Sukta 145
Sukta 10.145
Oṣadhi (the plant-power; healing/compelling force)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ବ୍ୟବହାରିକ ଓଷଧି-ସୂକ୍ତ—ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉଦ୍ଭିଦ-ଶକ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି “ସପତ୍ନୀ” (ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ/ବାଧାଦାୟକ ଉପସ୍ଥିତି)କୁ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଆକର୍ଷଣ, ସମନ୍ୱୟ ଓ ଯଥାଧିକାରୀ ମିଳନକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ତ୍ର-ଚର୍ମ। ବକ୍ତା ରିତୁଆଲ ଭାବେ ଔଷଧିକୁ “ଖୋଦି” ଉଠାଇ ଲାଗୁ କରନ୍ତି—ଏକ ବଶୀକରଣକାରୀ, ବିଜୟଦାୟକ ଶକ୍ତି ଭାବେ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ମନ ଫେରି ଦୌଡ଼ି ଆସେ, ଯେପରି ଗାଈ ନିଜ ବଛା ପାଖକୁ; ଏବଂ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀକୁ ଦୂରେ ପଠାଇ ଦିଆଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
इमां खनाम्योषधिं वीरुधं बलवत्तमाम् । यया सपत्नीं बाधते यया संविन्दते पतिम् ॥
ମୁଁ ଏହି ଔଷଧିକୁ ଖୋଦି ବାହାର କରୁଛି—ଏହି ବୀରୁଧ, ସର୍ବାଧିକ ବଳବତୀ। ଯାହାଦ୍ୱାରା ସପତ୍ନୀ (ସ୍ପର୍ଧିନୀ)କୁ ଦମନ କରାଯାଏ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ପତିକୁ (ଅନ୍ତର୍ଗତ ସତ୍ୟ ସାଥୀକୁ) ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।
Mantra 2
उत्तानपर्णे सुभगे देवजूते सहस्वति । सपत्नीं मे परा धम पतिं मे केवलं कुरु ॥
ହେ ଉତ୍ତାନପର୍ଣେ (ବିସ୍ତୃତ-ପତ୍ରବତୀ), ହେ ସୁଭଗେ, ହେ ଦେବଜୂତେ (ଦେବ-ପ୍ରେରିତେ), ହେ ସହସ୍ୱତି (ବଳବତୀ)! ମୋ ସପତ୍ନୀକୁ ଦୂରେ ଫୁଙ୍କି ହଟାଇଦେ; ମୋ ପତିକୁ କେବଳ ମୋର—ଏକମାତ୍ର ଓ ଅଖଣ୍ଡ—କର।
Mantra 3
उत्तराहमुत्तर उत्तरेदुत्तराभ्यः । अथा सपत्नी या ममाधरा साधराभ्यः ॥
ମୁଁ ଉତ୍ତର—ଉତ୍ତର, ସଦା ଉତ୍ତର—ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଉପରକୁ ଉଠୁଛି; ତେବେ ଯେ ସପତ୍ନୀ ମୋ ତଳେ ଅଛି, ସେ ତଳମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତଳକୁ ହେଉ—ଅଧଃସ୍ତରରେ ପାତିତ ହେଉ।
Mantra 4
नह्यस्या नाम गृभ्णामि नो अस्मिन्रमते जने । परामेव परावतं सपत्नीं गमयामसि ॥
ମୁଁ ତାହାର ନାମ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରେନି; ଏହି ଜନମଧ୍ୟରେ ସେ ରମେନି। ପରାବତ—ଅତି ଦୂର ପରାବତକୁ—ଆମେ ସପତ୍ନୀକୁ ପଠାଉଛୁ।
Mantra 5
अहमस्मि सहमानाथ त्वमसि सासहिः । उभे सहस्वती भूत्वी सपत्नीं मे सहावहै ॥
ମୁଁ ସହନକାରିଣୀ ଓ ବିଜୟିନୀ; ତୁମେ ଜୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିଜୟ କରୁଥିବା (ସାସହି) ଅଟ। ଆମେ ଉଭୟେ ବଳରେ ସମର୍ଥ ହୋଇ, ମୋର ସପତ୍ନୀ (ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧିନୀ)କୁ ଏକସାଥି ଦୂରେ ହଟାଇ ନେବା।
Mantra 6
उप तेऽधां सहमानामभि त्वाधां सहीयसा । मामनु प्र ते मनो वत्सं गौरिव धावतु पथा वारिव धावतु ॥
ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି; ଅଧିକ ପ୍ରବଳ ବଳରେ ତାହାକୁ ତୁମ ଉପରେ ଚାପୁଛି। ତୁମ ମନ ମୋ ପଛେ ପଛେ ଆଗକୁ ଧାଉ—ଗାଈ ଯେପରି ନିଜ ବଛା ପାଖକୁ ଧାଏ—ପଥରେ ଧାଉ, ଯେପରି ଜଳ ନିଜ ଧାରାରେ ଧାଏ।
Frequently Asked Questions
It is a short Vedic charm that uses a powerful herb (oṣadhi) to remove a rival or obstructing influence and to bring back harmony and attraction in a relationship or household.
The main invoked power is Oṣadhi, the living force of medicinal/efficacious plants. The hymn treats the herb itself as a divine instrument through which mantra works.
It is a poetic way to say that attention and affection should naturally return—swiftly and directly—just as a cow runs to her calf and water runs in its channel.
Ask anything about Sukta 145 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.