Atharvaveda Kanda 20 Anuvaka 6 in Oriya

Various Rishis

Kanda 2010 Suktas52 Mantras

Anuvaka 6

ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତିକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷାର ଲିଟର୍ଜି ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ: ସୋମରେ ଉତ୍ସାହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପରାଜେୟ ବିଜେତା ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଯିଏ ଆହ୍ୱାନକାରୀ ଦଳକୁ ବାଜ (ପୁରସ୍କାର-ଜୟୀ ସଫଳତା), ଧନ-ସମ୍ପଦ ଓ ନିରାପତ୍ତା ଦାନ କରନ୍ତି। ଉପଥିମ: ସୋମ ଦେବଶକ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞ-କ୍ରିୟାଫଳର ଉତ୍ପ୍ରେରକ; ରଣେ/ସମର୍ୟେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବାଜ ଓ ବିଜୟ ଧାର୍ମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ; ପୁରନ୍ଦର ଭାବରେ ଦୁର୍ଗ-ଭେଦୀ ପ୍ରଭାବ ଓ ରାଜସ୍ୱାଧିକାର ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଚିତ୍ର; ସ୍ତୋମ/ଉକ୍ଥ/ଗୀରକୁ ‘ନିକ୍ଷିପ୍ତ/ପ୍ରେରିତ’ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଧରାଯାଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟ କରେ।

Suktas in Anuvaka 6

Sukta 51

AV 20.51 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ମୂଳର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହା ସ୍ତୁତି ମାଧ୍ୟମରେ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ସକ୍ରିୟ କରେ। ଏହି ସୂକ୍ତରେ ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ନିଜେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଉପକରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି—ଯାହା ଗାୟକମାନଙ୍କ ଓ ସୋମ-ପୀଡକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ “ଶୁଭ ଦାନ” ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଘବାନ୍ ଭାବେ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ସ୍ତୁତିକାରମାନଙ୍କୁ ଯେନେ “ହଜାରଗୁଣ” ପୁରସ୍କାର ଦିଅନ୍ତି; ଏବଂ ସେ ଅପରାଜେୟ ରକ୍ଷକ, ଯାହାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରଭାବ ଉଦାର ଯଜମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ିଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ସୋମ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥାଏ।

Rishi: Ṛgvedic provenance (Indra-stuti); in AV 20 the seer-attribution follows the source hymn tradition rather than native AV authorship. | Devata: Indra (Maghavan, Vṛtrahan by implication) | 4 Mantras

Sukta 52

AV 20.52 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ସୋମ-ଲିତୁର୍ଜିର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତ, ଯାହା ସୋମ-ଛାଣନୀ (ପବିତ୍ର) ର ନିସ୍ସ୍ରାବ ସ୍ଥାନରେ—ଯେଉଁଠାରେ ଗାୟକମାନେ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବେ ବସନ୍ତି—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ଥାପନକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରେ। ଏହା ବୃତ୍ରହନଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞକୁ ‘ଘର’ ଭାବେ ଆସିବାକୁ, ପିଷ୍ଟ ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ବିଜୟ-ପୁରସ୍କାର ଓ ଗୋ-ଧନ ଦେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ; ବର୍ହିସ୍, ପବିତ୍ର, ସ୍ତୋତୃ-ମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଠିକ୍ ଯଜ୍ଞ-ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷା ସହ ଯୋଡ଼େ।

Rishi: Ṛgvedic provenance (Soma-rite Indra hymn source) | Devata: Indra (Vṛtrahan) | 3 Mantras

Sukta 53

ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସୂକ୍ତରେ ସୋମ-ଉତ୍ସାହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପରାଜେୟ, ଦୁର୍ଗ-ଭେଦକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଯାହାକୁ ଡାକିଲେ ପରେ କେହି ରୋକିବା କିମ୍ବା ବିଳମ୍ବ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ସୋମ-ପୀଡନ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ-ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ତାଙ୍କର ଅବରୋଧହୀନ ବିଚରଣକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଏହି ସୂକ୍ତ ଏକ ବାଧା-ଭଙ୍ଗ ଆଦର୍ଶ ଭାବେ କାମ କରେ: ଯେ ଶକ୍ତି ‘ଦୁର୍ଗ’ ଭାଙ୍ଗେ, ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ ପାଠକଙ୍କ ସଫଳତା, ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିଜୟ ପଥର ବାଧା ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଏ।

