Sukta 71
Rishi: Traditionally Ṛgvedic; in AV 20 the seer-attribution follows the borrowed RV hymn tradition (Indra-stuti).
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type cadence as in RV-style praise (exact metrical parsing depends on pada recension).
AV 20.71 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦରୁ ଗୃହୀତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହାକୁ ଅଥର୍ବବେଦର ପୌଷ୍ଟିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ପ୍ରତିପୋଷକଙ୍କ ପାଖକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ “ଚୟିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦାନ” ଆକର୍ଷିତ କରାଯାଏ। ଅନୁକ୍ରମିକ ସବନ (ସୋମ-ପୀଡନ) ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ “ବାନ୍ଧି” ରଖୁଥିବା ସ୍ତୁତି ମାଧ୍ୟମରେ, ଏହି ସୂକ୍ତ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ସାହାଯ୍ୟ, ରକ୍ଷା, ବିଜୟ, ଏବଂ ଧନ-ସଫଳତାର ନିରନ୍ତର ଆଗମନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ। ଦାଶୁଷ (ଉଦାର ଦାତା/ଅର୍ପଣକାରୀ) ପାଇଁ ଏହାର ଶକ୍ତିକୁ ଶୀଘ୍ର ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବୋଲି ଦର୍ଶାଯାଇଛି, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହାୟତା ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଉପସ୍ଥିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
म॒हां इन्द्रः॑ प॒रश्च॒ नु म॑हि॒त्वम॑स्तु व॒ज्रिणे । द्यौर्न प्र॑थि॒ना शवः॑
ଇନ୍ଦ୍ର ମହାନ—ହଁ, ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ମହାନ; ଏବେ ବଜ୍ରଧାରୀ ପାଇଁ ମହିମା ହେଉ। ତାଙ୍କର ଶବ (ବଳ) ଆକାଶ ପରି ପ୍ରସ୍ତୃତ ଓ ବିଶାଳ।
Mantra 2
स॒मो॒हे वा॒ य आश॑त॒ नर॑स्तो॒कस्य॒ सनि॑तौ । विप्रा॑सो वा धिया॒यवः॑
ସମ୍ମୋହରେ କିମ୍ବା ଆଘାତର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ପୁରୁଷମାନେ ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ କି—ସନ୍ତାନ-ଲାଭର ଜୟରେ; କିମ୍ବା ପ୍ରେରିତ ବିପ୍ରମାନେ, ଧି ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୱେଷଣକାରୀ—
Mantra 3
यः कु॒क्षिः सो॑म॒पात॑मः समु॒द्र इ॑व॒ पिन्व॑ते । उ॒र्वीरापो॒ न का॒कुदः॑
ଯାହାର କୁକ୍ଷି—ସୋମପାନରେ ଅତ୍ୟଧିକ—ସମୁଦ୍ର ପରି ଫୁଲିଉଠେ; ବିସ୍ତୃତ ଆପଃ ପରି, ଯେନେ ଉଠୁଥିବା କାକୁଦ (ତରଙ୍ଗ-ଶିଖର) —
Mantra 4
ए॒वा ह्य॑स्य सू॒नृता॑ विर॒प्शी गोम॑ती म॒ही। प॒क्वा शाखा॒ न दा॒शुषे॑
ଏହିପରି, ତାହାର ସୂନୃତା (କୃପାଭରା ସତ୍ୟବାଣୀ) ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପେ—ଗୋମତୀ, ମହୀ, ସମୃଦ୍ଧ; ଦାଶୁଷେ (ଉଦାର ଯଜମାନ) ପାଇଁ ପକ୍କ ଶାଖା ପରି।
Mantra 5
ए॒वा हि ते॒ विभू॑तय ऊ॒तय॑ इन्द्र॒ माव॑ते । स॒द्यश्चि॒त् सन्ति॑ दा॒शुषे॑
ହେ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର! ତୋର ପ୍ରକଟ ବିଭୂତି ଓ ରକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକ ଏମିତି ହିଁ—ହଁ, ସତ୍ୱର—ଉଦାର ଯଜମାନ/ଦାନକର୍ତ୍ତା ଉପାସକ ପାଇଁ ସନ୍ନିହିତ ରହେ।
Mantra 6
ए॒वा ह्य॑स्य॒ काम्या॒ स्तोम॑ उ॒क्थं च॒ शंस्या॑ । इन्द्रा॑य॒ सोम॑पीतये
କାରଣ ସତ୍ୟରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କାମ୍ୟଫଳ ଦେବା ସ୍ତୋମ ଓ ଉକ୍ଥ (ଗମ୍ଭୀର ସ୍ତୁତି-ଗାନ) ଘୋଷିତ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ—ସୋମପାନକାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ।
Mantra 7
इन्द्रेहि॒ मत्स्यन्ध॑सो॒ विश्वे॑भिः सोम॒पर्व॑भिः । म॒हां अ॑भि॒ष्टिरोज॑सा
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆସ; ସମସ୍ତ ସୋମପର୍ବମାନଙ୍କ ସହ (ସୋମ ଚାପିବା ସମସ୍ତ ଅବସର ସହ) ସୋମରସରେ ଆନନ୍ଦ କର। ତୋର ସାହାଯ୍ୟ ମହାନ—ତୋର ଓଜସାରେ।
Mantra 8
एमे॑नं सृजता सु॒ते म॒न्दिमिन्द्रा॑य म॒न्दिने॑ । चक्रिं॒ विश्वा॑नि॒ चक्र॑ये
ସୁତ (ନିଷ୍ପୀଡିତ) ସୋମକୁ ଦବାଉଥିବାବେଳେ ଏହି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପାନକୁ ଢାଳ—ଆନନ୍ଦିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ଆନନ୍ଦ ଦେବାଳାଙ୍କ ପାଇଁ; ସମସ୍ତ କର୍ମ କରୁଥିବା କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନା ପାଇଁ।
