Anuvaka 10
ମୁଖ୍ୟ ଭାବ: ଆଥର୍ବଣିକ କ୍ରିୟାରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାରକ ସୁରକ୍ଷା—ରୋଗ-ପୀଡା ନିବାରଣ ସହ ବିଜୟ, ନିରାପଦ ଯାତ୍ରା ଓ ସ୍ଥିର ରାଜ୍ୟାଧିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଉପଭାବ: (1) କ୍ଷୟରୋଗ/ରପସ୍ (ୟକ୍ଷ୍ମନ୍) ନିଷ୍କାସନ ଓ ଅଂହସ୍ (ଆଚାର-ନୈତିକ ଦୋଷ/କଳଙ୍କ) ଅପସାରଣ; (2) ଔଷଧୀୟ ଚିକିତ୍ସା—କୁଷ୍ଠ ଔଷଧ ଓ ଯବ-ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରି ସଂଯୁକ୍ତ ଔଷଧ; (3) ବିଷ-ଦୂଷଣ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଅଭିମନ୍ତ୍ରଣ/ପବିତ୍ରୀକରଣ; (4) ଯୁଦ୍ଧଜୟ, ସଂଗ୍ରାମ-ରକ୍ଷା ଓ ଶତ୍ରୁ-ହିଂସାର ପ୍ରତିବଳୟ/ପରିବର୍ତ୍ତନ; (5) ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ—ନିରାପଦ ଗମନ ଓ ଗୃହ-ସୀମା/ପରିଧିର ସୁରକ୍ଷା।
Suktas in Anuvaka 10
Sukta 91
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଚିକିତ୍ସା-ସୂକ୍ତଟି ଯକ୍ଷ୍ମ-ସଦୃଶ କ୍ଷୟ/ଶୋଷ (ରପସ୍) କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ରୋଗୀର ଦେହରୁ ତାହାକୁ ଆଚାରଗତ ଭାବେ “ପଛକୁ ଫେରାଇ” ଓ ବାହାରକୁ ଖେଦାଇ ଦିଏ। ଏଥିରେ ଏକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଔଷଧ—ମିଶ୍ରିତ ଯବ—ସହିତ ଦିଗ-ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ନିଷ୍କାସନ ମନ୍ତ୍ର ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ନିମ୍ନଗତ ଗତିକୁ ଆଦର୍ଶ କରେ; ଏବଂ ଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଔଷଧ ଓ ରୋଗ-ବିକିରଣକାରୀ ଭାବରେ ‘ଆପଃ’ (ଜଳ) କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଚିକିତ୍ସାକୁ ମୁଦ୍ରାବଦ୍ଧ କରେ।
Sukta 92
ଅଥର୍ବବେଦ ୬.୯୨ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିଜୟ-ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଦୌଡ଼ ଘୋଡ଼ା (ବାଜୀ) ପାଇଁ ରଚିତ—ଗୁପ୍ତ ଗତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା, ନିର୍ମଳ/ନିର୍ବିଘ୍ନ ଆରମ୍ଭ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା, ଏବଂ ଦୌଡ଼ୁଆକୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ। ଏହା ଘୋଡ଼ାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରଣା, ମରୁତମାନଙ୍କ ବଳ, ଏବଂ ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ସହ ଯୋଗାଇ, ଶ୍ୱାସ, ଅଙ୍ଗ-ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଓ ଗତିବେଗକୁ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ନିଶ୍ଚିତ ବିଜୟରେ ପରିଣତ କରେ।
Sukta 93
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ (ନିରାପଦ ଯାତ୍ରା) ସୂକ୍ତ ଘରର ପୁରୁଷମାନଙ୍କ—ବିଶେଷକରି ଯାତ୍ରା, ଖୋଲା ପରିସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ—ଚାରିପାଖେ ଏକ ସୁରକ୍ଷା-ପରିଧି ସ୍ଥାପନ କରେ; ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁସଦୃଶ ଓ ରୁଦ୍ର-ସଦୃଶ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶାସିତ ପାଳେୟ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରେ। ‘ଦୁଷ୍ଟ-ବିଷ’ (ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅସ୍ତ୍ରସଦୃଶ କିମ୍ବା ମାୟାବୀ କ୍ଷତି) କୁ ନମସ୍ (ଶ୍ରଦ୍ଧା-ନମନ), ଆହୁତି ଏବଂ ଦେବ-ସେନା (ଦିବ୍ୟ ସେନାଦଳ) ର ଆହ୍ୱାନ ଦ୍ୱାରା ଯଜମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟଦିଗକୁ ଫେରାଇ ଦିଏ। ଏହି ସୂକ୍ତର ଶକ୍ତି ତାହାର ତାଲିକା-ଶୈଳୀର ନାମୋଚ୍ଚାରଣରେ ଅଛି: ନାମ କରିବା ମାନେ ବାନ୍ଧିବା, ଏବଂ ବାନ୍ଧିବା ମାନେ ବିପଦକୁ ବାହାରକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଭିତରେ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମୁଦ୍ରାବଦ୍ଧ କରିବା।
