Sukta 3
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (royal restoration context; specific ṛṣi attribution depends on anukramaṇī tradition).
Devata: Agni (primary), with Maruts as auxiliary enforcers; ‘Rodasī’ as cosmic supports.
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (to be confirmed against pada count/accent tradition in the user’s edition).
ଏହି ଛଅ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ରାଜକୀୟ ଆଥର୍ବଣିକ ସୂକ୍ତଟି ପ୍ରତ୍ୟାନୟନ-ଶୈଳୀର ପୁନଃସ୍ଥାପନ ରୀତି; ଏଥିରେ ବିସ୍ଥାପିତ ରାଜାଙ୍କୁ “ପୁଣି ଡାକି ଆଣି” ସ୍ୱାରାଜ୍ୟ (ସ୍ୱାଧୀନ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ)ରେ ପୁନଃ ଆସୀନ କରାଯାଏ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁକର୍ମୀ ସ୍ଥାପକ ଭାବେ କରାଯାଏ; ମରୁତ, ବରୁଣ, ସୋମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଡାକନ୍ତା ଓ ଦଣ୍ଡଦାତା ଭାବେ କାମ କରି ଦୂର ଲୋକ/ଦିଗନ୍ତରୁ ଯଥାର୍ଥ ଶାସକଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣନ୍ତି, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଦାବିଦାରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିହତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ରୋଦସୀ (ବିଶ୍ୱ-ଆଧାର) ସହ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ପୁନଃ ସମନ୍ୱୟ କରନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
स्वराज्ये राज्ञः पुनः स्थापननम्। अ॑चिक्रदत् स्व॒पा इ॒ह भु॑व॒दग्ने॒ व्यऽचस्व॒ रोद॑सी उरू॒ची। यु॒ञ्जन्तु॑ त्वा म॒रुतो॑ वि॒श्ववे॑दस॒ आमुं न॑य॒ नम॑सा रा॒तह॑व्यम्
ସ୍ୱରାଜ୍ୟରେ ରାଜାଙ୍କ ପୁନଃସ୍ଥାପନ। ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଡାକିଛି; ସୁକର୍ମୀ (ସ୍ୱପା) ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି। ହେ ଅଗ୍ନି, ବିଶାଳ ଭାବେ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହେ— ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀକୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତ କର। ବିଶ୍ୱବେଦସ ମରୁତମାନେ ତୁମକୁ ଯୋଗ କରୁନ୍ତୁ; ନମସ୍କାର ସହ ଏହି ପୁରୁଷକୁ ଏଠାକୁ ନେଇଆ— ଯେ ହବ୍ୟ ଅର୍ପଣକାରୀ, ଯଥାବିଧି ହବନ-ହବ୍ୟରେ ସଜ୍ଜ।
Mantra 2
दू॒रे चि॒त् सन्त॑मरु॒षास॒ इन्द्र॒मा च्या॑वयन्तु स॒ख्याय॒ विप्र॑म्। यद् गा॑य॒त्रीं बृ॑ह॒तीम॒र्कम॑स्मै सौत्राम॒ण्या दधृ॑षन्त दे॒वाः
ସେ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅରୁଷାସ—ଲାଲିମାମୟ ଶକ୍ତିମାନେ—ମିତ୍ରତା ପାଇଁ, ପ୍ରେରିତ ବିପ୍ରଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଚଳାଇ ଆଣୁନ୍ତୁ। କାରଣ ଦେବମାନେ ସୌତ୍ରାମଣୀ ସହ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗାୟତ୍ରୀ, ବୃହତୀ ଏବଂ ସ୍ତୁତି-ଅର୍କ ରଚନା କରିଥିଲେ।
Mantra 3
अ॒द्भ्यस्त्वा॒ राजा॒ व॑रुणो ह्वयतु॒ सोम॑स्त्वा ह्वयतु॒ पर्व॑तेभ्यः । इन्द्र॑स्त्वा ह्वयतु वि॒ड्भ्य॑ आ॒भ्यः श्ये॒नो भू॒त्वा विश॒ आ प॑ते॒माः
ଜଳମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ରାଜା ବରୁଣ ତୁମକୁ ଡାକୁନ୍ତୁ; ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ସୋମ ତୁମକୁ ଡାକୁନ୍ତୁ। ଆମ ଏହି କୁଳମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମକୁ ଡାକୁନ୍ତୁ; ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ହୋଇ ଆମେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଉଡ଼ିଆସୁ।
Mantra 4
श्ये॒नो ह॒व्यं न॑य॒त्वा पर॑स्मादन्यक्षे॒त्रेअप॑रुद्धं॒ चर॑न्तम्। अ॒श्विना॒ पन्थां॑ कृणुतां सु॒गं त॑ इ॒मं स॑जाता अभि॒संवि॑शध्वम्
ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ଦୂରରୁ ହବ୍ୟକୁ ଏଠାକୁ ଆଣୁ—ଯେ ପରର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଏଦିକ-ସେଦିକ ଚଳାଚଳ କରୁଛି। ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତାହା ପାଇଁ ସୁଗମ ପଥ କର; ହେ ସଜାତମାନେ (ଜନ୍ମସହଚରମାନେ), ତୁମେ ସମେତ ହୋଇ ଏହି ଏକରେ ପ୍ରବେଶ କର (ପୁନଃ ଏକତ୍ର ହେଉ)।
Mantra 5
ह्वय॑न्तु त्वा प्रतिज॒नाः प्रति॑ मित्रा अ॑वृषत । इ॒न्द्रा॒ग्नी विश्वे॑ दे॒वास्ते वि॒शि क्षेम॑मदीधरन्
ପ୍ରତିଜନମାନେ ଉତ୍ତରରେ ତୁମକୁ ଡାକୁନ୍ତୁ; ମିତ୍ରଭାବୀ ଶକ୍ତିମାନେ ଉତ୍ତରରେ ତୁମ ଉପରେ କୃପା-ବର୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା—ଏମାନେ ଗୋତ୍ର/ବଂଶ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷେମ (ସୁରକ୍ଷା-ଶାନ୍ତି)କୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 6
यस्ते॒ हवं वि॒वद॑त् सजा॒तो यश्च॒ निष्ट्यः॑ । अ॑पाञ्चमिन्द्र॒ तं कृ॒त्वाथे॒ममि॒हाव॑ गमय
ଯେ ତୋର ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ହବ (ଆହ୍ୱାନ)କୁ ବିବାଦ କରେ—ସେ ତୋର ସଜାତ (ସଗୋ) ହେଉ କି ନିଷ୍ଟ୍ୟ (ପର) ହେଉ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତାକୁ ପଛକୁ ଫେରାଇଦିଆ (ପଛମୁହାଁ) କର; ତାପରେ ଏହି ପୁରୁଷକୁ ଏଠିଏ, ତାହାର ସ୍ଥାନକୁ, ଏଠି ଆଣିଦେ।
Frequently Asked Questions
It is used to bring back and re-establish a rightful ruler (or the ‘sovereign principle’) after displacement, and to stabilize the realm by aligning cosmic order with social order.
They function as summoning and enforcement powers across domains: Varuṇa calls from the waters, Soma from the mountains, and Indra from the clans—together ensuring retrieval and protection from opposition.
Yes, secondarily: the closing verse asks Indra to make any disputant—kinsman or outsider—‘backward-turned,’ so the intended person can return and be installed without obstruction.
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.