Rishi: As per RV source of AV 20.53 (attribution follows the borrowed Rigvedic hymn; edition-dependent). | Devata: Indra (Soma-exhilarated). | 3 Mantras

Sukta 54

AV 20.54 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ପ୍ରସ୍ତାବନାରୁ ଆସିଥିବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଆଦର୍ଶ ବିଜୟୀ ରାଜା ଭାବେ ଦୃଢ଼ କରେ—ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପାଇଁ ଜନ୍ମିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଜୟୀ। ସାମୂହିକ ସ୍ତୁତି ଓ ସୋମ-ପରିଦୃଶ୍ୟର ଆଦର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଏହା ‘ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗଞ୍ଜାଇ ଉଠାଏ’, ଯେପରି ସ୍ତୋତ୍ର ତାଙ୍କ କାନକୁ ପହଞ୍ଚି ପୁନଃ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଓଜସ (ବଳ), ସମୂତି (ସଂଗଠିତ ସାହାଯ୍ୟ) ଏବଂ ଶତ୍ରୁବଳ ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ରୂପେ ଫେରିଆସେ।

Rishi: Ṛgvedic provenance (Indra-stuti; traditional attribution varies by RV source-hymn underlying AV 20.54) | Devata: Indra | 3 Mantras

Sukta 55

AV 20.55 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହାକୁ ଅଥର୍ବବେଦର ପୌଷ୍ଟିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଜ୍ରିନ୍ ଭାବେ ପୁନଃପୁନଃ ଡାକାଯାଇଛି—ଅପରାଜେୟ ରକ୍ଷକ, ଯିଏ ଧନ ଓ ସଫଳତା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପଥକୁ ଶୁଭ କରନ୍ତି। ସ୍ତୋତ୍ରଟି ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ ଯେ ଇନ୍ଦ୍ର ‘ସ୍ୱର୍ଗ-ଦୀପ୍ତ ସାହାଯ୍ୟ’କୁ ଶତ୍ରୁଶକ୍ତି (ଅସୁର/ପଣି) ଠାରୁ ହଟାଇ ସ୍ତୁତିକାରୀ ଯଜମାନ ଓ ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ-ସହଚରମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣନ୍ତୁ, ଏବଂ ଗୋ, ଅଶ୍ୱ ଓ ଭାଗର ଅବିନାଶୀ ଅଂଶକୁ ଦାତା/ପୋଷକ ପତ୍ରୋନ୍‌ରେ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ—ସଞ୍ଚୟକାରୀ/ହୋର୍ଡରରେ ନୁହେଁ।

Rishi: RV-derived Indra-stotra tradition (as transmitted into AV 20); specific r̥ṣi attribution follows the RV source-hymn lineage rather than an Atharvanic family. | Devata: Indra | 3 Mantras

Sukta 56

AV 20.56 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର ସାମଗ୍ରୀର ଏକ ଯଜ୍ଞିକ ପୁନଃବ୍ୟବହାର, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଚାପା ସୋମରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଳ, ସୁରକ୍ଷା, ଗୋ-ଧନ ଓ ପ୍ରଚୁର ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ପଦ ଆକର୍ଷଣ କରିବା। ଏହି ସୂକ୍ତରେ ପୁନଃପୁନଃ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେହି ଦେବତା ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ ଯିଏ ଅଳ୍ପ ସମ୍ପଦକୁ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଇ ପ୍ରଚୁର କରନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧନ “ଧରିବା” ଏବଂ ତାହାକୁ ଯଜ୍ଞ-ପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଣିଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ।

Rishi: Ṛgvedic provenance (Indra-Soma hymn material reused in AV 20) | Devata: Indra (Soma-exhilarated Indra as giver of strength and wealth) | 6 Mantras