Sukta 94
AV 6.94 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସାମ୍ମନସ୍ୟ (ସାମୁଦାୟିକ ସମ୍ମତି) ସୂକ୍ତ, ଯାହା ମନ (ମନସ୍), ବ୍ରତ (ବ୍ରତ) ଓ ସାଧାରଣ ଆକୂତି/ଇଚ୍ଛା (ଆକୂତି) କୁ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ସମୁଦାୟିକ ଏକତା ଗଢ଼େ; ଏବଂ ମତଭେଦୀମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଟାଣି ଆଣି ସମ୍ମତିରେ ଫେରାଇ ଆଣେ। ଏହା ସମ୍ମନସ୍ୟାକୁ ପୂଜା-ସମ୍ମାନ କରିବାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପରେ ମନକୁ ଧରିବା ଓ ଅଧିକାର/ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ସ୍ପଷ୍ଟ କ୍ରିୟାକୁ ଉଚ୍ଚାରେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ବିଶ୍ୱଜନୀନ “ବୁଣାଇ-ଭିତରକୁ ନେବା” ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାକୁ ସ୍ଥିର କରେ।
Sukta 95
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଚିକିତ୍ସା-ସୂକ୍ତ କୁଷ୍ଠ ଔଷଧକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ, ଅମୃତଜନ୍ମା ଉପଚାର ଭାବେ ଅଧିକୃତ କରେ; ଯାହାର ମୂଳ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଏବଂ ଔଷଧମାନଙ୍କର ଉତ୍ସ-ଲୋକ ହିମବନ୍ତରେ ଅଛି। ଏହାର ଦିବ୍ୟ ଅଧିଗ୍ରହଣକୁ (‘ଅମରତ୍ୱର ଚିହ୍ନ/ପୁଷ୍ପ’) ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଏବଂ ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଔଷଧର ‘ଗର୍ଭ’ ବୋଲି ନାମକରଣ କରି, ସୂକ୍ତଟି ରିତୁଆଲ ଭାବେ କୁଷ୍ଠକୁ ସକ୍ରିୟ କରେ—ଯେପରି ଏହା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ରୋଗ-ପୀଡା ପାଇଁ ଏକ ଅଗଦ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରତିବିଷ ଓ ସର୍ବରୋଗହର ହୋଇଉଠେ।
Sukta 96
AV 6.96 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ-ଚିକିତ୍ସାମୂଳକ ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ରୋଗ ଓ ଅମଙ୍ଗଳକୁ ଜାଗ୍ରତ କିମ୍ବା ସ୍ୱପ୍ନାବସ୍ଥାରେ ଦୃଷ୍ଟି, ଚିନ୍ତା ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ନୀତି-ଆଚାରଜନିତ କଳୁଷ (ଅଂହସ, ଦେବକିଲ୍ବିଷ)ର ବାହ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି। ସୋମଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧିକର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁରୋହିତୀୟ ଅନୁମୋଦନ ଅଧୀନରେ ଓଷଧିମାନଙ୍କ (ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ) ସମୂହ-ଶକ୍ତିକୁ ସକ୍ରିୟ କରି, ଭୋଗୀକୁ ବନ୍ଧନରୁ “ମୁକ୍ତ” କରିବାକୁ କୁହେ—ଶପଥ-ଶାପ, ବରୁଣଙ୍କ ଦଣ୍ଡ, ଓ ଯମଙ୍କ ପାଶ—ଏବଂ ଶେଷରେ ସୋମଙ୍କ ଶୋଧନ କ୍ରିୟାରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
Sukta 97
