Sukta 35
Rishi: Gautama (as implied by the closing verse of the set; RV-family attribution carried into AV 20)
Devata: Indra (Vṛtrahan, releaser of waters)
Chandas: Triṣṭubh (RV-style)
ଏହି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଛନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ରଟି ଯୁଦ୍ଧମୟ; ବୃତ୍ରବଧର ପୌରାଣିକ କଥାକୁ ଅପୋତ୍ରାପେୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଅସ୍ତ୍ର କରେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରକୁ ଶତ୍ରୁର “ଜୀବନ-ସ୍ଥାନ” ଖୋଜି ଅବରୋଧକୁ ଫାଟି ଖୋଲିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରାଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହିମା ଓ ଜଳମୋଚନକୁ ସ୍ତୁତି କରି, ସୂକ୍ତଟି ବିଜୟକୁ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପରିଣତ କରେ—ଯେଉଁଠି ଅଟକା ରହିଥିଲା ସେଠି ପୁନଃ ପ୍ରବାହ, ବର୍ଷା, ଧନ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଫେରାଇ ଆଣେ।
Mantras
Mantra 1
अ॒स्मा इदु॒ प्र त॒वसे॑ तु॒राय॒ प्रयो॒ न ह॑र्मि॒ स्तोमं॒ माहि॑नाय ।
ହଁ, ସେଇଁକୁ—ବଳବାନ, ତୀବ୍ରବେଗୀ (ତୁରାୟ)କୁ—ମୁଁ ଅର୍ପଣ କରେ; ପୋଷକ ତାଜାପନ ପରି, ମହିମାବାନ ମହାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତିର ସ୍ତୋମ।
Mantra 2
अ॒स्मा इदु॒ प्रय॑ इव॒ प्र यं॑सि॒ भरा॑म्याङ्गू॒षं बाधे॑ सुवृ॒क्ति। इन्द्रा॑य हृ॒दा मन॑सा मनी॒षा प्र॒त्नाय॒ पत्ये॒ धियो॑ मर्जयन्त
ହଁ, ନିଶ୍ଚୟ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ—ତୁମେ ଯେ ପ୍ରାୟଃ (ପୋଷକ ତାଜାପନ) ଦାନ କର, ସେହି ଦାନ ପରି—ମୁଁ ଅଙ୍ଗୂଷ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ଆଣୁଛି; ହାନି ନିବାରଣ ପାଇଁ ସୁବୃକ୍ତି (ସୁଘଡ଼ ବାଣୀ) ଆଣୁଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ—ହୃଦୟରେ, ମନରେ, ମନୀଷା (ପ୍ରେରିତ ବୁଦ୍ଧି)ରେ—ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ୱାମୀ, ପତିଙ୍କ ପାଇଁ, ଧିୟଃ (ଭକ୍ତି-ଚିନ୍ତା) ଶକ୍ତି ପାଇଁ ନିଜେ ନିଜେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 3
अ॒स्मा इदु॒ त्यमु॑प॒मं स्व॒र्षां भरा॑म्याङ्गू॒षमा॒स्येऽन । मंहि॑ष्ठ॒मच्छो॑क्तिभिर्मती॒नां सु॑वृ॒क्तिभिः॑ सू॒रिं वा॑वृ॒धध्यै॑
