଗଦର୍ଶନ—କୁ ଜାଣୁଛୁ; ଏକେ ଘରର ଆତ୍ମୀୟ (ଜାମିବତ୍) ପରି ନିକଟ। ସେହି ସଖ୍ୟତାମାନେ ଆମ ପାଇଁ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଏବଂ ଶିବ (ମଙ୍ଗଳମୟ) ହେଉନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
It is a hymn to Indra praising his thunderbolt power, his ability to break obstacles, and his generosity in giving strength and wealth. It also links Indra with rain, wind, and Soma-inspired energy.
The beard imagery is a vivid way to show Indra’s vigorous, storm-like presence—sprinkling, shaking, and stirring the world. It connects bodily power with cosmic effects like rain and wind.
It asks that no one break the bond of friendship between Indra and the seer Vimadá. The worshippers affirm they know Indra’s guiding help and pray that this friendship remains auspicious for them.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.