Sukta 24
Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this hymn-group)
Devata: Indra (implied by martial epithets and the hymn’s Indra-praise trajectory in 4.24)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (as transmitted; metrical exactness depends on pada resolution)
ଅଥର୍ବବେଦ ୪.୨୪ ଏକ ପାପମୋଚନ (ପାପ ଓ ଦୁଃଖ-କ୍ଲେଶ ଶିଥିଳକରଣ) ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଭକ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ବୃତ୍ରହନ୍, ବଳଧର, ଧନଦାତା—ଆହ୍ୱାନ କରି ନିଜକୁ ଅଂହସ୍ (ଦମନକାରୀ ଦୋଷ, ଅଶୁଚି, କିମ୍ବା ଅପଭାଗ୍ୟ) ଠାରୁ “ଖୋଲିଦେବା/ମୁକ୍ତ କରିଦେବା” ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ପୁନରୁକ୍ତି-ସଦୃଶ ଅନୁରୋଧ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ମୋକ୍ଷକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପାମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖାଏ—ଦାନକର୍ତ୍ତା ଓ ସୋମ-ଅର୍ପଣକାରୀ ପ୍ରତି—ଯାହା ଶକ୍ତି, ଯଜ୍ଞ-କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା, ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ (ଗବିଷ୍ଟି) ସଫଳତା ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରେ। ସୂକ୍ତର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ସ୍ତୁତି (ସ୍ତୋମ/ଅର୍କ/ବ୍ରହ୍ମନ୍) ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧମୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଦାୟକ ଉପାଧିଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ିଦେବା, ଯାହାରେ ଅଂହସ୍-ମୋଚନ ନବ ଭାଗ୍ୟୋଦୟର ଶର୍ତ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
पापमोचनम्। इन्द्र॑स्य मन्महे॒ शश्व॒दिद॑स्य मन्महे वृत्र॒घ्न स्तोमा॒ उप॑ मे॒म आगुः॑ । यो दा॒शुषः॑ सु॒कृतो॒ हव॒मेति॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वंह॑सः
ପାପମୋଚନ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଆମେ ମନ ଧରୁ—ହଁ, ସଦା ତାଙ୍କ ଉପରେ ମନ ଧରୁ। ହେ ବୃତ୍ରଘ୍ନ, ସ୍ତୋତ୍ରମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ନିକଟ ହୋଇଆସିଛି—ଏହିମାନେ। ଯେ ସୁକୃତ ଦାନଶୀଳ ଭକ୍ତଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ଆସନ୍ତି, ସେ ଆମକୁ କ୍ଲେଶ ଓ ପାପ (ଅଂହସ) ଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 2
य उ॒ग्रीणा॑मु॒ग्रबा॑हुर्य॒युर्यो दा॑न॒वानां॒ बल॑मारु॒रोज॑ । येन॑ जि॒ताः सिन्ध॑वो॒ येन॒ गावः॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वंह॑सः
ଯେ ଉଗ୍ରମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଉଗ୍ରବାହୁ ହୋଇ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ଯେ ଦାନବମାନଙ୍କ ବଳକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ନଦୀମାନେ ଜିତାଗଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଗାଈମାନେ (ଗାବଃ) ଲଭ୍ୟ ହେଲେ—ସେ ଆମକୁ କ୍ଲେଶ ଓ ପାପ (ଅଂହସ) ଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 3
यश्च॑र्षणि॒प्रो वृ॑ष॒भः स्व॒र्विद् यस्मै॒ ग्रावा॑णः प्र॒वद॑न्ति नृ॒म्णम्। यस्या॑ध्व॒रः स॒प्तहो॑ता॒ मदि॑ष्ठः॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वंह॑सः
ଯେ ଜନମାନଙ୍କର ନେତା, ବୃଷଭ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପ୍ରକାଶର ବିଜେତା—ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରାବାଣ (ସୋମ ପିଷିବା ପଥର) ନୃମ୍ଣ (ବୀରବଳ)କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଘୋଷଣା କରେ; ଯାହାଙ୍କ ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ) ସପ୍ତ ହୋତୃଙ୍କ ସହ ସର୍ବାଧିକ ମଦିଷ୍ଠ (ଉତ୍ସାହଜନକ) ଅଟେ—ସେ ଆମକୁ ଅଂହସ (କଷ୍ଟ) ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 4