ହଁ, ନିଶ୍ଚୟ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ—ସେ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ, ସ୍ୱର୍ଗ-ଜୟୀ (ସ୍ୱର୍ଷାଂ) ଉପମ ପୁରୁଷ ପାଇଁ—ମୁଁ ମୋ ଓଠରେ ଅଙ୍ଗୂଷ (ସ୍ତୁତି) ଆଣୁଛି। ଆମ ଚିନ୍ତାର ସ୍ପଷ୍ଟ-ବାକ୍ ସ୍ତୁତିମାନେ, ସୁବୃକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ସେ ଅତି-ଉଦାର ସୂରି (ଦାନଶୀଳ ପୋଷକ)ଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି/ବଳବତୀ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।
Mantra 4
अ॒स्मा इदु॒ स्तोमं॒ सं हि॑नोमि॒ रथं॒ न तष्टे॑व॒ तत्सि॑नाय । गिर॑श्च॒ गिर्वा॑हसे सुवृ॒क्तीन्द्रा॑य विश्वमि॒न्वं मेधि॑राय
ହଁ, ନିଶ୍ଚୟ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତି)କୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ଭାବେ ଗତିରେ ରଖୁଛି—ଯେପରି କାରିଗର ରଥ ଗଢ଼େ—ଜୟ ପାଇଁ। ଏବଂ ଗିରଃ (ଗୀତ) ଓ ସୁବୃକ୍ତିମାନେ—ଗିର୍ବାହସ (ଗୀତ-ବାହକ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ସର୍ବକୁ ପ୍ରେରଣ କରୁଥିବା, ମେଧିର (ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ) ପାଇଁ।
Mantra 5
अ॒स्मा इदु॒ सप्ति॑मिव श्रव॒स्येन्द्रा॑या॒र्कं जु॒ह्वा॒३सम॑ञ्जे । वी॒रं दा॒नौक॑सं व॒न्दध्यै॑ पु॒रां गू॒र्तश्र॑वसं द॒र्माण॑म्
ହଁ, ନିଶ୍ଚୟ—ଯଶ ପାଇଁ ଦ୍ରୁତ ରଥଦଳ ପରି—ମୁଁ ଜୁହ୍ୱା (ହବିର୍-ଲଡଲ୍) ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅର୍କ (ସ୍ତୁତି-ମନ୍ତ୍ର) ଯଥାବିଧି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଅର୍ପଣ କରେ; ଦାନ ଯାହାର ଗୃହ, ସେହି ବୀରଙ୍କୁ, ପୁର (କିଲ୍ଲା) ଭେଦକଙ୍କୁ, ନିଶ୍ଚିତ ଯଶଧାରୀଙ୍କୁ, ଦୃଢ ଉପଧାରକଙ୍କୁ ବନ୍ଦନ କରିବା ପାଇଁ।
Mantra 6
अ॒स्मा इदु॒ त्वष्टा॑ तक्ष॒द् वज्रं॒ स्वप॑स्तमं स्व॒र्यं॑१ रणा॑य । वृ॒त्रस्य॑ चिद् वि॒दद् येन॒ मर्म॑ तु॒जन्नीशा॑नस्तुज॒ता कि॑ये॒धाः
ହଁ, ନିଶ୍ଚୟ, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଜ୍ର ଗଢ଼ିଲେ—କାର୍ଯ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସ୍ୱର୍ୟ (ସ୍ୱର୍ଗ-ବିଜୟୀ) ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ବୃତ୍ରର ମଧ୍ୟ ମର୍ମ (ଜୀବସ୍ଥାନ) ଖୋଜି ପାଇଲେ। ଠେଲି ଆଗେଇ, ଅଧିପତି, ପ୍ରହାର ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ—ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ କେତେ ଅପ୍ରତିରୋଧ୍ୟ!