Sukta 57

AV 20.57 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦୀୟ ପାଠ-ପରମ୍ପରାରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି, ଯାହାକୁ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ପରିବେଶରେ ରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧିଦାୟକ ଜପ ଭାବେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ନିକଟ ଓ ଦୂରରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଯଜମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବାକୁ, ପଛଦିଗରୁ ଅଶୁଭକୁ ଦୂରେ ରଖିବାକୁ, ଏବଂ ସମ୍ମୁଖରେ ମଙ୍ଗଳ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି; ସହିତେ ଶୀଘ୍ର, ଗୋଧନ-ସମୃଦ୍ଧ ଲାଭ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।

Rishi: Traditionally RV-derived Indra hymn material (AV 20 is largely Ṛgvedic recensional); seer aligns with the RV source tradition for this verse. | Devata: Indra | 16 Mantras

Sukta 58

AV 20.58 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସ୍ତୁତି-ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଦୃଶ୍ୟ, ସତ୍ୟବାହୀ ସୂର୍ୟ-ନିୟମ (ଋତ) ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପକାରୀ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ସହ ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସାମାଜିକ ସ୍ଥିରତାକୁ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ଏହା ଧନ ଓ ଦାନକୁ ଦିବ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣ ଅଧୀନରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବଣ୍ଟିତ ‘ଭାଗ’ (ଭାଗ) ଭାବେ ଦେଖାଏ, ଏବଂ ସୂର୍ୟ/ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଅତ୍ୟଧିକ ମହିମା (ମହିମା)କୁ ଅପୋତ୍ରୋପାଇକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରେ, ଯାହା ଦୁର୍ବଳତା, ଅନ୍ଧକାର/ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ଓ ଶତ୍ରୁତାକୁ ଦୂର କରେ।

Rishi: Traditionally connected with solar praise in the AV 20 ṛc-collection (RV-derived); specific r̥ṣi attribution follows the RV source-hymn tradition rather than native AV authorship. | Devata: Sūrya/Āditya | 4 Mantras

Sukta 59

ଏହି ଛୋଟ ଋଗ୍-ଉତ୍ସରୁ ଆଥର୍ବଣିକ ସୂକ୍ତଟି ସ୍ତୁତିକୁ ଏକ କ୍ରିୟାଶୀଳ ଶକ୍ତି ଭାବେ “ଆରମ୍ଭ” କରେ—ମଧୁର, ଶୀଘ୍ର ସ୍ତୋମଗୁଡ଼ିକ ରଥ ପରି ଉଠି ଧନ ଓ ବିଜୟର ପୁରସ୍କାର ଜିତିବାକୁ ଧାଉଁଥାନ୍ତି। ପରେ ଏହା ସଫଳତାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ତଳେ ରଖେ—ବିଜେତାଙ୍କ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଅଂଶକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି, ବିରୋଧୀ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ବିଫଳ କରି, ଏବଂ ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାରେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ସୁସ୍ଥାପିତ ମନ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଅବରୋଧଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଏ।

Rishi: RV-source tradition (AV 20 compilation); r̥ṣi per underlying RV hymn. | Devata: Primarily Indra-context in the following verses; this opening functions as stoma-launch (devatā implicit). | 4 Mantras

Sukta 60

ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତରେ ପୁନଃପୁନ “ଏବଂ ହି” (‘ଏମିତି ହି ସତ୍ୟ’) ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିଶ୍ଚଳ ବୀର-ସ୍ୱଭାବକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି—ବିଜୟୀ, ଦୃଢ଼, ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ-ସାଧକ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ଦାତା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରି, ଯାହାଙ୍କ “ସୂନୃତା” ଦାତା ପାଇଁ ପକ୍କା ଶାଖା ପରି ପକେ, ଏହା ଯଜମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ “ରାଧ୍ୟ” (ନିଶ୍ଚୟ ସାଧ୍ୟ) କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ—ବଳ, ଧନ, ଏବଂ ସଫଳତାରେ।

Rishi: Ṛgvedic source attribution (not uniquely specified in AVŚ 20 context). | Devata: Indra | 6 Mantras

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App