Sarga 8

Verse 1

मन्थरा त्वभ्यसूयैनामुत्सृज्याभरणं च तत्।उवाचेदं ततो वाक्यं कोपदुःखसमन्विता।।2.8.1।।

କିନ୍ତୁ ମନ୍ଥରା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ସେଇ ଆଭୂଷଣଟିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା; ପରେ କ୍ରୋଧ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରି ଏହି କଥା କହିଲା।

Verse 2

हर्षं किमिदमस्थाने कृतवत्यसि बालिशे।शोकसागरमध्यस्थमात्मानं नावबुध्यसे।।2.8.2।।

ହେ ମୂର୍ଖେ, ଅସ୍ଥାନରେ ଏହି ହର୍ଷ କାହିଁକି କରୁଛ? ତୁମେ ଶୋକ-ସାଗରର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ—ଏହା ତୁମେ ବୁଝୁନାହଁ।

Verse 3

मनसा प्रहसामि त्वां देवि दुःखार्दिता सती।यच्छोचितव्ये हृष्टाऽसि प्राप्येदं व्यसनं महत्।।2.8.3।।

ହେ ଦେବୀ ରାଣୀ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମନରେ ତୋତେ ହସୁଛି; କାରଣ ଯେଉଁଠାରେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ, ସେଠାରେ ତୁ ଏହି ମହା ବିପତ୍ତି ପାଇ ମଧ୍ୟ ହର୍ଷିତ ହେଉଛୁ।

Verse 4

शोचामि दुर्मतित्वं ते का हि प्राज्ञा प्रहर्षयेत्।अरेस्सपत्नीपुत्रस्य वृद्धिं मृत्योरिवागताम्।।2.8.4।।

ତୋର ଦୁର୍ମତିକୁ ନେଇ ମୁଁ ଶୋକ କରୁଛି। ସପତ୍ନୀର ପୁତ୍ର—ଶତ୍ରୁ ସମାନ—ତାହାର ବୃଦ୍ଧି ଯଦି ମୃତ୍ୟୁର ଆଗମନ ପରି ହୁଏ, ତେବେ କେଉଁ ପ୍ରାଜ୍ଞା ନାରୀ ତାହାରେ ହର୍ଷିତ ହେବ?

Verse 5

भरतादेव रामस्य राज्यसाधारणाद्भयम्।तद्विचिन्त्य विषण्णाऽस्मि भयं भीताऽद्धि जायते।।2.8.5।।

ରାଜ୍ୟାଧିକାର ସାଧାରଣ ଥିବାରୁ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟ ଭରତଙ୍କୁ ନେଇ ମାତ୍ର। ଏହା ଭାବି ମୁଁ ବିଷଣ୍ଣ; କାରଣ ଭୀତ ଲୋକରୁ ହିଁ ଭୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 6

लक्ष्मणो हि महेष्वासो रामं सर्वात्मना गतः।शत्रुघ्नश्चापि भरतं काकुत्स्थं लक्ष्मणो यथा।।2.8.6।।

ମହେଷ୍ୱାସ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସର୍ବାତ୍ମନା ରାମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି; ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ଭରତଙ୍କୁ ସେହିପରି ନିଷ୍ଠାରେ ଅନୁଗତ—ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ।

Verse 7

प्रत्यासन्नक्रमेणापि भरतस्यैव भामिनि।राज्यक्रमो विप्रकृष्टस्तयोस्तावत्कनीयसोः।।2.8.7।।

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଜନ୍ମକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟସିଂହାସନର କ୍ରମ ଭରତଙ୍କୁ ହିଁ ସମୀପ। ସେଇ ଦୁଇ କନିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଇଁ ତ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୂର।

Verse 8

विदुषः क्षत्रचारित्रे प्राज्ञस्य प्राप्तकारिणः।भयात्प्रवेपे रामस्य चिन्तयन्ती तवात्मजम्।।2.8.8।।

କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମାଚରଣରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟବାନ, ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଯଥାକାଳେ କାର୍ଯ୍ୟକର ରାମଙ୍କୁ ନେଇ—ତୋର ପୁତ୍ରକୁ ଭାବି—ମୁଁ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଉଛି।

Verse 9

सुभगा खलु कौशल्या यस्याः पुत्रोऽभिषेक्ष्यते।यौवराज्येन महता श्वः पुष्येण द्विजोत्तमैः।।2.8.9।।

ନିଶ୍ଚୟ କୌଶଲ୍ୟା ଧନ୍ୟା—ଯାହାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆସନ୍ତାକାଲି ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମହାନ ଯୌବରାଜ୍ୟ ପଦରେ ଅଭିଷେକ କରିବେ।

Verse 10

प्राप्तां सुमहतीं प्रीतिं प्रतीतां तां हतद्विषम्।उपस्थास्यसि कौसल्यां दासीव त्त्वं कृताञ्जलिः।।2.8.10।।

ପ୍ରସିଦ୍ଧା ଏବଂ ଏବେ ଆନନ୍ଦିତ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିବା କୌସଲ୍ୟାଙ୍କୁ ତୁମେ ଦାସୀ ପରି ହାତ ଯୋଡ଼ି ସେବା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

Verse 11

एवं चेत्त्वं सहास्माभिस्तस्याः प्रेष्या भविष्यसि।पुत्रश्च तव रामस्य प्रेष्यभावं गमिष्यति।।2.8.11।।

ଯଦି ଏଭଳି ହୁଏ, ତେବେ ଆମ ସହିତ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରେଷ୍ୟା ହେବ; ତୁମ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଦାସ୍ୟଭାବକୁ ପହଞ୍ଚିବ।

Verse 12

हृष्टाः खलु भविष्यन्ति रामस्य परमास्स्त्रियः।अप्रहृष्टा भविष्यन्ति स्नुषास्ते भरतक्षये।।2.8.12।।

ରାମପକ୍ଷର ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ହର୍ଷିତ ହେବେ; କିନ୍ତୁ ଭରତଙ୍କ ଅବନତିରେ ତୋର ବହୁମାନେ ଆନନ୍ଦହୀନ ହେବେ।

Verse 13

तां दृष्ट्वा परमप्रीतां ब्रुवन्तीं मन्थरां ततः।रामस्यैव गुणान्देवी कैकेयी प्रशशंस ह।।2.8.13।।

ମନ୍ଥରାକୁ ଏଭଳି ପରମ ପ୍ରୀତିରେ କହୁଥିବା ଦେଖି, ଦେବୀ କୈକେୟୀ ତେବେ ରାମଙ୍କ ଗୁଣମାନଙ୍କୁ ମାତ୍ର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 14

धर्मज्ञो गुरुभिर्दान्तः कृतज्ञस्सत्यवाक्छुचिः।रामो राज्ञ स्सुतो ज्येष्ठो यौवराज्यमतोऽर्हति।।2.8.14।।

ରାମ ଧର୍ମଜ୍ଞ; ଗୁରୁଜନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାରେ ଦାନ୍ତ, ସଂୟମୀ; କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାକ୍, ଶୁଚି। ରାଜାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ହେବାରୁ ସେ ଯୁବରାଜ୍ୟକୁ ଅର୍ହ।

Verse 15

भ्रातृ़न्भृत्यांश्च दीर्घायुः पितृवत्पालयिष्यति।सन्तप्स्यसे कथं कुब्जे श्रुत्वा रामाभिषेचनम्।।2.8.15।।

ଦୀର୍ଘାୟୁ ରାମ ଭାଇମାନେ ଓ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପିତା ପରି ପାଳନ କରିବେ। ହେ କୁବ୍ଜେ, ରାମାଭିଷେକ ଶୁଣି ତୁମେ କାହିଁକି ଶୋକାକୁଳ ହେଉଛ?

