
Rishi: Atharvanic tradition (hymn-unit attribution varies; commonly treated as Atharvan/Bṛghu-Aṅgiras milieu)
Devata: Viśvakarman (with the Seven Ṛṣis as protective associates)
Chandas: Mixed/prose-like Atharvanic cadence (often treated as anuṣṭubh-like in parts, but not strictly metrical)
AV 19.17 ଦିଗ୍-ରକ୍ଷା (କବଚ) ସୂକ୍ତ; ଏହା ମନ୍ତ୍ର-ଦୁର୍ଗ (ପୁର) ଗଢ଼ି ସାଧକଙ୍କୁ ଦିଗ୍ଦେବତାମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାଧୀନ କରେ। “ତସ୍ମିନ୍ କ୍ରମେ… ତାଂ ପୁରଂ ପ୍ରୈମି” ଏହି ପୁନରୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ରିତୁଆଲ୍ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ ପରିସରରେ ‘ପଦକ୍ଷେପ’ କରାଯାଏ, ଏବଂ “ତସ୍ମୈ ଆତ୍ମାନଂ ପରି ଦଦେ ସ୍ୱାହା” ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷକ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମ-ସମର୍ପଣ ସିଲ୍ ହୁଏ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ହେଉଛି ପାଠକଙ୍କ ଚାରିପାଖର ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ମାପି ଦେଇ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ (ରକ୍ଷସ, ଭୟ, ଅଶୁଭ-ସଙ୍କେତ) କୁ ଦିଗମାନଙ୍କ ସୀମାରେ ପଛେଇ ଦେବା।
Mantra 1
सुरक्षा। अ॒ग्निर्मा॑ पातु॒ वसु॑भिः पु॒रस्ता॒त् तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ସୁରକ୍ଷା: ବସୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଗ୍ନି ମୋତେ ସମ୍ମୁଖରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେଇ ପଦକ୍ରମରେ ମୁଁ ପଦ ରଖୁଛି; ସେଇଠି ମୁଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି; ସେଇ ଦୁର୍ଗକୁ ମୁଁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି। ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସେ ମୋତେ ଗୋପାୟନ କରୁନ୍ତୁ; ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋର ଆତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରୁଛି—ସ୍ୱାହା।
Mantra 2
वा॒युर्मा॒न्तरि॑क्षेणै॒तस्या॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ବାୟୁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ସହିତ ଏହି ଦିଗରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେଥିରେ ମୁଁ ପଦକ୍ଷେପ କରେ; ସେଥିରେ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି; ସେହି ଦୁର୍ଗକୁ (ପୁରକୁ) ମୁଁ ଆଗେଇଯାଉଛି। ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ସେ ମୋତେ ଗୋପାୟନ କରୁନ୍ତୁ: ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପଣ କରେ—ସ୍ୱାହା।
Mantra 3
सोमो॑ मा रु॒द्रैर्दक्षि॑णाया दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ସୋମ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେଥିରେ ମୁଁ ପଦକ୍ଷେପ କରେ; ସେଥିରେ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି; ସେହି ଦୁର୍ଗକୁ (ପୁରକୁ) ମୁଁ ଆଗେଇଯାଉଛି। ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ସେ ମୋତେ ଗୋପାୟନ କରୁନ୍ତୁ: ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପଣ କରେ—ସ୍ୱାହା।
Mantra 4
वरु॑णो मादि॒त्यैरे॒तस्या॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ଏହି ଦିଗରୁ ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେଥିରେ ମୁଁ ପଦକ୍ଷେପ କରେ; ସେଥିରେ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି; ସେଇ ଦୁର୍ଗକୁ ମୁଁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ। ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ସେ ମୋତେ ପାଳନ କରୁନ୍ତୁ: ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋର ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପଣ କରେ—ସ୍ୱାହା।
Mantra 5
सूर्यो॑ मा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्यां॑ प्र॒तीच्या॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ) ସହିତ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେଥିରେ ମୁଁ ପଦକ୍ଷେପ କରେ; ସେଥିରେ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି; ସେଇ ଦୁର୍ଗକୁ ମୁଁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ। ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ସେ ମୋତେ ପାଳନ କରୁନ୍ତୁ: ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋର ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପଣ କରେ—ସ୍ୱାହା।
Mantra 6
