Anuvaka 6
ଏହି ଅନୁବାକର ମୁଖ୍ୟ ଭାବ ହେଉଛି—ଆଥର୍ବଣୀୟ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ, ରକ୍ଷା ଓ ସିଦ୍ଧି-ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, ପଦମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କରିବା। ଉପବିଷୟଗୁଡ଼ିକ: ଏନସ୍ (ଆଚାରିକ/ନୈତିକ ଅଶୁଚି)ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ନିବାରଣ; ସୂର୍ଯ୍ୟ-ନେତୃତ୍ୱରେ ଅଦୃଷ୍ଟ ହାନି ଓ ରକ୍ଷସ ଉତ୍ପୀଡନରୁ ଅପମାର୍ଜନୀୟ ରକ୍ଷା; ଶତ୍ରୁ-ଦମନ ଦ୍ୱାରା ବିଜୟ ଓ ରାଜନୈତିକ ଉତ୍କର୍ଷ; ସାମାଜିକ ସମନ୍ୱୟ ଓ ଶୁଭତା (ସୌମନସ୍ୟ/ଶାନ୍ତି); ଯଶ ଓ ଲୋକପ୍ରତିଷ୍ଠା; ଗୋଧନର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର; ସର୍ପ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରକ୍ଷା।
Suktas in Anuvaka 6
Sukta 51
AV 6.51 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ଶୋଧନ-ସୂକ୍ତ, ଯାହା ଏନସ୍ (ଆଚାରିକ/ନୈତିକ ଅଶୁଚି) କୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରେ; ଶୋଧନକୁ ଏକ ପୁନର୍ବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଅବିରତ ପ୍ରବାହ ଭାବେ ଦେଖାଏ—ସୋମକୁ ଛାଣି ‘ପଛକୁ ଫେରାଇ’ କ୍ଷତିର ପାରେ ନେଇଯାଯାଏ, ଜଳ ସମସ୍ତ କଳୁଷ ଧୋଇ ଦିଏ, ଏବଂ ଅଜାଣତେ ହୋଇଥିବା ଅପରାଧ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଏ। ଏହାର ଶକ୍ତି ତିନିଟି ପାରମ୍ପରିକ ଶୋଧକ—ବାୟୁ/ଛାଣନ, ଘୃତସହ ଲୁଷ୍ଟ୍ରାଲ ଜଳ, ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ୱୀକାରୋକ୍ତି—କୁ ଏକତ୍ର କରିବାରେ; ଫଳରେ ଅଶୁଚି ଲୁଚାଯାଏ ନୁହେଁ, ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ, ଏବଂ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ପରିଣାମ ଅଟକାଯାଏ।
Sukta 52
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଚିକିତ୍ସା-ରକ୍ଷାମୂଳକ ସୂକ୍ତରେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ (ସୂର୍ଯ୍ୟ/ଆଦିତ୍ୟ) କୁ ଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି, ଯେ ରକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଚାପି ଦିଏ ଏବଂ “ଅଦୃଷ୍ଟ” (ଅଦୃଷ୍ଟ)—ଗୁପ୍ତ ଅପକାର, ଲୁଚିଥିବା ରୋଗ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବ—କୁ ଦୂର କରେ। ପରେ ସେହି ଶାନ୍ତିକାରୀ ଶକ୍ତିକୁ ଗୃହସ୍ଥ ପରିସର (ଗୋଧନ, ଶିକାରୀ ପଶୁ, ନଦୀର ଅଶାନ୍ତ ତରଙ୍ଗ) ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରିତ କରାଯାଏ। ଶେଷରେ କଣ୍ବଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ସର୍ବଜନୀନ ଔଷଧ ଭାବେ ପରିଚୟ କରାଇ, ରୋଗୀ ପାଇଁ ଅଦୃଷ୍ଟ ଉପଦ୍ରବଗୁଡ଼ିକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାର ଉପାୟ ଦିଆଯାଏ।
Sukta 53
AV 6.53 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣୀୟ ରକ୍ଷା-ଓ-ପୁନରୁଦ୍ଧାର ସୂକ୍ତ; ଏଥିରେ ପ୍ରଥମେ ଦ୍ୟାଵାପୃଥିବୀ ଓ ପୋଷକ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଏକ ମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପାଳନ-ରକ୍ଷା ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଏ। ପରେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିରୁ ଛିଟିଯାଇଥିବା ଜୀବଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ—ଶ୍ୱାସ, ଆତ୍ମା, ଦୃଷ୍ଟି, ପ୍ରାଣବଳ—ପୁନଃ ଡାକି ଫେରାଇ ଆଣାଯାଏ। ଶେଷରେ ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ ମରାମତିକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯାହା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ତାହାକୁ ପୁନଃ ଗଢ଼ାଯାଏ, ଶରୀର ଓ ମନକୁ ତେଜ ଓ ପୋଷଣ ସହିତ ଏକତ୍ର କରାଯାଏ, ଏବଂ ଭିତର-ବାହାର ଅମଙ୍ଗଳରୁ ସ୍ଥାନ/ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ କରି ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଏ।
