Sukta 6
Rishi: Atharvanic/Āṅgirasa milieu (enemy-destruction hymns frequently Angiras-like; specific r̥ṣi not provided here)
Devata: Aśvattha (tree-power) as the operative agent; implicit Indraic violence in the background
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
ଏହି ଅଭିଚାରିକ ସୂକ୍ତରେ ପବିତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥ (ବଟ/ପିପଳ) କୁ ଜୀବନ୍ତ, ପୁରୁଷ ଭାବର ଭନସ୍ପତି-ଶକ୍ତି ଭାବେ ଅସ୍ତ୍ରୀକୃତ କରାଯାଇଛି—ପରସ୍ପର ଦ୍ୱେଷରେ ଆବଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବା, ବାନ୍ଧିବା ଓ ଦୂରେ ହଟାଇବା ପାଇଁ। ଆଙ୍ଗିରସ-ଶୈଳୀର ବଶୀକରଣ-ତର୍କକୁ ଆଧାର କରି, ଏହା ଶାରୀରିକ କ୍ରିୟା (ଅଶ୍ୱତ୍ଥର ଶାଖା) କୁ ମାନସିକ ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ବ୍ରହ୍ମନ୍ (ମନ୍ତ୍ର-ବଳ) ସହ ଯୋଡ଼େ; ଏପରିକି ନିରୃତି ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଧନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବାନ୍ଧି ରଖିବାକୁ କୁହେ।
Mantras
Mantra 1
शत्रुनाशनम्। पुमा॑न् पुंसः परि॑जातोऽश्व॒त्थः ख॑दि॒रादधि॑ । स ह॑न्तु॒ शत्रू॑न् माम॒कान् यान॒हं द्वेष्मि॒ ये च॒ माम्
ଶତ୍ରୁନାଶନ ପାଇଁ: ପୁରୁଷସ୍ୱରୂପ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ପୁରୁଷରୁ ଜାତ, ଖଦିରରୁ (ତାହାର ଉପରୁ) ଉଦ୍ଭୂତ—ସେ ମୋର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହନନ କରୁ: ଯାହାଙ୍କୁ ମୁଁ ଦ୍ୱେଷ କରେ ଏବଂ ଯେମାନେ ମୋତେ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି।
Mantra 2
तान॑श्वत्थ॒ निः शृ॑णीहि॒ शत्रू॑न् वैबाध॒दोध॑तः । इन्द्रे॑ण वृत्र॒घ्ना मे॒दी मि॒त्रेण॒ वरु॑णेन च
ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ! ସେଇ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି ଛିଟିକାଇ ଦେ; ତୀବ୍ର ଆଘାତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟା। ବୃତ୍ରହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ, ମେଦୀଙ୍କ ସହ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସହ (ମୋ ପାଇଁ) ଏହା କର।
Mantra 3
यथा॑श्वत्थ नि॒रभ॑नो॒ऽन्तर्म॑ह॒त्यऽर्ण॒वे। ए॒वा तान्त्सर्वा॒न् निर्भ॑ङ्ग्धि॒ यान॒हं द्वेष्मि॒ ये च॒ माम्
ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ! ଯେପରି ତୁମେ ମହାନ୍ ଅର୍ଣ୍ଣବ (ବିଶାଳ ବନ୍ୟାଜଳ) ମଧ୍ୟରେ (ସେମାନଙ୍କୁ) ଭିତରୁ ହଟାଇ ଦେଇଛ, ସେପରି ଏବେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି ଛିଟିକାଇ ଦେ—ଯାହାକୁ ମୁଁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଏବଂ ଯେମାନେ ମୋତେ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି।
Mantra 4
यः सह॑मान॒श्चर॑सि सासहा॒न इव ऋष॒भः । तेना॑श्वत्थ॒ त्वया॑ व॒यं स॒पत्ना॑न्त्सहिषीमहि
ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ! ତୁମେ ସହମାନ ହୋଇ ସର୍ବତ୍ର ଚର, ସର୍ବଜୟୀ ପରି, ଋଷଭ ପରି। ତୁମର ସେହି ବିଜୟଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା, ତୁମକୁ ସହାୟ କରି, ଆମେ ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ (ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ/ଶତ୍ରୁ) ବଶ କରିବା।
Mantra 5
सि॒नात्वे॑ना॒न् निरृ॑तिर्मृ॒त्योः पाशै॑रमो॒क्यैः । अश्व॑त्थ॒ शत्रू॑न् माम॒कान् यान॒हं द्वेष्मि॒ ये च॒ माम्
ଅମୋଚ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁର ପାଶଦ୍ୱାରା ନିରୃତି ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବାନ୍ଧୁନ୍ତୁ—ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ—ମୋର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ, ଯେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଏବଂ ଯେମାନେ ମୋତେ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
Mantra 6
यथा॑श्वत्थ वानस्प॒त्याना॒रोह॑न् कृणु॒षेऽध॑रान्। ए॒वा मे॒ शत्रो॑र्मू॒र्धानं॒ विष्व॑ग् भिन्द्धि॒ सह॑स्व च
ହେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ହେ ବାନସ୍ପତି (ବନର ଅଧିପତି), ଯେପରି ତୁମେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆରୋହଣ କରିବାକୁ ଦିଅନାହଁ, ତାଙ୍କୁ ତଳେ ରଖ; ସେପରି ମୋ ଶତ୍ରୁର ମୁଣ୍ଡକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଭେଦି ଫାଟିଦିଅ, ଏବଂ ବିଜୟୀ ହୁଅ।
Mantra 7
तेऽध॒राञ्चः॒ प्र प्ल॑वन्तां छि॒न्ना नौरि॑व॒ बन्ध॑नात्। न वै॑बा॒धप्र॑णुत्तानां॒ पुन॑रस्ति नि॒वर्त॑नम्
ସେମାନେ ଅଧୋମୁଖ ହୋଇ ଆଗକୁ ଭାସିଯାଆନ୍ତୁ, ବନ୍ଧନରୁ କାଟି ଛାଡ଼ା ନୌକା ପରି; କାରଣ ପ୍ରତିହତ ହୋଇ ଦୂରକୁ ହଂକାଯାଇଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟରେ ପୁନଃ ଫେରା ନାହିଁ।
Mantra 8
प्रैणा॑न् नुदे॒ मन॑सा॒ प्र चि॒त्ते॑नो॒त ब्रह्म॑णा । प्रैणा॑न् वृ॒क्षस्य॒ शाख॑याश्व॒त्थस्य॑ नुदामहे
ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଠେଲିଦେଉଛୁ—ମନରେ, ଚିତ୍ତର ସଙ୍କଳ୍ପରେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ-ମନ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ; ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷର ଶାଖାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ହଂକାଇ ଦେଉଛୁ।
Frequently Asked Questions
To counter active enemies by turning the Aśvattha tree’s power into a ritual force that strikes, binds, and expels those who hate the practitioner and are hated in return.
It is not just symbolic: the branch functions as the physical implement that carries the mantra’s intent—used to thrust away foes and to embody coercive vanaspati power.
Both. Some verses push enemies outward (expulsion), while others explicitly ask Nirṛti and Mṛtyu to bind them with unloosenable nooses, creating restraint and ruin.
Ask anything about Sukta 6 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