यस्य॑ व॒शास॑ ऋष॒भास॑ उ॒क्षणो॒ यस्मै॑ मी॒यन्ते॒ स्व॒र॑वः स्व॒र्विदे॑ । यस्मै॑ शु॒क्रः पव॑ते॒ ब्रह्म॑शुम्भितः॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वंह॑सः
ଯାହାଙ୍କର ଗାଈ, ବୃଷଭ ଓ ଉକ୍ଷଣ (ବଳଦ) ଅଛି; ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର (ସ୍ତୁତିଗୀତର ସୁର) ମାପି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ—ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପ୍ରକାଶର ବିଜେତା ପାଇଁ; ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁକ୍ର (ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ) ସୋମ ବ୍ରହ୍ମ (ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର-ପ୍ରାର୍ଥନା)ରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ—ସେ ଆମକୁ ଅଂହସ (କଷ୍ଟ) ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 5
यस्य॒ जुष्टिं॑ सो॒मिनः॑ का॒मय॑न्ते॒ यं हव॑न्त॒ इषु॑मन्तं॒ गवि॑ष्टौ । यस्मि॑न्न॒र्कः शि॑श्रि॒ये यस्मि॒न्नोजः॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वंह॑सः
ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନ କୃପାକୁ ସୋମଯାଜକମାନେ କାମନା କରନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କୁ ବାଣଧାରୀ ଭାବେ ଗବିଷ୍ଟି (ଗୋଲାଭ ଅନ୍ୱେଷଣ) ରେ ଡାକନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ତୁତି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିତ, ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓଜଃ (ବଳ) ଅଛି—ସେ ଆମକୁ କ୍ଲେଶ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 6
यः प्र॑थ॒मः क॑र्म॒कृत्या॑य ज॒ज्ञे यस्य॑ वी॒र्यंऽ प्रथ॒मस्यानु॑बुद्धम्। येनोद्य॑तो॒ वज्रो॒ऽभ्याय॒ताहिं॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वंह॑सः
ଯିଏ କର୍ମ ଓ ପ୍ରତିକର୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିଲେ; ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରଥମଜାତ ବୀର୍ୟ ସ୍ୱୀକୃତ; ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ୟତ ବଜ୍ର ଅହି (ସର୍ପ) ବିରୋଧରେ ଧାଇଗଲା—ସେ ଆମକୁ କ୍ଲେଶ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 7
यः सं॑ग्रा॒मान्नय॑ति॒ सं यु॒धे व॒शी यः पु॒ष्टानि॑ संसृ॒जति॑ द्व॒यानि॑ । स्तौमीन्द्रं॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वंह॑सः
ଯେ ସ୍ୱାମୀ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଂଗ୍ରାମରେ ନେଇଯାନ୍ତି, ଯେ ଦ୍ୱିବିଧ ପୁଷ୍ଟି-ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରେ; ଆବଶ୍ୟକତାରେ ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଆହ୍ୱାନ କରେ: ସେ ଆମକୁ କଷ୍ଟ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
Aṃhas refers to oppressive distress—often felt as the consequence of fault, impurity, or hostile obstruction—blocking health, luck, and ritual success. The hymn asks Indra to ‘unbind’ that condition.
Indra is the breaker of bonds and obstacles (Vṛtrahan). By praising him as the seat of ojas (strength) and arka (hymn-power), the performer seeks his authoritative release from binding misfortune.
This sukta works primarily through praise and petition; no specific herb or amulet is required by the text. If desired, a simple offering and clean-water purification can accompany the recitation.
Ask anything about Sukta 24 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.