Mantra 7
अ॒स्येदु॑ मा॒तुः सव॑नेषु स॒द्यो म॒हः पि॒तुं प॑पि॒वां चार्वन्ना॑ । मु॒षा॒यद् विष्णुः॑ पच॒तं सही॑या॒न् विध्य॑द् वरा॒हं ति॒रो अद्रि॒मस्ता॑
ହଁ, ତାହାର ମାତାଙ୍କ ସବନ (ସୋମ-ପିଷଣ) ସମୟରେ ସତ୍ୱରେ ମହା ପାନ ପିଆଗଲା; ହେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ଏହା ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା ନାହିଁ। ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ (ପୁରସ୍କାର) ଛିନିନେଲେ; ସେ ବରାହକୁ ଆଘାତ କରି ଶିଳାକୁ ଦୂରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
Mantra 8
अ॒स्मा इदु॒ ग्नाश्चि॑द् दे॒वप॑त्नी॒रिन्द्रा॑या॒र्कम॑हि॒हत्य॑ ऊवुः । परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ज॑भ्र उ॒र्वी नास्य॒ ते म॑हि॒मानं॒ परि॑ ष्टः
ହଁ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବପତ୍ନୀମାନେ—ଦେବମାନଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀମାନେ—ଅହିହତ୍ୟା (ସର୍ପ-ବଧ)ରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛନ୍ତି। ବିଶାଳ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଆବୃତ କରିଛି; ତଥାପି ତୁମ ମହିମାର କୌଣସି ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନୁହେଁ।
Mantra 9
अ॒स्ये दे॒व प्र रि॑रिचे महि॒त्वं दि॒वस्पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षात्। स्व॒रालिन्द्रो॒ दम॒ आ वि॒श्वगू॑र्तः स्व॒रिरम॑त्रो ववक्षे॒ रणा॑य
ଏଠାରେ, ହେ ଦେବ, ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି—ଦିବର ପରେ, ପୃଥିବୀର ପରେ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷର ପରେ ମଧ୍ୟ। ସ୍ୱରାଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୃହରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ସର୍ବତ୍ର ସ୍ତୁତ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅଜେୟ—ରଣ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି।
Mantra 10
अ॒स्येदे॒व शव॑सा शु॒षन्तं॒ वि वृ॑श्च॒द् वज्रे॑ण वृ॒त्रमिन्द्रः॑ । गा न व्रा॒णा अ॒वनी॑रमुञ्चद॒भि श्रवो॑ दा॒वने॒ सचे॑ताः
ହଁ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଶୁଷ୍କକର୍ତ୍ତା ବୃତ୍ରକୁ ଚିରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭଙ୍ଗ କଲେ। ଆହତ ଗାଈମାନଙ୍କ ପରି ସେ ତଳକୁ ବହୁଥିବା ଧାରାମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ—ଦାନ ପାଇଁ ତତ୍ପର, ଯଶ ପାଇଁ, ଉଦାର କୀର୍ତ୍ତି ସହ ସଚେତ।
Mantra 11
अ॒स्येदु॑ त्वे॒षसा॑ रन्त॒ सिन्ध॑वः॒ परि॒ यद् वज्रे॑ण सी॒मय॑च्छत्। ई॒शा॒न॒कृद् दा॒शुषे॑ दश॒स्यन् तु॒र्वीत॑ये गा॒धं तु॒र्वणिः॑ कः
ହଁ, ତାଙ୍କ ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିରେ ନଦୀମାନେ ବଶ ହେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକି ଧରି ଅଧୀନ କଲେ। ଅଧିପତ୍ୟର କର୍ତ୍ତା, ଦାତାକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରୁଥିବା, ଦ୍ରୁତ ବିଜୟୀ—ବିଜୟ ପାଇଁ ପାର ହେବାର ଘାଟ କିଏ ଦେଲା?},{
Mantra 12
अ॒स्मा इदु॒ प्र भ॑रा॒ तूतु॑जानो वृ॒त्राय॒ वज्र॒मीशा॑नः किये॒धाः । गोर्न पर्व॒ वि र॑दा तिर॒श्चेष्य॒न्नर्णां॑स्य॒पां च॒रध्यै॑
ହେ (ଇନ୍ଦ୍ର), ତୂତୁଜାନ (ବେଗବାନ) ହୋଇ, ଈଶାନ (ସର୍ବାଧିପ) ହୋଇ, ବୃତ୍ର ବିରୋଧରେ—ତାହା ପାଇଁ ହିଁ—ତୁମ ବଜ୍ର, ନିୟନ୍ତ୍ରକ, ଆଗକୁ ଆଣ। ଗୋର ସନ୍ଧିକୁ ଚିରିଦେବା ପରି, ଆଡ଼କୁ ବହୁଥିବା ଜଳଧାରାମାନଙ୍କୁ ଭାଗ କର; ଯେପରି ଅପାଂ (ଜଳ)ର ପ୍ରବାହଗୁଡ଼ିକ ଆଗକୁ ଗତି କରିପାରିବ।
Mantra 13