Verse 16

भरतश्चापि रामस्य ध्रुवं वर्षशतात्परम्।पितृपैतामहं राज्यमवाप्ता पुरुषर्षभः।।2.8.16।।

ଏବଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ ଭରତ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ—ରାମଙ୍କ ଶତବର୍ଷାଧିକ ଶାସନ ପରେ—ପିତୃପୈତାମହ ରାଜ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

Verse 17

सा त्वमभ्युदये प्राप्ते वर्तमाने च मन्थरे।भविष्यति च कल्याणे किमर्थं परितप्यसे।।2.8.17।।

ହେ ମନ୍ଥରେ, ତୁମେ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଛ; ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ସୁଖରେ ଅଛ; ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ହେବ—ତେବେ କାହିଁକି ତୁମେ ଶୋକ କରୁଛ?

Verse 18

यथा मे भरतो मान्यस्तथा भूयोऽपि राघवः।कौशल्यातोऽतिरिक्तं च सोऽनुशुश्रूषते हि माम्।।2.8.18।।

ଭରତ ଯେପରି ମୋ ପାଇଁ ମାନ୍ୟ ଓ ପ୍ରିୟ, ସେପରି ରାଘବ (ରାମ) ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ମାନ୍ୟ; କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଯେତେ ସେବା କରେ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଭାବେ ସେ ମୋର ସେବା-ଶୁଶ୍ରୂଷା କରେ।

Verse 19

राज्यं यदि हि रामस्य भरतस्यापि तत्तदा।मन्यते हि यथात्मानं तथा भ्रातृ़ंश्च राघवः।।2.8.19।।

ଯଦି ରାଜ୍ୟ ରାମଙ୍କର, ତେବେ ସେହି ରାଜ୍ୟ ଭରତଙ୍କର ମଧ୍ୟ; କାରଣ ରାଘବ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ସମାନ ମାନନ୍ତି।

Verse 20

कैकेयीवचनं श्रुत्वा मन्थरा भृशदुःखिता।दीर्घमुष्णं च विनिश्वस्य कैकेयीमिदमब्रवीत्।।2.8.20।।

କୈକେୟୀଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମନ୍ଥରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲା; ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଷ୍ଣ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ସେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲା।

Verse 21

अनर्थदर्शिनी मौर्ख्यान्नात्मानमवबुध्यसे। शोकव्यसनविस्तीर्णे मज्जन्ती दुःखसागरे।।2.8.21।।

ମୂର୍ଖତାର ଅନ୍ଧତାରେ ତୁମେ ନିଜ ଦୁରବସ୍ଥାକୁ ବୁଝୁନାହ; ଶୋକ ଓ ବ୍ୟସନରେ ବିସ୍ତୃତ ଦୁଃଖସାଗରେ ଡୁବୁଥିବା ତୁମେ ଆଗାମୀ ଅନର୍ଥକୁ ଦେଖିପାରୁନାହ।

Verse 22

भविता राघवो राजा राघवस्यानु यस्सुतः।राजवंशात्तु कैकेयि भरतःपरिहास्यते।।2.8.22।।

ରାଘବ ରାଜା ହେବେ, ଏବଂ ରାଘବ ପରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ପୁତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କରିବ; କିନ୍ତୁ ହେ କୈକେୟୀ, ଭରତ ରାଜବଂଶରୁ ଠେଲାଯାଇ ପରିହାସର ପାତ୍ର ହେବ।

Verse 23

न हि राज्ञस्सुता स्सर्वे राज्ये तिष्ठन्ति भामिनि।स्थाप्यमानेषु सर्वेषु सुमहाननयो भवेत्।।2.8.23।।

ହେ ଭାମିନୀ, ରାଜାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ରାଜ୍ୟସିଂହାସନରେ ରହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାସକ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କଲେ ମହା ଅନୟ ଓ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବ।

Verse 24

तस्माज्ज्येष्ठे हि कैकेयि राज्यतन्त्राणि पार्थिवाः।स्थापयन्त्यनवद्याङ्गि गुणवत्स्वितरेष्वपि।।2.8.24।।