ଏହି ତିନି-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ଆଥର୍ବଣିକ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିଜୟ-ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧଜୟକୁ ପବିତ୍ର କରେ—ବୀର, ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ଋତୁଶକ୍ତି ଅଗ୍ନି, ସୋମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ “ବିଜୟ”କୁ ଜନ୍ମଜାତ ଗୁଣ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରି। ଏହା କ୍ଷାତ୍ର (ସାର୍ବଭୌମ/ଯୋଦ୍ଧା-ଶକ୍ତି)କୁ ସୁଦୃଢ଼ କରେ, ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ନେତାଙ୍କ ସହ ବାନ୍ଧି ରଖେ, ଏବଂ ଶୁଭ ମାଧୁର୍ୟ ଓ ଯଥାଯଥ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ନିରୃତି (ଅମଙ୍ଗଳ/ବିନାଶ)କୁ ଦୂରେ ଠେଲିଦେଇ, କୃତ ଅପରାଧର କଳୁଷକୁ ମଧ୍ୟ ହଟାଏ।
Sukta 98
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରାଜସୂଚକ ଆଥର୍ବଣିକ ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଧିରାଜ (ଉପରି-ରାଜା) ଭାବେ ସିଂହାସନାରୂଢ଼ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଯଜମାନ/ପ୍ରତିପାଳକ ପାଇଁ ଅଜର କ୍ଷତ୍ର—ଅବିନାଶୀ, ଅଜୟ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ—ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ଏହା ରାଜଶକ୍ତିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟ-ଶକ୍ତି ଅଧୀନରେ ପବିତ୍ର କରି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଅଧିକାର ବିସ୍ତାର କରେ ଏବଂ କୁଳ-ଗୋତ୍ର ଓ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ରାଜାମାନଙ୍କର ଆଜ୍ଞାପାଳନ ଓ ନିଷ୍ଠା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।
Sukta 99
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ-ମନ୍ତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଫଳାଫଳର ଭୟଙ୍କର ନିୟନ୍ତା ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରେ ଏବଂ ତାଙ୍କର “ବାହୁ”କୁ ଆସନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧ-ହାନିରୁ ରକ୍ଷାକବଚ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରେ। ଶତ୍ରୁ ଉଠାଇଥିବା ପ୍ରାଣଘାତୀ ଆଘାତକୁ ଏହା ଏକ ସୀମାବଦ୍ଧ, ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇଯାଇଥିବା ବିପଦରେ ପରିଣତ କରେ; ତାପରେ ଦିବ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ ସହ ସାଧକଙ୍କ ମନକୁ ସମନ୍ୱୟ କରି ‘ସ୍ୱସ୍ତି’ ମଙ୍ଗଳ-ପ୍ରାର୍ଥନାରେ କ୍ରିୟାକୁ ସିଲ୍ କରେ। ଯଦିଓ ଏହା ଯୁଦ୍ଧଭୂମିର ଅଭିଚାରିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ, ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ୱର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କ୍ଷତି ନୁହେଁ, ବରଂ ସୁରକ୍ଷାମୂଳକ ପ୍ରତି-ମାୟା।
Sukta 100
AV 6.100 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିଷ-ନିବାରକ (viṣa) ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ‘ବିଷଦୂଷଣ’—ଅର୍ଥାତ୍ “ବିଷକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି”—କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଦାତାମାନଙ୍କ ଠାରୁ ବହିଆସୁଥିବା ଦାନ ଭାବେ ପବିତ୍ର କରାଯାଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦ୍ୟାଉଃ (ଆକାଶ/ସ୍ୱର୍ଗ), ପୃଥିବୀ ଏବଂ ତିନି ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଏହି ସୂକ୍ତ ଜଳ ଓ ପ୍ରତିବିଷ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଦିବ୍ୟ ଅଧିକୃତ ପ୍ରତିଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରେ, ଯାହା ବିଷର ‘ରସ’ (ତୀବ୍ରତା/ବିରୁଲେନ୍ସ) କୁ ଶୋଷି ନେଇ ପୀଡିତଙ୍କୁ ପୁନଃ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.