आपो॒ मौष॑धीमतीरे॒तस्या॑ दि॒शः पा॑न्तु॒ तासु॑ क्रमे॒ तासु॑ श्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । ता मा॑ रक्षन्तु॒ ता मा॑ गोपायन्तु॒ ताभ्य॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ଏହି ଦିଗରୁ ଆପଃ—ଔଷଧି-ସମୃଦ୍ଧ ଜଳମାନେ—ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ପଦକ୍ଷେପ କରେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି; ସେଇ ଦୁର୍ଗକୁ ମୁଁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ। ସେମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ସେମାନେ ମୋତେ ପାଳନ କରୁନ୍ତୁ: ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋର ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପଣ କରେ—ସ୍ୱାହା।
Mantra 7
वि॒श्वक॑र्मा मा सप्तऋ॒षिभि॒रुदी॑च्या दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॑ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସପ୍ତଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସେହି କ୍ରମରେ ମୁଁ ପଦକ୍ଷେପ ରଖୁଛି; ସେଥିରେ ମୁଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି; ସେହି ଦୁର୍ଗକୁ ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି। ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ସେ ମୋତେ ପାଳନ-ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ; ତାଙ୍କ ପାଖରେ ମୁଁ ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପଣ କରୁଛି—ସ୍ୱାହା।
Mantra 8
इन्द्रो॑ मा म॒रुत्वा॑ने॒तस्या॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ଏହି ଦିଗରୁ ମରୁତମାନଙ୍କ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେଥିରେ ମୁଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛି; ସେଥିରେ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି; ସେଇ ଦୁର୍ଗକୁ ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି। ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ସେ ମୋତେ ଗୋପାୟନ କରୁନ୍ତୁ; ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋର ଆତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପଣ କରୁଛି—ସ୍ୱାହା।
Mantra 9
प्र॒जाप॑तिर्मा प्र॒जन॑नवान्त्स॒ह प्र॒तिष्ठा॑या ध्रु॒वाया॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ଧ୍ରୁବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହିତ, ପ୍ରଜନନଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ପ୍ରଜାପତି ସ୍ଥିର ଦିଗରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେଥିରେ ମୁଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛି; ସେଥିରେ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି; ସେଇ ଦୁର୍ଗକୁ ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି। ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ସେ ମୋତେ ଗୋପାୟନ କରୁନ୍ତୁ; ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋର ଆତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପଣ କରୁଛି—ସ୍ୱାହା।
Mantra 10
बृह॒स्पति॑र्मा॒ विश्वै॑र्दे॒वैरू॒र्ध्वाया॑ दि॒शः पा॑तु॒ तस्मि॑न् क्रमे॒ तस्मिं॑छ्रये॒ तां पुरं॒ प्रैमि॑ । स मा॑ रक्षतु॒ स मा॑ गोपायतु॒ तस्मा॑ आ॒त्मानं॒ परि॑ ददे॒ स्वाहा॑
ଊର୍ଧ୍ୱ ଦିଗରୁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ବୃହସ୍ପତି ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେଥିରେ ମୁଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛି; ସେଥିରେ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି; ସେଇ ଦୁର୍ଗକୁ ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି। ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ସେ ମୋତେ ଗୋପାୟନ କରୁନ୍ତୁ; ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋର ଆତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପଣ କରୁଛି—ସ୍ୱାହା।
It is a ritually constructed safe enclosure—formed by mantra and intention—into which the reciter ‘steps’ and ‘takes refuge,’ so harmful forces are kept outside its boundary.
Each quarter is guarded by a deity and an allied host; naming them installs a complete protective perimeter so threats linked to any direction are checked by the appropriate guardian power.
Not strictly. Svāhā functions as a sealing formula of commitment; if a lamp/fire and ghee are available, it may be paired with a small offering, but the hymn also works as a spoken kavaca with mental oblation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.