Sukta 135
Sukta 10.135
Yama (with the Devāḥ; ancestral-father principle also present)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ, ରହସ୍ୟମୟ ସୂକ୍ତ ଯମଙ୍କ ଲୋକ ଓ ପିତୃମାର୍ଗକୁ ଚିନ୍ତନ କରେ। ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ‘ସୁନ୍ଦର ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ବୃକ୍ଷ’ ମଧ୍ୟରେ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଯମ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ସଂବାଦ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପରଲୋକଗତ ପିତା ପୁରାତନ ପଥରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ରିଦ୍ଧି-ଭାବ ଚିତ୍ରରେ ଏକ ଯୁବକ ରଥକୁ ଚଳାଇବାକୁ ଲାଗେ, ଏବଂ ସାମନ୍-ଗାନ ଏକ ବାହକ ଭାବେ ପଛୁଆଏ—ଏହା ଦ୍ୱାରା ସୂକ୍ତଟି ସୂଚାଏ ଯେ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ପବିତ୍ର ବାଣୀ ଓ ଯଥାଯଥ ଆହୁତି ଆତ୍ମାର ଯାତ୍ରା ଓ ମୋକ୍ଷକୁ ପଥପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।
Mantras
Mantra 1
यस्मिन्वृक्षे सुपलाशे देवैः सम्पिबते यमः । अत्रा नो विश्पतिः पिता पुराणाँ अनु वेनति ॥
ସୁପଲାଶ (ସୁନ୍ଦର ପତ୍ରବହୁଳ) ସେହି ବୃକ୍ଷରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯମ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଏକାସାଥି ପାନ କରନ୍ତି—ସେଠାରେ ଆମ ପିତା, ପ୍ରଜାଙ୍କ ଅଧିପତି (ବିଶ୍ପତି), ପୁରାତନମାନଙ୍କ ଅନୁସରଣରେ ଆନନ୍ଦରେ ବିହରନ୍ତି; ଆଲୋକମୟ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ପଥକୁ ଖୋଜୁଥାନ୍ତି।
Mantra 2
पुराणाँ अनुवेनन्तं चरन्तं पापयामुया । असूयन्नभ्यचाकशं तस्मा अस्पृहयं पुनः ॥
ପୁରାତନମାନଙ୍କ ପଥରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଚାଲୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଏକ ବିକୃତ ଶକ୍ତି ଆକ୍ରମଣ କଲା; ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଶତ୍ରୁଦୃଷ୍ଟି ନିକ୍ଷେପ କଲା। ତଥାପି ସେହି (ସତ୍ୟ ପଥ) ପ୍ରତି ମୁଁ ପୁନଃ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ—ଅନ୍ଧକାରର ଇର୍ଷ୍ୟାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯଥାର୍ଥ ଇଚ୍ଛାକୁ ଫେରେ।
Mantra 3
यं कुमार नवं रथमचक्रं मनसाकृणोः । एकेषं विश्वतः प्राञ्चमपश्यन्नधि तिष्ठसि ॥
ହେ ଯୁବା, ଯେ ନୂତନ ରଥ ତୁମେ କେବଳ ମନସା ଗଢ଼ିଲ—ଚକ୍ରହୀନ, ଏକମାତ୍ର ଦଣ୍ଡ (ଧୁରା)ବିଶିଷ୍ଟ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅଗ୍ରମୁଖୀ—ସେଥିରେ ତୁମେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଦେଖୁଛ: ଚିନ୍ତାରୁ ନିର୍ମିତ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗତିର ଯାନ।
Mantra 4
यं कुमार प्रावर्तयो रथं विप्रेभ्यस्परि । तं सामानु प्रावर्तत समितो नाव्याहितम् ॥
ହେ କୁମାର (ଯୁବନ), ଯେ ରଥକୁ ତୁମେ ବିପ୍ରମାନଙ୍କ (ଋଷିମାନଙ୍କ) ଚାରିପାଖେ ପ୍ରେରିତ କରି ଚଳାଇଲ—ତାହାକୁ ଅନୁସରି ସାମନ୍ (ସାମବେଦୀୟ ଗାନ) ମଧ୍ୟ ସହିତେ ଘୁରିଲା; ନାଉକାର ନାଭିରେ ନିହିତ ଧନ ପରି ତାହା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା—ଯାତ୍ରାକୁ ବହନ କରୁଥିବା ବାହକ ଭାବେ ସେଇ ସ୍ତୁତି-ଗାନ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ।
Mantra 5
कः कुमारमजनयद्रथं को निरवर्तयत् । कः स्वित्तदद्य नो ब्रूयादनुदेयी यथाभवत् ॥
କୁମାରକୁ କିଏ ଜନ୍ମ ଦେଲା? ରଥକୁ କିଏ ଚଳାଇ ବାହାର କଲା? ଆଜି କିଏ ଆମକୁ ସେଇ ଗୁହ୍ୟ କଥା କହିବ—ଅନୁଦେୟୀ (ଅନୁ-ଦେୟୀ, ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଦାନ/ପରମ୍ପରାଗତ ଉପହାର) କିପରି ହେଲା: ସତ୍ୟ ସଂପ୍ରେଷଣର ଯେ ନିୟମ, ସେ କଣ?
Mantra 6
यथाभवदनुदेयी ततो अग्रमजायत । पुरस्ताद्बुध्न आततः पश्चान्निरयणं कृतम् ॥
ଯେତେବେଳେ ଅନୁଦେୟୀ (ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଅନୁଦାନ/ଅନୁଗାମୀ ଦାନ) ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଥମ ଅଗ୍ର (ଆଦ୍ୟ ବିନ୍ଦୁ) ଜନ୍ମ ନେଲା। ପୁରସ୍ତାତ୍ ବୁଧ୍ନ (ଆଧାର) ପ୍ରସାରିତ ହେଲା; ଏବଂ ପଶ୍ଚାତ୍ ନିରୟଣ (ନିର୍ଗମ/ମୋକ୍ଷର ପଥ) ନିର୍ମିତ ହେଲା—ଏଭଳି ପଥ ଆଧାରରୁ ଉଦ୍ଘାଟନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲା।
Frequently Asked Questions
It reflects on Yama and the realm of the Fathers, describing an ancient, established path for the departed and the role of sacred chant and right offering in guiding that passage.
The tree is a symbolic meeting-place of life and immortality: a luminous locus where Yama and the gods commune, and where the Fathers are imagined as moving in delight along timeless ancestral ways.
In context it points to an ‘outlet’ or ‘way of release’—the ordered opening that allows transition beyond death, framed as something established by cosmic order rather than random fate.
Ask anything about Sukta 135 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