Sukta 54
AV 6.54 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରାଜ୍ୟ-ରାଜଶକ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ସମୃଦ୍ଧି (ରୟି, ଶ୍ରୀ)କୁ ଶତ୍ରୁ-ଦମନ ଜୟ (ଅମିତ୍ର-ଦମ୍ଭନ) ସହ ଏକତ୍ର କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଘର୍ଷରେ ପ୍ରତିପୋଷକ/ରାଜାକୁ “ଉପରେ” ରଖେ। ଏହା ଯୁଦ୍ଧ-ଯଜ୍ଞ ଧୁରାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟଶାଳୀ ବଳ ଏବଂ ଅଗ୍ନି–ସୋମ ଯୁଗଳଙ୍କ କ୍ଷତ୍ର-ସମର୍ଥନ—ଯାହା ରାଜନୈତିକ ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ସମ୍ପଦ ଓ ପ୍ରଭୁତ୍ୱକୁ ସ୍ଥିର କରେ।
Sukta 55
AV 6.55 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଶାନ୍ତି–ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ସମଗ୍ର ଦେବସଂଘ—ଦ୍ୟାଉ-ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଆଗମନ-ଗମନର ପଥ, ଋତୁମାନେ ଓ ବର୍ଷ (ସଂବତ୍ସର) ନିଜେ—ବକ୍ତାଙ୍କୁ ସୌମନସ୍ୟ (ସଦ୍ଭାବ, ସମ୍ମତି, ମୃଦୁ-ମନୋଭାବ) ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରଖନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ଋତୁ ଓ ସଂବତ୍ସରର କୋସ୍ମିକ ଲୟକୁ ସମନ୍ୱୟ କରି ଏହା ସମୟ ଓ ପରିବେଶର ବିକ୍ଷୋଭକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ, ଫଳରେ ନିରାପଦ ବାସ, ଗୋଧନ ଓ ସନ୍ତାନ-ସମୃଦ୍ଧି, ଏବଂ ଶାନ୍ତିର ସ୍ଥିର ପରିବେଶ ମିଳେ।
Sukta 56
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରକ୍ଷା-ସୂକ୍ତରେ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ‘ନମଃ’ କରି ପ୍ରସାଦନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଦଂଶନକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ‘ବାନ୍ଧିବା/ବନ୍ଦ କରିବା’ ମନ୍ତ୍ର ଯୋଗ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ ଯେ ଅହିକୁ ସଂଯମ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ସେ ଝପଟି ବାହାରି ପାରିବ ନାହିଁ; ତାପରେ ରିତୁଆଲ ଭାବେ ସର୍ପର ଦାନ୍ତ, ଜହ୍ନ, ଜିଭ ଓ ମୁହଁକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦିଆଯାଏ—ଏଭଳି ଭାବେ ବିଷ ଓ ବିପଦକୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରି ସମଗ୍ର ଗୃହସ୍ଥ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ।
Sukta 57
ଅଥର୍ବବେଦ ୬.୫୭ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜଳ-ଚିକିତ୍ସା ଆରୋଗ୍ୟ-ମନ୍ତ୍ର; ଏଠାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ବିଧ୍ଧକ ପୀଡାକୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ “ବାଣ” ଭାବେ ଧରାଯାଇଛି ଏବଂ ଅଭିଷିକ୍ତ ଔଷଧୀୟ ଜଳ (ଜାଳାଷ) ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ପ୍ରତିହତ କରାଯାଏ। ପୁନଃପୁନଃ ଛିଟାଇବା ଓ ଶେଷରେ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଧ୍ୟମରେ, ଏହି ସୂକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବେଦନାରୁ ଚିକିତ୍ସାକ୍ଷେତ୍ରକୁ ବିସ୍ତାର କରି ସର୍ବାଙ୍ଗୀଣ ସୁରକ୍ଷାରେ ପରିଣତ କରେ—ଯେଉଁଠାରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳ ନିଜେ ଭେଷଜ (ଔଷଧ/ପ୍ରତିକାର) ହୋଇଯାନ୍ତି।