Mantra 9
मत्स्वा॑ सुशिप्र म॒न्दिभि॒ स्तोमे॑भिर्विश्वचर्षणे । सचै॒षु सव॑ने॒ष्वा
ହେ ସୁଶିପ୍ର (ସୁନ୍ଦର ଓଠଯୁକ୍ତ), ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପାନ ଓ ସ୍ତୋତ୍ର ସହ ଆନନ୍ଦ କର; ହେ ବିଶ୍ୱଚର୍ଷଣେ (ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଅଧିପତି), ଏହି ସବନଗୁଡ଼ିକରେ (ଦବାଣ-ଯଜ୍ଞରେ) ଯୋଗ ଦେ—ଏଠାକୁ ଆ।
Mantra 10
असृ॑ग्रमिन्द्र ते॒ गिरः॒ प्रति॒त्वामुद॑हासत । अजो॑षा वृष॒भं पति॑म्
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୋର ଗିରଃ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ପ୍ରେରିତ ହୋଇଛି; ତୋ ପାଖକୁ ସେମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ଡାକିଉଠିଛନ୍ତି। ତୁମେ ବୃଷଭ—ପତି (ପ୍ରଭୁ)ଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛ।
Mantra 11
सं चो॑दय चि॒त्रम॒र्वाग् राध॑ इन्द्र॒ वरे॑ण्यम्। अस॒दित् ते॑ वि॒भु प्र॒भु
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଚିତ୍ର (ଦୀପ୍ତିମୟ) ଦାନ-ସମ୍ପଦକୁ ଏଠାକୁ ପ୍ରେରଣ କର—ବରେଣ୍ୟ, ବାଛିବାଯୋଗ୍ୟ; ହଁ, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ସିଦ୍ଧ ହେଉ—ତୁମେ ସର୍ବାଧିପତି, ପ୍ରଭୁ, କାର୍ଯ୍ୟସାଧକ ସ୍ୱାମୀ।
Mantra 12
अ॒स्मान्त्सु तत्र॑ चोद॒येन्द्र॑ रा॒ये रभ॑स्वतः । तुवि॑द्युम्न॒ यश॑स्वतः
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେଥିରେ ଆମକୁ ଭଲଭାବେ ଆଗକୁ ଚାଳନା କର—ଧନ ଦିଗକୁ; ହେ ବଳବାନ, ତୁବିଦ୍ୟୁମ୍ନ (ବହୁ ମହିମାବାନ), ଯଶସ୍ୱୀ (ଉଚ୍ଚ କୀର୍ତ୍ତିବାନ)।
Mantra 13
सं गोम॑दिन्द्र॒ वाज॑वद॒स्मे पृ॒थु श्रवो॑ बृ॒हत्। वि॒श्वायु॑र्धे॒ह्यक्षि॑तम्
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଗୋ-ସମ୍ପଦ ସହିତ ଧନ, ବିଜୟଶକ୍ତି ସହିତ ଧନ ଦିଅ; ବିସ୍ତୃତ ଯଶ, ମହାନ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ। ଏବଂ ଆମ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଅକ୍ଷୟ ଆୟୁଷ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 14
अ॒स्मे धे॑हि॒ श्रवो॑ बृ॒हद् द्यु॒म्नं स॑हस्र॒सात॑मम्। इन्द्र॒ ता र॒थिनी॒रिषः॑
ଆମ ଭିତରେ ମହାନ ଯଶ ସ୍ଥାପନ କର; ଏବଂ ସହସ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ବିଜୟଦାୟକ ଦ୍ୟୁମ୍ନ (ତେଜ) ଦିଅ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେହି ରଥବାହି ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରେରଣା (ଇଷଃ) ଆମକୁ ଦିଅ।
Mantra 15
वसो॒रिन्द्रं॒ वसु॑पतिं गी॒र्भिर्गृ॒णन्त॑ ऋ॒ग्मिय॑म्। होम॒ गन्ता॑रमू॒तये॑
ଗୀର୍ଭିଃ (ସ୍ତୁତି) ଦ୍ୱାରା ବସୁମାନଙ୍କ ପତି, ଋଗ୍ମିୟ—ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର। ହେ ହୋମ (ଆହ୍ୱାତା/ହବିଷ୍କର୍ତ୍ତା), ସହାୟତା ପାଇଁ ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ (ସ୍ତୁତି କର)।
Mantra 16
सु॒तेसु॑ते॒ न्योऽकसे बृ॒हद् बृ॑ह॒त एद॒रिः । इन्द्रा॑य शू॒षम॑र्चति
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୋମ-ସୁତିରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଯଥୋଚିତ ଆସନରେ ବସାଏ—ମହାନ, ମହାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣକାରୀ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଉଗ୍ର ଶୂଷ (ବୀର୍ୟ-ବଳ)ର ସ୍ତୁତି କରେ।
Frequently Asked Questions
It is primarily a Paustika (prosperity) hymn: it summons Indra’s splendid bounty, asks for immediate help, and stabilizes protection and success for the patron.
Savana language ‘stations’ Indra in repeated ritual moments, so his presence is not brief but continuous—supporting ongoing protection and steady gain.
No. The sukta’s stated mechanism is stoma (praise) and invitation; later practice may add simple offerings, but the text itself does not require substances.
Ask anything about Sukta 71 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.