Sukta 22
Rishi: Atharvanic/Āṅgirasa milieu (hymn-type typical of Angirasic royal charms; precise anukramaṇī attribution varies)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh-like (requires metrical verification)
AV 4.22 ଏକ ରାଜ-ବଶୀକରଣ ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ଯେ ସେ ପୋଷକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜାଙ୍କ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତୁ, ଗୋତ୍ର-ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର “ବୃଷଭ” କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ବନ୍ଧନ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀଠାରୁ ଆସୁଥିବା ବିଶ୍ୱମୟ ସମୃଦ୍ଧିର ଆଶୀର୍ବାଦକୁ ବଶୀକରଣମୂଳକ ଅଭିଚାର ସହ ମିଶାଇ, ରାଜନୈତିକ ସଂହତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ: ଶତ୍ରୁମାନେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି, ବିରୋଧ ଦମିତ ହୁଏ, ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସମ୍ପଦ ରାଜାଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆଣାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
अमित्रक्षयणम्। इ॒ममि॑न्द्र वर्धय क्ष॒त्रियं॑ म इ॒मं वि॒शामे॑क वृ॒षं कृ॑णु॒ त्वम्। निर॒मित्रा॑नक्ष्णुह्यस्य॒ सर्वां॒स्तान् र॑न्धयास्मा अहमुत्त॒रेषु॑
ଶତ୍ରୁକ୍ଷୟ ପାଇଁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୋର ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟକୁ ତୁମେ ବଢ଼ାଅ; ଏହି ପୁରୁଷକୁ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ବୃଷଭ (ଅଗ୍ରନାୟକ) କର। ତାହାର ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହାଣି ଦୂର କର; ସେମାନଙ୍କୁ ତାହାର ଅଧୀନ କର; ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା/ସଂଘର୍ଷରେ ମୁଁ ତାକୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି।
Mantra 2
एमं भ॑ज॒ ग्रामे॒ अश्वे॑षु॒ गोषु॒ निष्टं भ॑ज॒ यो अ॒मित्रो॑ अ॒स्य। वर्ष्म॑ क्ष॒त्राणा॑म॒यम॑स्तु॒ राजेन्द्र॒ शत्रुं॑ रन्धय॒ सर्व॑म॒स्मै
ଗ୍ରାମରେ, ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଗୋମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ତାକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ ଦିଅ; ଯେ ତାହାର ଶତ୍ରୁ, ତାକୁ ନିଷ୍ଠ (ନିମ୍ନ) ଭାଗ ଦିଅ। ହେ ରାଜା, ଏହି ପୁରୁଷ କ୍ଷତ୍ରଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଶିଖର ହେଉ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତ୍ରୁକୁ ବଶ କର; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାହାର ଅଧୀନ କର।
Mantra 3
अ॒यम॑स्तु धन॑पति॒र्धना॑नाम॒यं वि॒शां वि॒श्पति॑रस्तु॒ राजा॑ । अ॒स्मिन्नि॑न्द्र॒ महि॒ वर्चां॑सि धेह्यव॒र्चसं॑ कृणुहि॒ शत्रु॑मस्य
ଏହି ପୁରୁଷ ଧନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନପତି ହେଉ; ଏହି ପୁରୁଷ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ବିଶ୍ପତି (କୁଳପତି) ହୋଇ ରାଜା ହେଉ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏଥିରେ ମହା ତେଜସ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କର; ତାହାର ଶତ୍ରୁକୁ ତେଜହୀନ (ଅବର୍ଚସ) କର।
Mantra 4
अ॒स्मै द्यावा॑पृथिवी॒ भूरि॑ वा॒मं दु॑हाथां घर्म॒दुघे॑ इव धे॒नू। अ॒यं राजा॒ प्रि॒य इन्द्र॑स्य भूयात् प्रि॒यो गवा॒मोष॑धीनां पशू॒नाम्
ତାହା ପାଇଁ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ଗରମ ଦୁଧ ଦୋହୁଥିବା ଦୁଇ ଧେନୁ ପରି, ପ୍ରଚୁର ମଙ୍ଗଳ (ଭୂରି ବାମ) ଝରାଉ। ଏହି ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହେଉ; ଗାଈମାନଙ୍କୁ, ଔଷଧୀମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ହେଉ।
Mantra 5
यु॒नज्मि॑ त उत्त॒राव॑न्त॒मिन्द्रं॒ येन॒ जय॑न्ति॒ न प॑रा॒जय॑न्ते । यस्त्वा॒ कर॑देकवृ॒षं जना॑नामु॒त राज्ञा॑मुत्तमं मा॑न॒वाना॑म्
ମୁଁ ତୁମ ସହ ଉତ୍ତରାବନ୍ତ (ସର୍ବାଧିପ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୋଗ କରୁଛି—ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ଜୟ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରାଜିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଯିଏ ତୁମକୁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଏକବୃଷ (ଏକମାତ୍ର ବୀର-ବୃଷଭ) କରିଥିଲେ, ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ କରିଥିଲେ।
Mantra 6
उत्त॑र॒स्त्वमध॑रे ते स॒पत्ना॒ ये के च॑ राज॒न् प्रति॑शत्रवस्ते । ए॒क॒वृ॒ष इन्द्र॑सखा जिगी॒वां छ॑त्रूय॒तामा भ॑रा॒ भोज॑नानि
ତୁମେ ଉତ୍ତମ; ତୁମ ତଳେ ତୁମ ସପତ୍ନ (ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ) ଅଛନ୍ତି—ହେ ରାଜନ, ଯେ କେହି ତୁମ ପ୍ରତିଶତ୍ରୁ। ଏକବୃଷ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା, ବିଜୟୀ: ଯେମାନେ ଶତ୍ରୁତା କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ଭୋଜନ-ସାମଗ୍ରୀ (ଆହାର-ସମ୍ପତ୍ତି) ଏଠାକୁ ଆଣ।
Mantra 7
सिं॒हप्र॑तीको॒ विशो॑ अद्धि॒ सर्वा॑ व्या॒घ्रप्र॑ती॒कोऽव॑ बाधस्व॒ शत्रू॑न्। ए॒क॒वृ॒ष इन्द्र॑सखा जिगी॒वां छ॑त्रूय॒तामा खि॑दा॒ भोज॑नानि
ସିଂହମୁଖୀ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷ କର; ବ୍ୟାଘ୍ରମୁଖୀ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କର। ଏକବୃଷ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା, ବିଜୟୀ: ଯେମାନେ ଶତ୍ରୁତା କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ଭୋଜନ-ସାମଗ୍ରୀ (ଆହାର-ସମ୍ପତ୍ତି) ଏଠାକୁ ଶୋଷି ଆଣ/ଟାଣି ଆଣ।
Frequently Asked Questions
It is used to strengthen a ruler’s authority, defeat or bind opponents, and stabilize rule by invoking Indra’s conquering power along with prosperity and legitimacy.
The “sole bull” metaphor declares singular dominance: one leader stands foremost among the people, with rivals reduced to subordination under Indra’s backing.
Both. Alongside enemy-subjugation, it asks Heaven-and-Earth to ‘milk’ abundance and seeks goodwill from cattle, plants, and livestock—economic foundations of a stable reign.
Ask anything about Sukta 22 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