Sukta 58
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତଟି ଯଶସ୍—ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧି, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ସାମାଜିକ ସ୍ୱୀକୃତି—ଅର୍ଜନ କରି ତାହାକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ତ୍ର-ଚର୍ମ; ବିଶେଷକରି ଯଜ୍ଞୀୟ ପ୍ରତିପୋଷଣ ଓ ଦକ୍ଷିଣାର ରିତୁଆଲ ଅର୍ଥନୀତିରେ। ଏଥିରେ ଯଶସ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାମାଣିକ କୋସ୍ମିକ ଓ ଯଜ୍ଞୀୟ ଉତ୍ସମାନଙ୍କୁ (ଇନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ, ସବିତା; ଏବଂ ପ୍ରସଙ୍ଗତଃ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ) ଠାରୁ ଆଣି ନମାଯାଏ, ପରେ ତାହାକୁ ସାର୍ବଭୌମ କରାଯାଇ ବକ୍ତା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ “ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ” ହୁଏ।
Sukta 59
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ସୂକ୍ତରେ ଔଷଧି-ଶକ୍ତି ଅରୁନ୍ଧତୀ (ଓଷଧି)ଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି, ଯେ ସେ ଗୋ-ଧନକୁ—ବଳଦ, ଦୁଧାଳୁ ଗାଈ, ଶୁଷ୍କ ଗାଈ, ବଛଡ଼ା ଏବଂ ସମଗ୍ର ଚତୁଷ୍ପଦ ପଶୁବୃନ୍ଦକୁ—ରକ୍ଷା କରି ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତୁ। ଦୁଧ-ସମୃଦ୍ଧ, ରୋଗମୁକ୍ତ ଗୋଶାଳା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ଏବଂ ସେହି ରକ୍ଷା ମାନବ ଗୃହକୁ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ‘ଶର’ (ହଠାତ୍ ମରକ/ମହାମାରୀଜନିତ ଆକ୍ରମଣ)କୁ ଦୂର କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଆଥର୍ବବେଦୀୟ ଗୃହସ୍ଥ ଶୈଳୀରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ନିଜେ ଜପ ଓ ସରଳ ଔଷଧି-କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଗୋଠ ଓ ପଶୁବୃନ୍ଦ ଉପରେ ରଖାଯାଇଥିବା ରକ୍ଷା-ଆବେଶ ଭାବେ କାମ କରେ।
Sukta 60
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପତି-ଲାଭ ସୂକ୍ତରେ ସାମାଜିକ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତ ବିବାହ-ସଂଯୋଗର ରକ୍ଷକ ଅର୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି—ଯେ ସେ ଏକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ପତି ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଫଳଦାୟିନୀ ପତ୍ନୀତ୍ୱରେ ସୁସ୍ଥିର ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରାନ୍ତୁ। ବିବାହ-ବାଛାଇର ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାମୟ ପରିସର ("ସାଧାରଣ ସମାଗମ")କୁ ଏହା ସ୍ୱୀକାର କରେ ଏବଂ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦେବୀୟ ଲାଭ ମାଗେ। ଶେଷ ପଦ୍ୟରେ ଧାତୃଙ୍କ ବିଶ୍ୱ-ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଅନୁରୋଧକୁ ଭିତ୍ତି ଦିଆଯାଇଛି—ଯେ ଭଲ ମେଳାଣିଆ ବିବାହ ଋତ (ସ୍ଥିର ବ୍ୟବସ୍ଥା)ର ଅଂଶ ଏବଂ ସନ୍ତାନ ଓ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ନେଇଯାଏ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.