अ॒स्येदु॒ प्र ब्रू॑हि पू॒र्व्याणि॑ तु॒रस्य॒ कर्मा॑णि॒ नव्य॑ उ॒क्थैः । यु॒धे यदि॑ष्णा॒न आयु॑धान्यृघा॒यमा॑णो निरि॒णाति॒ शत्रू॑न्
ହଁ, ତାହାର ବିଷୟରେ ଆଗକୁ ଘୋଷଣା କର—ତୁର (ଦ୍ରୁତ) ଜନଙ୍କ ପୂର୍ବତନ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ, ନବୀନ ସ୍ତୁତି-ଉକ୍ଥ ଦ୍ୱାରା। ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ସୁକ ହୋଇ ସେ ଆୟୁଧ ଧରେ ଏବଂ ଧାଇଯାଏ, ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହଂକାଇ ବାହାର କରି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରେ।
Mantra 14
अ॒स्येदु॑ भि॒या गि॒रय॑श्च दृ॒ल्हा द्यावा॑ च॒ भूमा॑ ज॒नुष॑स्तुजेते । उपो॑ वे॒नस्य॒ जोगु॑वान ओ॒णिं स॒द्यो भु॑वद् वी॒र्याय नो॒धाः
ହଁ, ତାହାର ଭୟରେ ଦୃଢ଼ ପର୍ବତମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଜନ୍ମସ୍ୱଭାବରୁ ଦ୍ୟାବା-ଭୂମା (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ) କମ୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି। ନୋଧାଃ ୱେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଉପସି, ସତ୍ୱରେ ବୀର୍ୟ ପାଇଁ କବଚ ସଦୃଶ ଏକ ଆବରଣ ଲାଭ କଲେ/ଲାଭ କରାଇଲେ।
Mantra 15
अ॒स्मा इदु॒ त्यदनु॑ दाय्येषा॒मेको॒ यद् वव्ने भूरे॒रीशा॑नः । प्रैत॑शं॒ सूर्ये॑ पस्पृधा॒नं सौव॑श्व्ये॒ सुष्वि॑माव॒दिन्द्रः॑
ହଁ, ତାହାକୁ ହିଁ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ: ଏକାକୀ, ଈଶାନ (ସ୍ୱାମୀ) ହୋଇ, ସେ ପ୍ରଚୁର ଧନ-ଭଣ୍ଡାର ଜିତିଲା। ସୌବଶ୍ୱ୍ୟ (ସୁନ୍ଦର-ଘୋଡ଼ା) ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଥିବା ଏତଶକୁ, ସୁଷ୍ୱିମା (ଭଲଭାବେ ପିଡ଼ାଯାଇଥିବା) ସୋମପାନ ସହ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହାୟତା କଲେ।
Mantra 16
ए॒वा ते॑ हारियोजना सुवृ॒क्तीन्द्र॒ ब्रह्मा॑णि॒ गोत॑मासो अक्रन्। ऐषु॑ वि॒श्वपे॑शसं॒ धियं॑ धाः प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सु॒र्जगम्यात्
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହରିତ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଯୋଜନ କରୁଥିବା ତୁମେ! ଗୋତମମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ସୁବୃକ୍ତି—ସୁନିର୍ବାଚିତ ସ୍ତୁତିବାଣୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣି (ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର-ବିଧି) ରଚିଛନ୍ତି। ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ସର୍ବାଲଙ୍କୃତ ଧି (ଚିନ୍ତା-ଶକ୍ତି) ସ୍ଥାପନ କର; ଏବଂ ପ୍ରାତଃକାଳେ, ଶୀଘ୍ର, ଧିୟାବସୁ—ପ୍ରେରଣାଧନୀ—ଏଠାକୁ ଆସୁ।
Frequently Asked Questions
It is the Vṛtra-myth applied to life: anything that blocks flow—rain, wealth, health, opportunities, movement—is treated as Vṛtra-like. Indra’s act of splitting the obstruction becomes a ritual model for restoring circulation and prosperity.
Primarily it is abhicaric in tone (martial repulsion and victory), but its practical use is often protective: installing Indra’s sovereignty in the home and pushing back hostile pressure, rivalry, or stagnation.
The hymn is largely self-sufficient as praise-power; simple water-sprinkling and a small protective token (thread/stone/metal) can align the ritual with its imagery of vajra and released waters. Formal śrauta-style offerings are not required for the basic apotropaic use.
Ask anything about Sukta 35 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.