ଏହି କାରଣରୁ, ହେ କୈକେୟୀ—ହେ ନିର୍ଦୋଷାଙ୍ଗି—ରାଜାମାନେ ରାଜ୍ୟତନ୍ତ୍ରର ଭାର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରନ୍ତି; ନହେଲେ ଗୁଣବାନ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।

Verse 25

असावत्यन्तनिर्भग्नस्तव पुत्रो भविष्यति।अनाथवत्सुखेभ्यश्च राजवंशाच्च वत्सले।।2.8.25।।

ହେ ବତ୍ସଲେ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାବେ ଚୁର୍ଣ୍ଣବିଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେବ; ଅନାଥ ପରି ସୁଖରୁ ଏବଂ ରାଜବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବ।

Verse 26

साऽहं त्वदर्थे सम्प्राप्ता त्वं तु मां नावबुद्ध्यसे।सपत्नि वृद्धौ या मे त्वं प्रदेयं दातुमिच्छसि।।2.8.26।।

ମୁଁ ତୋର ହିତାର୍ଥେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; କିନ୍ତୁ ତୁ ମୋତେ ବୁଝୁନାହଁ। ତୋର ସପତ୍ନୀର ଭାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସମୟରେ, ମୋ ପାଇଁ ‘ବକେୟା’ ଭଳି ଯେ ଦାନ ଦେବାକୁ ତୁ ଚାହୁଁଛୁ, ସେଇ ଦାନ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।

Verse 27

ध्रुवं तु भरतं रामः प्राप्य राज्यमकण्टकम्।देशान्तरं वा नयिता लोकान्तरमथाऽपि वा।।2.8.27।।

ରାମ ନିଶ୍ଚୟ କଣ୍ଟକରହିତ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ, ଭରତକୁ ଦେଶାନ୍ତରକୁ ହଂକାଇଦେବ—ନହେଲେ ତାକୁ ପରଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ପଠାଇଦେବ।

Verse 28

बाल एव हि मातुल्यं भरतो नायितस्त्वया।सन्निकर्षाच्च सौहार्दं जायते स्थावरेष्वपि।।2.8.28।।

ଭରତକୁ ତୁ ଶିଶୁବେଳେ ମାତୁଳ ଘରକୁ ପଠାଇଥିଲୁ। ନିକଟତାରୁ ତ ସ୍ଥାବର ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସୌହାର୍ଦ୍ୟ ଜନ୍ମେ।

Verse 29

भरतस्याप्यनुवशश्शत्रुघ्नोऽपि समं गतः।लक्ष्मणो हि यथा रामं तथाऽसौ भरतं गतः।।2.8.29।।

ଭରତଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁଗତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ସମାନଭାବେ ତାଙ୍କ ସହ ଗଲା। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯେପରି ରାମଙ୍କ ସହ ରହେ, ସେପରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭରତଙ୍କ ସହ ରହିଲା।

Verse 30

श्रूयते हि द्रुमः कश्चिच्छेत्तव्यो वनजीविभिः।सन्निकर्षादिषीकाभिर्मोचितः परमाद्भयात्।।2.8.30।।

ଶୁଣାଯାଏ ଯେ ବନବାସୀମାନେ କାଟିବାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିବା କୌଣସି ଗଛ, ନିକଟରେ ଉଗିଥିବା ଇଷୀକା ନାମକ କଣ୍ଟକମୟ ଘାସର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ମହାଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।

Verse 31

गोप्ता हि रामं सौमित्रिर्लक्ष्मणं चापि राघवः।अश्विनोरिव सौभ्रात्रं तयोर्लोकेषु विश्रुतम्।।2.8.31।।

ସୌମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏବଂ ରାଘବ ରାମ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କର ଭ୍ରାତୃଭାବ ଲୋକେ ଲୋକେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 32

तस्मान्न लक्ष्मणे रामः पापं किञ्चित्करिष्यति।रामस्तु भरते पापं कुर्यादिति न संशयः।।2.8.32।।

ଏହିହେତୁ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମ ପାପମଧ୍ୟ କରିବେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଭରତଙ୍କ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ରାମ ତାଙ୍କୁ ଅପକାର କରିବେ।

Verse 33

तस्माद्राजगृहादेव वनं गच्छतु ते सुतः।एतद्धि रोचते मह्यं भृशं चापि हितं तव।।2.8.33।।

ଏହିହେତୁ ରାଜଗୃହରୁ ହିଁ ତୋର ପୁତ୍ର ସିଧା ବନକୁ ଯାଉ; ଏହିଟି ମୋତେ ରୋଚେ, ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ କହିଲେ ତୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହିତକର।

Verse 34

एवं ते ज्ञातिपक्षस्य श्रेयश्चैव भविष्यति।यदि चेद्भरतो धर्मात्पित्र्यं राज्यमवाप्स्यसि।।2.8.34।।

ଏପରି ଭାବେ ତୋର ଏବଂ ତୋର ସମଗ୍ର ଜ୍ଞାତିପକ୍ଷର ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେୟ ହେବ—ଯଦି ଭରତ ଧର୍ମମାର୍ଗରେ ପୈତୃକ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 35

स ते सुखोचितो बालो रामस्य सहजो रिपुः।समृद्धार्थस्य नष्टार्थो जीविष्यति कथं वशे।।2.8.35।।

ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ସେଇ ବାଳକ—ତୋର ଭରତ—ରାମଙ୍କର ସହଜ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ। ସମସ୍ତ ସାଧନ ହରାଇ, ସମୃଦ୍ଧ ରାମଙ୍କ ବଶରେ ସେ କିପରି ଜୀବିବ?

Verse 36

अभिद्रुतमिवारण्ये सिंहेन गजयूथपम्।प्रच्छाद्यमानं रामेण भरतं त्रातुमर्हसि।।2.8.36।।

ଅରଣ୍ୟରେ ସିଂହ ଯେପରି ଗଜୟୂଥପତିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ସେପରି ରାମ ଭରତକୁ ଆବରଣ କରି ଦମନ କରିବେ; ତେଣୁ ତୁମେ ତାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 37

दर्पान्निराकृता पूर्वं त्वया सौभाग्यवत्तया।राममाता सपत्नी ते कथं वैरं न शातयेत्।।2.8.37।।

ପୂର୍ବେ, ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ ହୋଇ ଗର୍ବରେ ତୁମେ ରାମମାତା—ତୁମ ସପତ୍ନୀକୁ—ଅବମାନ କରିଥିଲ; ସେ ଏହି ବୈରର ପ୍ରତିଶୋଧ କିପରି ନ ନେବ?

Verse 38

यदा हि रामः पृथिवीमवाप्स्यतिप्रभूतरत्नाकरशैलपत्तनाम्।तदा गमिष्यस्यशुभं पराभवंसहैव दीना भरतेन भामिनि।।2.8.38।।

ହେ ଭାମିନି, ରତ୍ନାକର, ପର୍ବତ ଓ ନଗରରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଯେତେବେଳେ ରାମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଭରତ ସହିତ ଅଶୁଭ ପରାଭବ, ଦୀନତା ଓ ଅପମାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

Verse 39

यदा हि रामः पृथिवीमवाप्स्यतिध्रुवं प्रणष्टो भरतो भविष्यति।अतो हि सञ्चिन्तय राज्यमात्मजे परस्य चैवाद्य विवासकारणम्।।2.8.39।।

ଯେତେବେଳେ ରାମ ଏହି ପୃଥିବୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ, ଭରତ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହେବ। ତେଣୁ ଏବେଇ ତୋର ପୁତ୍ର ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର; ଏବଂ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ରାମଙ୍କୁ ବନବାସକୁ ପଠାଇବାର କାରଣ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।